Dr Blen

ስለ ዓይን አንዳንድ አስደናቂ እውነታዎች

1. ከፍተኛ ውስብስብ አካል

ዓይን ከ 2 ሚሊዮን በላይ የሥራ ክፍሎችን የያዘ ሲሆን ከአእምሮ በኋላ በሰውነት ውስጥ በጣም ውስብስብ አካል ነው.
2. በሰውነት ውስጥ በጣም ፈጣን ጡንቻ

የዓይን ቅንድብ ጡንቻዎች በሰውነት ውስጥ በጣም ፈጣን ከሆኑት መካከል ናቸው ። አንድ ጊዤ ዓይንን ማርገብገብ ብዙውን ጊዜ ከ100-150 ሚሊሰከንዶች ይቆያል።

3. ማየት በአንጎል የሚመራ ነው።

ዓይኖቹ ምስሎችን ቢይዙም, የሚተረጉማቸው አንጎል ነው. ወደ 50% የሚጠጋው አንጎል በእይታ ሂደት ውስጥ ይሳተፋል።

4. ተለዋዋጭ ትኩረት የሰው ዓይን ወዲያውኑ ትኩረትን ማስተካከል ይችላል፣ ይህም ነገሮችን በተለያየ ርቀት በግልጽ ለማየት ያስችላል።

5. ልዩ አይሪስ
ልክ እንደ የጣት አሻራዎች፣ የእያንዳንዱ ሰው አይሪስ ንድፍ ልዩ ነው። ለዚህም ነው አይሪስ ስካን ለመለየት ጥቅም ላይ የሚውለው.
6. የቀለም ግንዛቤ
የሰው ዓይን በግምት 10 ሚሊዮን ቀለሞችን መለየት ይችላል, ነገር ግን ከሚታየው ስፔክትረም ውጭ ያሉ አንዳንድ ቀለሞች (እንደ አልትራቫዮሌት) ሊታዩ አይችሉም.

7. እንባዎች ለብዙ ዓላማዎች ያገለግላሉ እንባ ዓይንን እንዲቀባ ከማድረግ ባለፈ የሚያቃጥሉ ንጥረ ነገሮችን ለማስወገድ እና ከበሽታዎች የሚከላከሉ ኢንዛይሞችን ይይዛል።

8. ዓይነ ስውር ቦታ
ሁሉም ሰው የእይታ ነርቭ በሬቲና ውስጥ የሚያልፍበት የተፈጥሮ ዓይነ ስውር ቦታ አለው። አእምሮ ክፍተቱን ያለችግር ይሞላል።

9. ትልቁ እና ትንሹ ዓይን
ሰጎን ከየትኛውም የምድር እንስሳ ትልቋ አይኖች አሏት ፣ እንደ ተረት ዝንብ ያሉ አንዳንድ ትናንሽ ነፍሳት ግን ልክ ጥቃቅን አይኖች አሏቸው።

10. የሚታዩ ኮከቦች እና ጋላክሲዎች
ምሽት ጤናማ የሆነ የሰው ዓይን እስከ 3,000 የሚደርሱ ከዋክብትን ያለእርዳታ እና ከ2.5 ሚሊዮን በላይ የብርሃን ዓመታት ርቀት ያለውን የአንድሮሜዳ ጋላክሲን ማየት ይችላል።

በመነፅር የሚስተካከል የማየት ችግር (Refractive Error)

በመነፅር የሚስተካከል የማየት ችግር (Refractive Error)የዓይን ቅርጽ ብርሃን በቀጥታ በሬቲና ላይ እንዳያተኩር ሲከለክል የሚከሰት የተለመደ የእይታ ችግር ነው። ይህ ወደ ብዥታ እይታ ሊያመራ ይችላል. በርካታ በመነፅር የሚስተካከል የማየት ችግሮች አሉ ፣ እያንዳንዱም እይታን በተለያዩ መንገዶች ይነካል ።
1. Myopia (ቅርብ ተመልካችነት)፡- በማዮፒያ ውስጥ፣ ራቅ ያሉ ነገሮች ብዥታ ሲሆኑ፣ ቅርብ የሆኑ ነገሮች በግልፅ ሊታዩ ይችላሉ። ይህ የሚከሰተው የዓይን ኳስ በጣም ረጅም ከሆነ ወይም የአይን ብሌን ከፍተኛ ሀይል ሲኖረው የብርሃን ጨረሮች በሬቲና ፊት ላይ እንዲያተኩሩ ያደርጋል.
2. Hyperopia (አርቆ ተመልካችነት)፡- Hyperopia በአቅራቢያ ያሉ ነገሮች ብዥታ እንዲመስሉ ያደርጋቸዋል ነገር ግን የሩቅ ነገሮች ግልጽ ሊሆኑ ይችላሉ። የሚከሰተው የዓይን ኳስ በጣም አጭር ከሆነ ወይም የዓይን ብሌን በጣም ጠፍጣፋ ሲሆን በዚህም ምክንያት የብርሃን ጨረሮች በሬቲና ጀርባ ላይ ያተኩራሉ.
3. Astigmatism ፡ አስትማቲዝም የሚከሰተው የዓይን ብሌን ወይም ሌንሱ ያልተስተካከለ ቅርጽ ሲኖረው በሁሉም ርቀት ላይ እይታ እንዲደበዝዝ ወይም እንዲዛባ ያደርጋል። ይህ መደበኛ ያልሆነ ኩርባ የብርሃን ጨረሮች በሬቲና ላይ እኩል እንዳያተኩሩ ይከላከላል።
4. Presbyopia(ፕሬስቢዮፒያ)፡- ፕሬስቢዮፒያ ከእድሜ ጋር ተያይዞ የሚመጣ ሲሆን ይህም በአብዛኛው የሚጀምረው በ40ዎቹ አጋማሽ መጀመሪያ ላይ ነው። የሌንስ የመለጠጥ መጠን በመቀነሱ ምክንያት ዓይንን በቅርብ ነገሮች ላይ የማተኮር ችሎታን ቀስ በቀስ ማጣትን ያካትታል.

ምልክቶች
• የደበዘዘ ወይም የተዛባ እይታ
• በምሽት የማየት ችግር
• የዓይን ድካም ወይም ምቾት ማጣት
• ራስ ምታት
• የተሻለ ለማየት ማሸማቀቅ

ምርመራ
በመነፅር የሚስተካከል የማየት ችግር በአጠቃላይ የዓይን ምርመራ ሊታወቅ ይችላል ፣ ይህም የሚከተሉትን ያጠቃልላል :-
• የማየት ችሎታ ምርመራ
• የመነፅር ልኬታ (አውቶሪፍራክተር ወይም ሬቲኖስኮፒ)

የሕክምና አማራጮች የሚከተሉትን ያካትታሉ:-

1. የዓይን መነፅር፡- በጣም የተለመደውና ቀላሉ መንገድ ነዉ። በሐኪም የታዘዙ ሌንሶች ብርሃንን በሬቲና ላይ በትክክል እንዲያተኩሩ ይረዳሉ።

2. በዓይን ብሌን ላይ የሚቀመጥ ሌንስ(Contact lens )፡- እነዚህ በቀጥታ በአይን ገጽ ላይ የተቀመጡ እና ከመነጽር ጋር ሲነፃፀሩ ሰፋ ያለ የእይታ አድማስ ሊሰጡ ይችላሉ።
3. ቀዶ ጥገና(Refractive Surgery)፡ ይህ ህክምና የዓይን ብሌን ላይ የሚደረግ ሲሆን የመነፅርን ፍላጎት ያስወግዳል።

መከላከል

ብዙ ጊዜ በዘር የሚተላለፉ እና መከላከል የማይችሉ ሲሆኑ፣ መደበኛ የአይን ምርመራዎች የእይታ ለውጦችን ቀደም ብለው ለመለየት ይረዳሉ። በትክክለኛ ብርሃን አማካኝነት ጥሩ የአይን ጤናን መጠበቅ፣የስክሪን ጊዜን መቀነስ እና እረፍት ማድረግ ምልክቶችን ለመቆጣጠር ይረዳል። ይህ ችግር እንዳለብዎ ከተጠራጠሩ ወይም በእይታዎ ላይ ለውጥ ካጋጠመዎት ትክክለኛ ምርመራ እና ተገቢ የሕክምና አማራጮችን ለማግኘት የዓይን እንክብካቤ ባለሙያን ማማከር አስፈላጊ ነው።

ዶ/ር ብሌን ወ/ተካ (የዓይን ህክምና እስፔሻሊስት)

የዓይን ጤናን መጠበቅ ለእይታ እና ለአጠቃላይ ደህንነት አስፈላጊ ነው:: ዓይኖችዎን ለመንከባከብ የሚረዱዎት ምክሮች :-

1. መደበኛ የአይን ምርመራ፡ ቢያንስ በየሁለት አመቱ አንድ ጊዜ አጠቃላይ የአይን ህክምና ባለሙያዎችን ወይም እንደ እድሜዎ እና የአደጋ ምክንያቶችን መሰረት በማድረግ አጠቃላይ የአይን ምርመራዎችን መርሐግብር ያውጡ።

2. መከላከያ የዓይን መነፅር፡ ከቤት ውጭ 100% UVA እና UVB ጨረሮችን የሚገድብ መነፅር ያድርጉ። ዓይኖችዎን ሊጎዱ በሚችሉ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ሲሳተፉ የደህንነት መነጽሮችን ወይም መነጽሮችን ይጠቀሙ።

3. ጤናማ አመጋገብ፡- በፍራፍሬ፣ አትክልት እና ኦሜጋ -3 ፋቲ አሲድ የበለፀገ የተመጣጠነ ምግብ ይመገቡ። እንደ ቅጠላ ቅጠል (ስፒናች፣ ጎመን)፣ ካሮት፣ እና አሳ (ሳልሞን፣ ቱና) የመሳሰሉ ፀረ-አንቲኦክሲዳንት ያላቸው ምግቦች በተለይ ለዓይን ጤና ጠቃሚ ናቸው።

4. የስክሪን ጊዜን ይገድቡ፡ ከስክሪኖች የሚመጣውን የዓይን ድካም ለመቀነስ የ20-20-20 ህግን ይከተሉ፡ በየ20 ደቂቃው ቢያንስ ለ20 ሰከንድ በ20 ጫማ ርቀት ያለውን ነገር ይመልከቱ።

5. ትክክለኛ መብራት፡- የአይን ድካምን ለመቀነስ በሚያነቡበት ወይም በሚሰሩበት ጊዜ በቂ መብራት ያረጋግጡ።

6.አዘውትረህ የዓይን ቆብን ማርገብገብ፡- በተለይ ስክሪን ስትጠቀም ዓይንህን እርጥበት ለመጠበቅ እና ድርቀትን ለመከላከል ደጋግሞ የዓይን ቆብን ለማርገብገብ ጥረት ማድርግ።

7. የጤና ሁኔታዎችን መቆጣጠር፡- የአይን ጤናን ሊጎዱ ስለሚችሉ እንደ የስኳር በሽታ እና የደም ግፊት ያሉ ሥር የሰደዱ በሽታዎችን ይቆጣጠሩ።

8. ማጨስን አቁም፡- ሲጋራ ከማጨስ እና ለሲጋራ ማጨስ ከመጋለጥ ይቆጠቡ፤ ይህም ለዓይን ሞራ ግርዶሽ እና ከእድሜ ጋር ተያይዞ ለሚመጣ ማኩላር ዲጄኔሬሽን የመጋለጥ እድልን ይጨምራል።

9. የአልኮሆል ፍጆታን ይገድቡ፡- ከመጠን በላይ አልኮሆል መጠጣት በጊዜ ሂደት እይታዎን ሊጎዳ ስለሚችል በልክ መጠጣት።

10. በቂ እንቅልፍ ያግኙ፡ የአይን ድካምን ለመቀነስ እና አጠቃላይ ጤናን ለመጠበቅ የሚያስችል በቂ እረፍት ማግኘትዎን ያረጋግጡ።

ዶ/ር ብሌን ወ/ተካ (Ophthalmologist)

እንኳን ለአሸንዳ በዓል በሰላም አደረሳችሁ!

እንኳዕ ንበዓል ኣሸንዳ ብሰላም ኣብፀሐኩም!

⚡️⚡️☄️☄️☄️

መንትዮቹ ዶ/ር ቸርነት ተስፋሁን እና ዶ/ር ብሩክ ተስፋሁን በ ከፍተኛ ማዕረግ በህክምና ዶክትሬት 🎓🎓 ዛሬ ተመረቁ።
እንኳን ደስ አላችሁ!
አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጎመራ!

Heyy Hakim, a couple of months before I had shared your my Step 2 CK score in the hopes of inspiring and motivating Ethiopian medical students and graduates that anything is possible! I am glad now to share you that I have successfully matched into Internal Medicine during match 2023.

The culmination of years of hard work, stress, crying, long days and nights, multiple step exams has finally paid off. I want to thank GOD because this wouldn’t have been possible without his help and guidance!

Thank you to my family, my friends, my mentors and my community for always supporting, empowering and uplifting me. This success is a testimony of my parents' hard work and support from my wonderful family and friends (you know who you are). Thank you for being my family, and thank you for supporting me and having my back like no other.

Finally words of inspiration and motivation to those who are in this journey and still in medical school!I am a living testament that the USMLE journey is no far fetched dream and is very much possible and achievable! I graduated in 2021 from Addis Ababa University and this took me less than 2 years to be able to achieve this!

For those of you who want to reach for your dreams, no matter the journey and length, keep your head up high, lean on your community and don't give up. YOU can do this, believe in yourself as I believe in you.

Join our growing community of USMLE aspirants at our telegram group Match Ready! Thank you and good luck!!

Tinsae!!

የአይን ድርቀት (Dry Eye Syndrome)

አይኖቻችን ጤናማ እና ምቹ እንዲሆኑ እንባ ያስፈልጋቸዋል:: በቂ የሆነ ወይም ጥራቱን የጠበቀ እንባ ካልተመረተ የአይን ድርቀት ይከሰታል::
እንባ የሰዉ ልጅ ስሜቱን ከሚገልፅባቸዉ መንገዶች አንዱ ነዉ:: በሀዘን እና በደስታ እንባ ይፈሳል ::ነገር ግን እንባ ከዚህ የተለየ ሌላ ጥቅም አለዉ:: አይናችንን በምናርገበግብበት ጊዜ የእንባችን ፊልም በአይናችን ላይ ይሠራጫል:: ይሄም የአይናችን የዉጪኛዉ ክፍል እንዲለሰልስ እና ጥርት ያለ እንዲሆን ያደርጋል:: የእንባችን ፊልም ለእይታ አስፈላጊ ከሆኑ ነገሮች ዉስጥ አንዱ ነዉ::
የእንባ ፊልም(Tear film) የተሠራው ከ ሶስት ድርብርብ ክፍሎች ነዉ::
1. ቅባታማ ክፍል(Oily layer)
2. ዉሃማ ክፍል(Aqueous layer)
3. የሙከስ ክፍል(Mucous layer)

እያንዳንዱ ክፍል እራሱን የቻለ ተግባር አለዉ::

1.ቅባታማ ክፍል (oily layer) የእንባ ዉጪኛዉ ክፍል ሲሆን እንባችን ለስላሳ እንዲሆን እና ቶሎ እንዳይደርቅ ይረዳል:: የሚመረተዉም በአይን ቆብ ጠርዝ ላይ በሚገኙ እጢዎች ነዉ::
2. ዉሃማ ክፍል (Aqueous layer) የሚገኘው በመካከለኛዉ የእንባ ክፍል ሲሆን ብዙውን የእንባ አካል የሚይዘዉ ክፍል ነዉ::
3. ሙከሳማ ክፍል(Mucous layer) የዉስጠኛዉ የእንባ ክፍል ሲሆን ስራውም ዉሃማዉ ክፍል በአይናችን ላይ እንዲሰራጭ እና አይናችን እርጥበት እንዲያገኝ ይረዳል::

እድሜያቸው የገፋ ሰዎች ከሆርሞን ለዉጦች ጋር ተያይዞ የሚያመርቱት የእንባ መጠን እየቀነሰ ይሆዳል:: የአይንድርቀት ሁሉንም ፆታዎች የሚያጠቃ ሲሆን ያረጡ ሴቶች ላይ በተደጋጋሚ ይከሠታል::

ምልክቶች መዉጋት እና ማቃጠል ስሜት በምናነብበት ጊዜ የእይታ መደብዘዝ አይናችንን የመቆርቆር ስሜት የሚሳሳብ የአይን ፈሳሽ የአይን መብላት እና መቆጣት ማልቀስ

መንስኤዎች
ህመምች ( የሪህ በሽታ,የእንቅርት በሽታ....የአይን ቆብ ኢንፌክሽንየአይን ቆብ አቀማመጥ መዛባትጭስ ዉስት ብዙ ጊዜ ማሳለፍ ,ንፋሳማ እና ደረቅ አየር ንብረትየአይናችን ማርገብገብ የሚቀንሱ ሁኔታዎች. ለምሳሌ . .ኮምፒዉተር ስክሪን ላይ ብዙ ጊዜ ማሳለፍ,ማንበብመድኃኒቶች
. የደም ግፊት እና የልብ መድሀኒት
. የአለርጂ እና የብርድ መድኃኒቶች
. የእንቅልፍ መድኃኒቶች
. የጭንቀት እና የድብርት መድኃኒቶች

ሊደረጉ የሚችሉ ምርመራዎችየአይን ቆብ እና ዉጪኛዉ ክፍል ምርመራየአይን መርገብገብ ሁኔታየእንባ መጠን እና ጥራት ምርመራየእንባ ምርት ልኬታ

ሊደረጉ የሚችሉ ህክምናዎች በጠብታ መልክ የሚወሰድ አርቴፊሻል እንባ የእንባ ማስወገጃ ቱቦ መዝጋት ለአይን ድርቀት መንስኤ የሆኑ ህመሞች ህክምና
ለምሳሌ .. የአይን ቆብ ኢንፌክሽን ህክምና (የአይን ጠብታ እና ቅባት, አይንን በሙቅ ዉሃ መያዝ,የአይን ማሳጅ,የአይን ቆብ ፅዳት)

መከላከያ መንገዶች
ሞቃታማ ክፍሎች ዉስጥ አለመሆንበንፋሳማ ጊዜ አይን በደምብ የሚሸፍን መነፅሮች መጠቀምየፀጉር ማድረቂያ መሳሪያ አለመጠቀምበኦሜጋ 3 የበለፀጉ ምግቦች መጠቀም
ምሳሌ.. የዓሳ ተዋፆዎች እና ተልባ
ዶ/ር ብሌን ወንድምተካ (የዓይን ህክምና ስፔሻሊስት)

ስለ ዓይን ጤና ከብዙ በጥቂቱ፣
የአይን ሞራ ግርዶሽ(cataract)

የአይን ሞራ ግርዶሽ የሚከሠተው የአይን ሌንስ ወተት በመሠለ ነጭ ነገር ሲሸፈን ነው ። አብዛኛውን ጊዜ ከእድሜ መግፋት ጋር ተያይዞ የሚከሰት ነዉ።

የአይን ሌንስ ምንድነዉ?

የአይን ሌንስ የአይን የፊትለፊተኛዉ ክፍል ሲገኝ ፣ ስራዉም የብረሀን ጨረር ረቲና ላይ ተነጣጥሮ እንዲያርፍ ያደርጋል ።
ረቲና የእይታ መረጃን ተቀብሎ ወደ አእምሮአችን የሚያስተላልፍ የሁዋለኛዉ የአይን ክፍል ነዉ ።
ጤናማ የሆነ ሌንስ እንደመስታወት ጥርት ያለ ነዉ።

የአይን ሞራ ግርዶሽ ምንድነዉ?

ሌንስ የተሠራዉ ከዉሃ እና ፕሮቲን ነዉ። ጤናማ ሌንስ ዉስጥ ያሉት የፕሮቲኖች አቀማመጥ ብርሀን በምቹ ሁኔታ እንዲያልፍ ያደርጋል። የፕሮቲኖቹ አቀማመጥ ሲዛባ የሌንሱ ክፍል በነጭ ነገር መጋረድ ይጀምራል ፣ይህም ብርሀን ወደ ዉስጠኛዉ የ አይን ክፍል እንዳይደርስ ያደርጋል ፣በመሆኑም የእይታ ችግር ያስከትላል።

መንስኤዎች
- ሲጋራ ማጨስ
- አልኮል አብዝቶ መጠጣት
-የስኳር ህመም
-ያለመፅር የፀሐይ ብርሃን ላይ ብዙ ጊዜ ማሳለፍ
- ስቴሮይድ መድኃኒት መጠቀም

ምልክቶች
-ደመናማ እይታ ወይም የእይታ መደብዘዝ
- ከአምፓል የሚወጣ ብርሃን መንጸባረቅ
- የቀለሞች መደብዘዝ
- በምሽት ለማየት መቸገር
- የእይታ መነፅር መጠን በተደጋጋሚ መቀያየር
- አንድ ነገር ሁለት ወይም ከዛ በላይ ሆኖ መታየት

የሚደረጉ ምርመራዎች

- የእይታ መጠን ልኬታ
- የአይን ግፊት ምርምራ
- የአይን ሌንስ,አይሪስ እና ረቲና ምርመራ

መወሠድ ያለበት ጥንቃቄ

- እድሜያችው ከ65 አመት የሆኑ ስዎች በአመት እንዴ እና ከ65 አመት በታች የሆኑት በ2 አመት አንዴ የእይን ምርመራ ማድረግ አለባቸው
- የፀሐይ ብርሃን መከላከያ መንፅር መጠቀም
- ሲጋራ ማጤስ ማቆም
- በቂ ብርሃን ያለበት አካባቢ ለንባብ ወይም ለስራ መጠቀም

የአይን ሞራ ግርዶሽ ቀዶ ጥገና ሊደርጉ የሚችሉ ሁኔታዎች።
- ታካሚው የእለት ከእለት ተግባራትን ለማድረግ ሚቸገሩ ከሆነ
- ከአይን ሞራ ግርዶሽ ጋር ተያይዞ የሚመጣ የግላኮማ ህመም
- የኃለኛው የአይን ክፍል ህክምና አዳጋች ሲሆን

ዶ/ር ብሌን ወንድምተካ (የዓይን ህክምና ስፔሻሊስት)