sura with life

Metformin යනු ප්‍රධාන වශයෙන් දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව(type 2 ), ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව සහ අවදානම් සහිත පුද්ගලයින්ගේ දෙවන වර්ගයේදියවැඩියාව (type 2)වැළැක්වීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි. බහු අවයවික ඩිම්බකෝෂ සින්ඩ්‍රෝමය (PCOS) රෝග ලක්ෂණ කළමනාකරණය කිරීම සඳහා ද මෙය භාවිතා කෙරේ. මෙට්ෆෝමින් ක්‍රියා කරන්නේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු කර ශරීරයේ ඉන්සියුලින් භාවිතය වැඩි දියුණු කිරීමෙනි. ආහාර සහ ව්‍යායාම මගින් පමණක් රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කිරීමට නොහැකි වූ විට මෙය නියම කරනු ලැබේ.එය ක්‍රියා කරන ආකාරය
•ඔබගේ අක්මාව මගින් නිපදවන ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය අඩු කරයි.
•ආහාර වලින් අවශෝෂණය කරන ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය අඩු කරයි.
•ඉන්සියුලින් සංවේදීතාව වැඩි දියුණු කර, ඔබගේ මාංශ පේශී වලට ඉන්සියුලින් වඩා හොඳින් භාවිතා කිරීමට ඉඩ සලසයි.
මාත්‍රාව සහ භාවිතය:
මෙට්ෆෝමින් පෙති ආකාරයෙන්ල ලබා ගත හැක. අතුරු ආබාධ අඩු කිරීම සඳහා මෙය සාමාන්‍යයෙන් ආහාර සමඟ ගනු ලැබේ. මාත්‍රාව පුද්ගලයා සහ ප්‍රතිකාර ලබන තත්ත්වය අනුව වෙනස් වේ. දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති වැඩිහිටියන් සඳහා, සාමාන්‍ය ආරම්භක මාත්‍රාව දිනකට දෙවරක් 500 mg හෝ දිනකට වරක් 850 mg වේ.
අතුරු ආබාධ:
Metformin වල සුලබ අතුරු ආබාධ බොහෝ විට මෘදු සහ තාවකාලික වන අතර, ඒවාට ඇතුළත් වන්නේ,
•ඔක්කාරය සහ වමනය
•පාචනය
•බඩේ කැක්කුම
•ආහාර අරුචිය
•කටේ ලෝහමය රසයක් දැනීම
Metformin දිගු කාලීනව භාවිතා කිරීමෙන් විටමින් B12 ඌනතාවය ඇති විය හැක. දුර්ලභ නමුත් බරපතල අතුරු ආබාධයක් වන්නේ ලැක්ටික් ඇසිඩෝසිස් (lactic acidosis) හෙවත් ශරීරයේ ලැක්ටික් අම්ලය එකතු වීමයි.
වෙනත් තොරතුරු:
•Metformin සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ බර වැඩිවීමට හේතු නොවේ.
•පළමු වර්ගයේ දියවැඩියාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා මෙය භාවිතා නොකෙරේ.
•වයස අවුරුදු 10 ට වැඩි දරුවන්ට මෙය නියම කළ හැකිය.
• වෛද්‍යවරයා විසින් නියම කරන ලද පරිදි metformin ගැනීම සහ ඕනෑම අතුරු ආබාධයක් හෝ ගැටළුවක් පිළිබඳව වෛද්‍යවරයා හෝ ඖෂධවේදියා සමග සාකච්ඡා කිරීම වැදගත් වේ.
Sura with life

දියවැඩියාව යනු කුමක්ද?
ඔබ ආහාර ගන්නා විට, ඔබේ ශරීරය එම ආහාරවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් සීනි (ග්ලූකෝස්) බවට බිඳ දමා රුධිරයට මුදා හරියි. ඔබේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යන විට, එය අග්න්‍යාශයට (pancreas) ඉන්සියුලින් (insulin) නිපදවීමට සංඥා කරයි. ඉන්සියුලින් යතුරක් මෙන් ක්‍රියා කරමින්, රුධිරයේ ඇති සීනි ශරීරයේ සෛල තුළට ඇතුළු කර ශක්තිය ලෙස භාවිතා කිරීමට ඉඩ සලසයි.
දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින්ගේ ශරීරයේ ප්‍රමාණවත් තරම් ඉන්සියුලින් නිපදවන්නේ නැත, නැතහොත් නිපදවන ඉන්සියුලින් නිසි ලෙස භාවිතා කිරීමට නොහැකි වේ. ප්‍රමාණවත් ඉන්සියුලින් නොමැති විට හෝ සෛල ඉන්සියුලින් වලට ප්‍රතිචාර නොදක්වන විට, රුධිරයේ අධික සීනි ප්‍රමාණයක් රැඳී පවතී. කාලයත් සමඟ, මෙය හෘද රෝග, පෙනීම නැතිවීම සහ වකුගඩු රෝග වැනි බරපතල සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇති කළ හැකිය.
දියවැඩියාවේ ප්‍රධාන වර්ග
1. පළමු වර්ගයේ දියවැඩියාව (Type 1 Diabetes)
* මෙය ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතික්‍රියාවක් (autoimmune reaction) ලෙස සැලකේ. මෙහිදී ශරීරය වැරදීමකින් තමන්ටම පහර දී, අග්න්‍යාශයේ ඉන්සියුලින් නිපදවන සෛල විනාශ කරයි.
* මෙය සාමාන්‍යයෙන් ළමුන්, නව යොවුන් වියේ සහ තරුණ වැඩිහිටියන් තුළ හඳුනාගනු ලැබුවද, ඕනෑම වයසකදී වර්ධනය විය හැකිය.
* පළමු වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින්ට ජීවත් වීම සඳහා සෑම දිනකම ඉන්සියුලින් ලබා ගත යුතුය.
* සියලුම දියවැඩියා රෝගීන්ගෙන් 5-10% ක් පමණ මෙම වර්ගයට අයත් වේ.
2. දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව (Type 2 Diabetes)
* මෙය වඩාත් සුලභ වර්ගය වන අතර, දියවැඩියා රෝගීන්ගෙන් 90-95% ක් පමණ මෙම වර්ගයට අයත් වේ.
* දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාවේදී, ඔබේ ශරීරය ඉන්සියුලින් හොඳින් භාවිතා නොකරන අතර (මෙය ඉන්සියුලින් ප්‍රතිරෝධය - insulin resistance ලෙස හැඳින්වේ) රුධිරයේ සීනි මට්ටම සාමාන්‍ය මට්ටමක තබා ගැනීමට නොහැකි වේ.
* එය වසර ගණනාවක් පුරා වර්ධනය වන අතර සාමාන්‍යයෙන් වැඩිහිටියන් තුළ හඳුනාගනු ලැබුවද, ළමුන්, නව යොවුන් වියේ සහ තරුණ වැඩිහිටියන් අතරද වැඩි වැඩියෙන් දක්නට ලැබේ.
* මෙය බොහෝ විට සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාවක්, ආහාර පාලනය, ව්‍යායාම සහ මුඛ ඖෂධ මගින් කළමනාකරණය කළ හැකිය. සමහර අයට කාලයත් සමඟ ඉන්සියුලින් ද අවශ්‍ය විය හැකිය.
3. ගර්භණී දියවැඩියාව (Gestational Diabetes):
* මෙය මීට පෙර දියවැඩියාව නොතිබූ ගර්භණී කාන්තාවන් තුළ වර්ධනය වන වර්ගයකි.
* දරුවා ඉපදුණු පසු එය සාමාන්‍යයෙන් පහව යයි.
* කෙසේ වෙතත්, එය මවට පසුකාලීනව දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව වැළඳීමේ අවදානම වැඩි කරයි. එමෙන්ම, දරුවාටද ළමා කාලයේදී හෝ නව යොවුන් වියේදී තරබාරු වීමට සහ පසුකාලීනව දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව වැළඳීමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
දියවැඩියාවේ පොදු රෝග ලක්ෂණ
* නිතර මුත්‍රා කිරීම, විශේෂයෙන් රාත්‍රී කාලයේදී
* අධික පිපාසය
* හේතුවක් නොමැතිව බර අඩුවීම
* අධික බඩගින්න
* පෙනීම බොඳ වීම
* අත් හෝ පාද හිරිවැටීම
* දැඩි වෙහෙසක් දැනීම
* සම ඉතා වියළි වීම
කළමනාකරණය:
දියවැඩියාව කළමනාකරණය කිරීම සඳහා විවිධ ක්‍රමෝපායන්ගේ එකතුවක් ඇතුළත් වේ:
* නිරන්තරයෙන් රුධිරයේ සීනි මට්ටම පරීක්ෂා කිරීම.
* සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර සැලැස්මක් අනුගමනය කිරීම.
* නිතිපතා ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වීම.
* නියමිත පරිදි ඖෂධ ලබා ගැනීම ,එයට මුඛ පෙති හෝ ඉන්සියුලින් එන්නත් ඇතුළත් විය හැකිය.
මෙය බරපතල තත්ත්වයක් වුවද, එය ප්‍රවේශමෙන් කළමනාකරණය කිරීමෙන් දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින්ට දිගු, සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවිතයක් ගත කළ හැකිය.
Sura with life