Healthy Lady

အသက် ၉၀ အရွယ်ရောက်တဲ့ထိတိုင် ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာသန်စွမ်းနေစေဖို့ လိုက်နာသင့်တဲ့ နည်းလမ်း ကောင်း (၉) ရပ်ကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။
(၁) နေခြည်နုနု ခံယူပါ
---------------------
ဗီတာမင်ဒီရရှိပြီး စိတ်ခံစားမှု ကောင်းစေပါတယ်။
(၂) အိပ်ရာနိုးနိုးချင်း ရေသောက်ပါ
---------------------
ရေဓာတ်ပြည့်ဝပြီး တစ်ကိုယ်လုံးကို လန်းဆန်းစေပါတယ်။
(၃) ဟန်ချက်ထိန်းတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်လုပ်ပါ
---------------------
ခြေတစ်ချောင်းထောက်ပြီး မတ်မတ်ရပ်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းမျိုး ပြုလုပ်တာကြောင့် ကိုယ်နေဟန်ကြည့်ကောင်းစေပါတယ်။
(၄) ပရိုတင်းကို ဦးစားပေး စားပါ
---------------------
အသား၊ ငါး၊ ဥအမျိုးမျိုး စတဲ့ ပရိုတင်းကို ဦးစားပေးစားတာကြောင့် ကြွက်သားကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။
(၅) လည်ပင်းနဲ့ ပခုံးလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ
---------------------
ဇက်ကြောတက်တာ၊ တောင့်တင်းတာ ပြေလျော့စေပါတယ်။
(၆) ခြေဖနောင့်ကို မြှင့်လိုက်၊ ချလိုက်လုပ်ပေးပါ
---------------------
ခြေသလုံးကြွက်သားကို သန်မာစေပြီး ကိုယ်နေဟန် ထိန်းပေးပါတယ်။
(၇) အိပ်ချိန်ကို ပုံမှန်သတ်မှတ်ထားပါ
---------------------
အိပ်ရေးဝဝအိပ်ရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်မှုစနစ်ကို ကောင်းစေပြီးအားပြည့်စေပါတယ်။
(၈) ထိုင်- ထလေ့ကျင့်ခန်းကို ၁၀ ကြိမ်ပြုလုပ်ပါ
---------------------
ခြေထောက်တွေကို သန်စွမ်းကျန်းမာစေပါတယ်။
(၉) ခြေဗလာနဲ့ ၂-၃ မိနစ် လမ်းလျှောက်ပါ
---------------------
သဲသောင်ပြင်ပေါ်/ မြက်ခင်းစိမ်းပေါ် ခြေဗလာနဲ့ လျှောက်ပေးရင် သွေးလှည့်ပတ်မှု ကောင်းစေပါတယ်။

အသက် ၉၀ အရွယ်ရောက်တဲ့ထိတိုင် ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာသန်စွမ်းနေစေဖို့ လိုက်နာသင့်တဲ့ နည်းလမ်း ကောင်း (၉) ရပ်ကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။
(၁) နေခြည်နုနု ခံယူပါ
---------------------
ဗီတာမင်ဒီရရှိပြီး စိတ်ခံစားမှု ကောင်းစေပါတယ်။
(၂) အိပ်ရာနိုးနိုးချင်း ရေသောက်ပါ
---------------------
ရေဓာတ်ပြည့်ဝပြီး တစ်ကိုယ်လုံးကို လန်းဆန်းစေပါတယ်။
(၃) ဟန်ချက်ထိန်းတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်လုပ်ပါ
---------------------
ခြေတစ်ချောင်းထောက်ပြီး မတ်မတ်ရပ်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းမျိုး ပြုလုပ်တာကြောင့် ကိုယ်နေဟန်ကြည့်ကောင်းစေပါတယ်။
(၄) ပရိုတင်းကို ဦးစားပေး စားပါ
---------------------
အသား၊ ငါး၊ ဥအမျိုးမျိုး စတဲ့ ပရိုတင်းကို ဦးစားပေးစားတာကြောင့် ကြွက်သားကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။
(၅) လည်ပင်းနဲ့ ပခုံးလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ
---------------------
ဇက်ကြောတက်တာ၊ တောင့်တင်းတာ ပြေလျော့စေပါတယ်။
(၆) ခြေဖနောင့်ကို မြှင့်လိုက်၊ ချလိုက်လုပ်ပေးပါ
---------------------
ခြေသလုံးကြွက်သားကို သန်မာစေပြီး ကိုယ်နေဟန် ထိန်းပေးပါတယ်။
(၇) အိပ်ချိန်ကို ပုံမှန်သတ်မှတ်ထားပါ
---------------------
အိပ်ရေးဝဝအိပ်ရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်မှုစနစ်ကို ကောင်းစေပြီးအားပြည့်စေပါတယ်။
(၈) ထိုင်- ထလေ့ကျင့်ခန်းကို ၁၀ ကြိမ်ပြုလုပ်ပါ
---------------------
ခြေထောက်တွေကို သန်စွမ်းကျန်းမာစေပါတယ်။
(၉) ခြေဗလာနဲ့ ၂-၃ မိနစ် လမ်းလျှောက်ပါ
---------------------
သဲသောင်ပြင်ပေါ်/ မြက်ခင်းစိမ်းပေါ် ခြေဗလာနဲ့ လျှောက်ပေးရင် သွေးလှည့်ပတ်မှု ကောင်းစေပါတယ်။
လွတ်လပ်စွာ share နိုင်ပါတယ်။

စိတ်ကျရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်သလား

စိတ်ကျရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်သလား
-------------------------------------
(၁) စိတ်ကျရောဂါအမျိုးမျိုးရှိပေမယ့် ဖြစ်ပွားရတဲ့အကြောင်းရင်းအုပ်စုနှစ်မျိုးရှိတယ်၊ ဗီဇမျိုးစေ့ခံ အကြောင်းရင်းနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်လွှမ်းမိုးမှုခံအကြောင်းရင်းများဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇမျိုးစေ့ တစ်ခုတည်းကြောင့် စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပွားတာတော့မဟုတ်ပါဘူး၊ ဥပမာ ဗီဇမျိုးစေ့ချင်းတထပ်တည်း တူတဲ့ သားဥတူအမြွှာပူး(monozygotic twin)မှာတောင် တစ်ယောက်စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပွားရင် ကျန်အမြွှာပူးမှာစိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားတာ ၅၀ % သာရှိပါတယ်၊ ကျန်တဲ့အကြောင်းရင်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းက ပတ်ဝန်းကျင်လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ယခုဆောင်းပါးမှာ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပွားစေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်းရင်းများနဲ့ ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းပရိယာယ်များကို ဆွေးနွေးကြည့်ကြမယ်။

(၂) စိတ်ကျရောဂါမဖြစ်ပွားအောင် မူလထမကာကွယ်နိုင်တဲ့နည်းများ (primary prevention) စိတ်ကျရောဂါ စတင်မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ဖို့အတွက် အထောက်အကူပြုတဲ့ အချက်အလက်များကို ပြောပါမယ်။

▶ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့အချက်အလက်များမှာ...
-------------------------------------
ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ခြင်း၊ နေ့စဥ်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း၊ အသင်းလိုက်အားကစားခြင်းမျိုးမှာ ပါဝင်ကစားခြင်း၊ မူယစ်ဆေး/အရက်‌သောက်သုံးမှုကို ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ တရားထိုင်ခြင်း၊ စိတ်ကျန်းမာရေးဗဟုသုတတိုးပွားအောင် စာဖတ်ခြင်း၊ လူမှုဆက်ဆံရေးကျွမ်းကျင်မှုရရှိရန် လေ့လာလေ့ကျင့်ခြင်း(social skills training)၊ ပြဿနာဖြေရှင်းနည်းများကို အသုံးပြုတတ်‌အောင်လေ့လာခြင်း(problem solving skills)၊ စိတ်ဖိစီးမှုဖြေဖျောက်နည်းများကို လေ့ကျင့်ခြင်းစတဲ့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထအလေ့အကျင့်များက စိတ်ကျရောဂါကိုကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ စိတ်ဓါတ်ကာကွယ်ဆေးလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

▶ မိသားစုထဲမှာ...
---------------
အကြမ်းမဖက်ဘဲ သမာသမတ်ကျတဲ့စည်းကမ်းထိန်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ကွက်ကဲမှုရှိခြင်း၊ မိသားစုဝင်အချင်းချင်း စိတ်ခံစားမှုကို သင့်တော်လိုထုတ်ဖော်ပြတတ်အောင် အားပေးတဲ့ ဆက်ဆံရေးမျိုးရှိခြင်း၊ လူမှုရေးဖိစီးမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတတ်အောင် သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးမှု ရှိခြင်း စတဲ့ မိသားစုဆက်ဆံရေးပုံစံရှိရင် ကလေးပြီးပြင်းလာတဲ့အခါ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပေါ်မှုနှုန်း နည်းပါးတယ်၊ ဒါကြောင့်မိသားစု ပညာပေးလုပ်ငန်းနဲ့ သိရှိထားတဲ့ဗဟုသုတကိုလက်တွေ့ အသုံးချဖို့ တိုက်တွန်းအားပေးနိုင်ရင် စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပွါးမှုကိုလျော့နည်းစေတဲ့ မူလကာကွယ်ခြင်းနည်းတစ်မျိုး ဖြစ်တယ်။

▶ စာသင်ကျောင်းမှာ...
----------------------
ဘဝအတွက်ကျွမ်းကျင်မှုသင်ခန်းစာ (life skills education)များအဖြစ် စိတ်ခံစားမှုထိန်းချုပ်နည်း၊ ပြဿနာ‌ဖြေရှင်းနည်း၊ ဖိစီးမှု(ဥပမာ-မိသားစုပြဿနာ၊ စာမေးပွဲအတွက် ပူပင်သောကရှိခြင်း၊ ကျောင်းတွင်အနိုင်ကျင့်ခံရခြင်း)များကို ညှိနှိုင်းအဖြေရှာနည်းစတဲ့ နည်းပညာများကိုပါ ထည့်သွင်းသင်ကြားပေးနိုင်တယ်၊ ကျောင်းသူကျောင်းသာတွေထဲမှာ ဖိစီးမှုကိုညှိနှိုင်းနိုင်တဲ့ ဗဟုသုတနဲ့အလေ့အကျင့် တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ပေးရင် စိတ်ကျရောဂါမခံစားရအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်။

▶ ဝန်ဆောင်မှုများ
----------------
မိသားစုအတွင်းအကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး၊ ကလေးသူငယ်ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုအမျိုးမျိုးကို ကာကွယ်ရေး၊ စိတ်ကျရောဂါအပါဝင် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှုကို ရှက်စရာ အသရေပျက်စရာစတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆသဘောထား(stigma) ပြုပြင်နိုင်ရန်ပညာပေးရေး၊ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ရန်သူမျိုး ငါးပါးဒဏ်ကိုကာကွယ်ပေးရေး၊ အတိဒုက္ခခံစားနေရတဲ့မိသားစုများကို အကူအညီပေးရေး စတဲ့ လုပ်ငန်းများက စိတ်ကျဝေဒနာမဖြစ်ပေါ်အောင်ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

▶ လူထုပညာပေးလုပ်ငန်း
-------------------------
သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ ရေဒီယို၊ ရုပ်သံနဲ့ အင်တာနက်မီဒီယာများမှာ လူထုပညာပေးလုပ်ငန်းများကို စဥ်ဆက်မပြတ်ပညာပေးလုပ်ငန်းများက အကျိုးရှိတယ်၊ မိခင်နဲ့ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးဆေးခန်း၊ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းနဲ့ ကျန်းမာရေးလုပ်သားများမှတဆင့် အထက်ပါဗဟုသုတများကို မျှဝေနိုင်တယ်၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းကိုပစ်ပယ်ဖို့မကြိုးစားဘဲ တွဲဖက်ပြီးအကူအညီရယူနိုင်တယ်၊ ဥပမာ-ရိုးရာသမားတော်များကို စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများအကြောင်းပညာပေးခြင်းနဲ့ မိမိတို့ကုသမှုနဲ့ မသက်သာရင် ခေတ်သစ်ဆေးပညာနဲ့ကုသခံဖို့ လွှဲပြောင်းပေးတတ်အောင် ပညာပေးတိုက်တွန်းခြင်း၊ မိမိယုံကြည်ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာရေးသင်ကြားမှုများထဲမှ စိတ်ကျရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ အယူအဆများကို လိုက်နာကျင့်သုံးဖို့ အာပေးတိုက်တွန်းနိုင်တယ်၊ ဥပမာ-တရားထိုင်ခြင်း၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများမှာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဘာသာရေးအဘိဓမ္မာကို လေ့လာခြင်း။

(၃) နိဂုံးစကား
--------------
အထက်ဖော်ပြပါအချက်အလက်တွေက သက်တမ်းတလျှောက် တွေ့ကြုံရမဲ့ ဖိစီးမှုဒဏ် အမျိုးမျိုးကြောင့်ဖြစ်တတ်တဲ့ စိတ်ကျရောဂါ စတင်မဖြစ်ပွားအောင်ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းပရိယာယ်များဖြစ်ပါတယ်၊ ရာနှုန်းပြည့်ကာကွယ်နိုင်တာတော့မဟုတ်ပါဘူး၊ လေ့လာတွေ့ရှိချက်တွေကို ခြုံပြီးကြည့်ရင် ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကာကွယ်နိုင်တယ်လို့သိရတယ်၊ အဲဒီတော့ စိတ်ကျရောဂါစတင်ခံစားလာရသူများက ရှိနေဦးမှာပဲ။ သူတို့အတွက် ဒုတိယအဆင့် ကာကွယ်ခြင်း(secondary prevention) နဲ့ ပျောက်ကင်းပြီးစိတ်ကျရောဂါ ပြန်လည်မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်နိုင်တဲ့နည်း(relapse prevention)များကိုလည်း သိရှိထားသင့်တယ်၊ ဒုတိယပိုင်းမှာ ဆက်လက်ဖော်ပြပါမယ်)။
ဒေါက်တာအုန်းကျော် (စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကု ဆရာဝန်ကြီး)

မူရင်းပို့စ်အောက်မှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်🥰

ယနေ့ကျရောက်တဲ့ World Digestive Day အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အစာမကြေခြင်း၊ လေထိုးလေအောင့်ခြင်း၊ ရင်ပူခြင်း အစရှိတဲ့ ဝမ်းဗိုက်မအီမသာဝေဒနာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဆွေးနွေးနိုင်မယ့် အစီအစဉ်လေးကို တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။
အာဟာရဆိုင်ရာ အထူးပြုဆရာဝန် ဒေါက်တာကြယ်စင်ယုမွန်က ပြန်လည်ဖြေကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်လို့ ဒီပို့စ်အောက်မှာ ၂၉-၅-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှ ၅-၆-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
ဒီအစီအစဉ်လေးကို Kremil-S လေထိုးလေအောင့်၊ ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာအမြန်ပျောက်ဆေးက ကူညီပံ့ပိုးပေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မူရင်းပို့စ်မှာ comment ရေးပြီး ဖုန်းဘီလ်လက်ဆောင် ယူရအောင်

ငယ်ငယ်ကတည်းကစလို့ ဘယ်အရွယ်ပဲရောက်ရောက် ကိုယ်ပူလာပြီဆိုရင် အမေရဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ နွေးထွေးယုယမှုတွေကြောင့် အဖျားမြန်မြန်သက်သာစေတယ်မဟုတ်လား...
ကိုယ်ပူပြီဆိုတာနဲ့ သင့်အမေက ဘယ်လိုပြုစုပေးတတ်သလဲဆိုတာ Comment လေး ရေးပေးပါဦးနော်...
ဖြေဆိုပေးတဲ့သူတွေထဲကမှ ကံထူးရှင် (၁၀) ဦးကို ရွေးချယ်ပြီး Decolgen က ဖုန်းဘီလ်လက်ဆောင် ၅၀ဝ၀ စီ ပေးသွားမှာမို့ အခုပဲပါဝင်လိုက်ရအောင်…

ရေချိုးခါနီးတိုင်း တစ်မိနစ်လောက် လုပ်ကြည့်ရအောင်...

ရေချိုးခါနီးတိုင်း တစ်မိနစ်လောက် လုပ်ကြည့်ရအောင်...
လွတ်လပ်စွာ share နိုင်ပါတယ်။

နံနက်ခင်းလမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း (၃)ခုမှာ ဘယ်လိုကောင်းကျိုးတွေရရှိစေသလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်ရအောင်။
▶ နှလုံး
နှလုံးကြွက်သားတွေကို သန်စွမ်းစေပြီး သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ကောင်းစေပါတယ်။ သွေးတိုးကို ထိန်းညှိ ပေးပါတယ်။
▶ အဆုတ်
အဆုတ်ရဲ့စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေပြီး အောက်ဆီဂျင်ရရှိမှုတိုးစေကာ ကောင်းကောင်း အ သက်ရှူဝစေပါတယ်။
▶ ဦးနှောက်
စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျပြီး စိတ်ခံစားချက် ကောင်းစေပါတယ်။ အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းပြီး အတွေးတွေကို ရှင်းလင်းစေပါတယ်။

နံနက်ခင်းလမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း (၃)ခုမှာ ဘယ်လိုကောင်းကျိုးတွေရရှိစေသလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်ရအောင်။
▶ နှလုံး
နှလုံးကြွက်သားတွေကို သန်စွမ်းစေပြီး သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ကောင်းစေပါတယ်။ သွေးတိုးကို ထိန်းညှိ ပေးပါတယ်။
▶ အဆုတ်
အဆုတ်ရဲ့စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေပြီး အောက်ဆီဂျင်ရရှိမှုတိုးစေကာ ကောင်းကောင်း အ သက်ရှူဝစေပါတယ်။
▶ ဦးနှောက်
စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျပြီး စိတ်ခံစားချက် ကောင်းစေပါတယ်။ အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းပြီး အတွေးတွေကို ရှင်းလင်းစေပါတယ်။

အရွယ်တင်နုပျိုစေဖို့ ညဘက်မှာ အိပ်ရေးဝ၀ အိပ်စက်အနားယူရအောင်...

အရွယ်တင်နုပျိုစေဖို့ ညဘက်မှာ အိပ်ရေးဝ၀ အိပ်စက်အနားယူရအောင်...
လွတ်လပ်စွာ share နိုင်ပါတယ်။