Mireille Schermer Nature Works

De lente laat zich al zien tussen het winterdek van eikenblad. Geurig fris fluitenkruid veert op uit de bodem.

De bosbodem helpt ons te ontladen en juist na de winter kunnen we dat zo goed gebruiken.

Omringd door muren, blootgesteld aan elektronica en schermen en met de verwarming aan raakt ons lichaam geladen met positieve ionen, de elektrische deeltjes in de lucht.
Deze vind je in onnatuurlijke omgevingen en ze kunnen ons ziek maken als we overladen zijn. Vermoeidheid, benauwdheid, hoofdpijn en prikkelbaarheid zijn veel gehoorde klachten.

Buiten vind je juist meer negatieve ionen en vooral in het bos, aan de kust en bij stromend water kun je je overladen met deze deeltjes in de lucht. Via onze voeten op de bosbodem ontladen we en de negatieve deeltjes in de lucht helpt ons weer op te laden.

Dat is nog maar één van de vele redenen waarom bosbaden zo gezond is voor ons.

Ga je een keertje mee in de lente?

Op 20 maart kun je meedoen met een bosbad Lente Equinox in bosreservaat Roodaam in Castricum.

Je kunt me een berichtje sturen of je aanmelden via deze link

https://natureworks.nl/bosbaden-met-mireille/

De tijd is ook hier verstreken maar ik heb verschillen opgemerkt gedurende de weken.
Het langzaamste leek de tijd te verstrijken tijdens de dagen waarop ik een woestijnbad nam, wat stenen en planten verzamelde, daar pigment en verf van maakte en vervolgens mee schilderde in de beschutting van de wilde tuin.
Het laatste is een langzaam proces dat je automatisch doet vertragen.

Er was geen vaste tijd voor de maaltijden, die we zelfs bereidden naar behoefte. Het programma bevatte alleen maar optionele excursies. Er wachtte geen ‘ to do lijst’ op me.

Ik merkte een verandering in mijzelf door mijn dromen. In mijn dromen kwamen geen mensen meer voor, geen werksituaties, geen dingen die ik moest doen of afronden binnen een tijdsbestek waarin dat niet lukte.

Ik droomde al in Corral over een walvis die traag voorbij trok door het water voor onze ‘loft’ en bij het wakker worden was dit ook daadwerkelijk realiteit.
In de Atacama woestijn droomde ik over mijn stenen kleurenpalet waarin geel ontbrak om de gele stenen de volgende ochtend te vinden. Ik droomde over bergen die tot me spraken. Over eindeloze vlakten waar ik onderdeel van was, niet zozeer als mens maar op een ander niveau, als energie. Het is niet eenvoudig uit te leggen maar mijn dromen waren helder en simpel, en tegelijkertijd gaven ze een diepgaand gevoel van verbinding met de plek waar ik was.

De stenen, bergen, vulkanen, de klei en het zand toonden me hun persoonlijkheid waardoor ik ze net als de bomen en planten kon ervaren als individuen, als levende wezens waarvoor ik genegenheid voel en respect. Ik voelde ook steun door hun aanwezigheid.

De legendes waarbij de vulkanen en bergen ook allemaal een naam hebben en een karakter kan ik zoveel beter plaatsen.

Net als bomen leven bergen, vulkanen, vlakten en stenen zoveel langer dan wij. Door in hun nabijheid te verblijven en te creëren stemde ik automatisch af op hun tempo.
Ik vermoed dat de tijd daarom leek te vertragen. Ik raakte het besef van ingekaderde mensentijd kwijt; afgebakend in uren, minuten, seconden.

De duizeligheid bleef uit behalve op de duizelingwekkende hoogte van de Altiplano, waar de lucht ijler is en ademen wat moeizamer gaat.

Onze periode als artist in residence is voorbij. We kijken terug op een intense adembenemende periode.

Mijn ambivalente idee over de woestijn is veranderd. Dat begon al wat eerder tijdens onze residentie bij in Rajasthan.

De woestijn intrigeerde me maar boezemde me ook een beetje angst in.
Mijn eerste associatie bij WOESTIJN was stiekem toch het uiteindelijke resultaat van de klimaatcrisis, een apocalyptische plek waar niets kan groeien. Een mensonvriendelijke plek.
Dat dat bepaald geen recht doet aan deze oeroude plaats waar je de tijd mag nemen om al het leven zich aan je te laten openbaren, mag duidelijk zijn. Een mooie les.

Wél leverde de droge lucht een droge keel op, gebarsten lippen en geïrriteerde slijmvliezen in mijn neus.
De hitte overdag vroeg om bescherming en voldoende water en de wind in de avond om een sjaal voor je gezicht. Of een lichtgewicht schuilplek om mee te dragen. De Likan Antay bewonen deze plek al duizenden jaren en ervaren deze ongemakken niet of nauwelijks.

En in de woestijn vibreert alles van het leven!
De dorre, schijnbaar dode Ricarica en Cachiyuyu planten wachten geduldig op hun moment om uit te lopen. Een paar dagen per jaar regent het en groeit er een rijke rivier uit de droge bedding die meanderende patronen achterlaat op de kleibodem.

De laatste week van de residency is aangebroken.
Door deze weken te werken met de stenen en de planten, samen door de landschappen te dwalen en ons op dit tragere ritme af te stemmen ervaren we allebei een verbinding met de plek en droom ik zelfs elke nacht over stenen en bergen. Bijvoorbeeld over de kleur geel die nog ontbreekt aan mijn palet, om dan een paar gele stenen te vinden tijdens de ochtendwandeling!

De vulkaan Licancabur is mijn model.
Er bestaat een mooie legende over deze vulkaan.

Licancabur had een geliefde, de berg Quimal.
Naast hem ligt zijn broer Juriques en op afstand hun vader Lascar, de meest actieve vulkaan in de omgeving.
De broers waren allebei verliefd op de berg Quimal en kregen ruzie. Vader vulkaan stak er een stokje voor en zond Quimal naar de overkant van de zoutvlakte.

Omdat Juriques de ruzie begon strafte zijn vader hem door hem een kopje kleiner te maken en dit is allemaal terug te zien in het landschap. Één keer per jaar laat laadvast de geliefden samen zijn. De zwangere Quimal wordt één keer per jaar beschenen dit de schaduw van haar minnaar Licancabur. Dat is tijdens de zomerzonnenwende.

Este jueves 29 estaremos realizando un encuentro en el que lxs artistas en residencia compartirán aspectos de sus procesos creativos y trabajos en desarrollo del ciclo de residencias de Enero.⁠
⁠
Es un espacio abierto para quienes quieran sumarse, escuchar y compartir, reuniendo prácticas creativas y proyectos desarrollados en diálogo con el territorio.⁠
⁠
📍 La Yareta Casa Cultural, San Pedro de Atacama�⁠
🕕 18:00–18:30 Recorrido abierto�⁠
🕖 18:30–20:45 Presentaciones⁠
⁠
Entrada liberada⁠
⁠
-⁠
⁠
This Thursday the 29th, we’re hosting an event where our artists in residence will share aspects of their creative processes and works in progress from our January residency cycle.⁠
⁠
It’s an open space for anyone who’d like to join, listen, and share. Bringing together creative practices and projects developed in dialogue with the territory.⁠
⁠
📍 La Yareta Casa Cultural, San Pedro de Atacama⁠
🕕 6:00–6:30 pm Open walk-through⁠
🕖 6:30–8:45 pm Presentations⁠
⁠
Free entry⁠
⁠
-⁠
⁠
Artists / Artistas (Edition 57 · 09.01 – 31.01 2026):⁠
⁠
Sofie Engstrom ⁠
Melanie Ganino .ganino⁠
Ines Mendes Leal ⁠
April Wen ⁠
Mireille Schermer ⁠
Cor Nelis ⁠
Claus Arthur Breda-Gulbrandsen ⁠
Maria Kaoutzani .kaoutzani⁠
Paula Faraco ⁠
Therese Lynch ⁠
Vita Cepic ⁠
Elizabeth Daley ⁠
⁠
Organiza / Organised by: ⁠
Parte de la red / Member of the network⁠
En colaboración con / In collaboration with: .sanpedrodeatacama⁠
Residency Team / Equipo residencia: .iversen .lenis .palomitay

Tijdens mijn periode als artist in residence reflect ik op het concept TIJD.
Dat mensentijd zoveel sneller gaat dan woestijntijd is mij wel duidelijk geworden.
Met de prachtige excursies die wij mochten ervaren, de creatieve uitwisselingen en gesprekken voelde ik de tijd zoveel sneller verstrijken dan tijdens een avondwandeling in de woestijn, het verzamelen van hars van de Algarrobo boom, gekleurde stenen, klei, mica en zout of tijdens het maken van pigmenten met de vijzel.

Onder de vijg aan mijn tafel schilderen met de materialen uit dit landschap, of beter gezegd, uit deze eindeloze variatie aan verschillende landschappen. Glooiende vlakten vol bleke, dorre planten en schijnbaar dode wortels die bij een regenbui transformeren in een zee van groen, stekelige zoutformaties, gelaagde kleigebergen, een oase in de droogte, rotsen met glinsterende mica patronen....

Om de aard van al dit leven te begrijpen, de bomen, planten en de stenen te leren kennen probeer ik hun kleuren te vangen. Verfmaakster Veronica leende me haar vijzel om van de stenen pigmenten te maken, Ik maakte impressies van de landschappen door met het grove materiaal van de plek zelf te schilderen en bereid een kunstwerk voor om in de ruimte van de woestijn te kunnen opgaan.

De ruimte is heerlijk om te ervaren, de leegte voelt als een ‘tabula rasa’; alles kan hier gebeuren en ontstaan.

De algorrobo boom is een veel voorkomende verschijning in de Atacama woestijn.
Het is een geneeskrachtige boom waarvan hier heerlijke siroop wordt gemaakt van de peulachtige vruchten.

Één boom in het bijzonder heeft mijn hart gestolen. Een stevige oude oerboom waarin je kunt zitten en over de woestijn uit kunt kijken, een veilige groene haven waar je beschut bent tegen de hitte. In de avond waait het vak en luister ik naar het geluid van zijn blaadjes, die eruit zien als veertjes.
Zijn ruwe bast bloedt zwarte hars waarvan ik inkt heb gemaakt.
Met een takje en deze inkt schilderde ik mijn impressie van 'mijn' boom.

We bezochten we een Indiaanse kruidenman in een klein dorp hier vlakbij en leerden lokale medicijnplanten kennen en proeven.
Hij verzamelt planten van de Altiplano, op 3000 meter hoogte of meer. Droge bossige plantjes met enorme geneeskracht voor de longen en het hart.

De twee magische bomen die je hier veel ziet, Algorrobo en Chanar, kwamen ook bij hem voorbij. De heerlijke heilzame siropen die van het fruit worden gemaakt waren toegepast in verrukkelijk gebak.

Eerder proefden we ze al in een shake, een saus bij het vlees en een mousse bij de buren die ons een proeverij van lokale producten aanboden.

Ik maakte van de hars van de algorrobo boom een mooie donkere inkt om mee te schilderen.

De dagen zijn zo enorm rijk aan natuurervaringen, mogelijkheden om te leren en nieuwe technieken uit te proberen.
Ik voel me intens dankbaar🙏

We zijn nu sinds vijf dagen op de plek van de residentie; midden in de Atacama woestijn, waar een groep Chileense kunstenaars deze residentie initieert en leidt en wij met een groep van 12 kunstenaars uit allerlei landen verblijven in organische huizen van restmateriaal en klei in een groene oase in de woestijn.
Onze eerste dagen hebben stuk voor stuk een dikke gouden rand.

We bezochten de archeologische site Tulor, de omringende dorpen en hebben onder de sterrenhemel geleerd over de Likan Antay cultuur van Elias. We brachten een bezoek aan het ongelooflijk mooie Vallecito de la luna, de maanvallei, met een landschap dat in werkelijkheid veel overeenkomsten vertoont met Mars. Het rode landschap glinstert je tegemoet door de fijn gelaagde Mica formaties.
Robots die naar Mars gestuurd worden, worden hier getest omdat deze omgeving opvallend veel gelijkenissen vertoont met Mars.
We bezochten ook een zoutvlakte met heuse zoutbergen die kraakten en gevormd waren in lagen, vol gaten en met de mooiste kristallen.

Gisteren was er gelegenheid om met klei uit het gebied aan de slag te gaan en richtte ik een eigen werkplekje in achter in de mooie wilde tuin, die verrassend genoeg vol staat met stokrozen naast allerlei bijzondere lokale bomen en plagen, zoals de zoute Cachiyuyu die al het zout uit de grond opneemt zodat andere planten beter kunnen gedijen.

En ik verzorgde ik een heus woestijnbad voor onze groep; een’deep desert immersion’ samen met .ganino

Voordat de periode in de artist residency in de Atacama woestijn van start gaat proeven we heel bewust ook iets van een tegenovergestelde omgeving; die van het merengebied in het Zuiden van Chili en van de immer groene Valdiviaanse regenwouden. Bij de droogste woestijn op aarde denk ik automatisch aan bomenschaarste.
Als bomen al overvloedig aanwezig kunnen zijn, mijns inziens nooit😉, zijn ze dat in Patagonië.

De afmetingen van dit land zijn nauwelijks te bevatten. De afstand die je aflegt om het langste land ter wereld te bereizen is alsof je van Nederland naar Irak rijdt over land.
Alles lijkt groot en oeroud.

De al duizenden jaren levende cipressen zetten de duur van mijn mensenleven in een ander licht.
Zou de maar zo kort levende reuzendaas die ons belaagt omdat ze bloed nodig heeft om haar eitjes te leggen dit ook denken, als ze naar ons kijkt?

Het kalme voorbijglijden van een walvis in het water voor ons kleine prefab huisje wekt de indruk dat ook tijd hier trager verglijdt.

Langs de kust zien alle huisjes er licht en demontabel uit, als tijdelijke tiny houses, chalets of keetjes van hout in frisse kleuren. Het heeft iets geruststellends. Niets is in beton gegoten, met cement vastgezet. Er is hier geen cement.

Volgens onze hospita zijn hier weinig verleidingen waardoor zij zich tevreden en dankbaar voelt met het leven op deze plek, omringd door zee en bossen. In de stad komt ze liefst helemaal niet.

Ik kan me er alles bij voorstellen. De ruimtelijkheid brengt mijn hoofd tot rust en het lijf in de ontspanning.
Ik ervaar een oceaan van tijd en voel me verbaasd dat de dagen nu toch zijn gepasseerd zonder dat ik het heb gemerkt.

Vandaag bezochten we de 'abuelos', de opa's van het Valdiviaanse regenwoud; een familie cipressen van duizenden jaren oud.

Temidden van eindeloze eucalyptusbossen waarvoor de oorspronkelijke bomen zijn gekapt zijn zij bewaard gebleven en worden nu beschermd.
Ik probeer mij voor te stellen wat dat betekent, om 4000 jaar lang te leven.
Ik voel ontzag en diepe ontroering.

Ontroerend is vooral het contrast tussen de zachte aaibare bast van deze 'alerces' en hoe immens sterk ze zijn.

In hun stammen groeien talloze planten, mossen, bloeien bloemen en maken vogels een nestje.

Ik ga een poosje aan de voet zitten en voel een verrassend lichte energie. Ik ben er stil van.