Nava Living

#ขอถวายความนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย
อวิชชาสูตร — ว่าด้วยอวิชชา

พระผู้มีพระภาคตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายว่า เบื้องต้นของอวิชชาไม่ปรากฏ คือไม่อาจชี้ได้ว่า ก่อนจุดใดอวิชชาไม่มีแล้วจึงเกิดขึ้น แต่สามารถกล่าวได้ว่า อวิชชามีปัจจัย มีอาหารหล่อเลี้ยง และอาหารของอวิชชาก็คือ นิวรณ์ ๕

จากนั้นทรงแสดง “อาหาร” ที่ส่งต่อกันเป็นลำดับดังนี้

การไม่คบสัตบุรุษ
↓
การไม่ได้ฟังสัทธรรม
↓
ความไม่มีศรัทธา
↓
อโยนิโสมนสิการ — การใส่ใจโดยไม่แยบคาย
↓
ความไม่มีสติสัมปชัญญะ
↓
ความไม่สำรวมอินทรีย์
↓
ทุจริต ๓ — กายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต
↓
นิวรณ์ ๕
↓
อวิชชา

กล่าวคือ แต่ละข้อเป็น “อาหาร” หรือปัจจัยหล่อเลี้ยงข้อถัดไป จนกระทั่ง นิวรณ์ ๕ ที่ได้รับการหล่อเลี้ยงจนบริบูรณ์ ย่อมทำให้อวิชชาบริบูรณ์

พระพุทธองค์ทรงเปรียบอุปมาเหมือน ฝนตกหนักบนยอดเขา น้ำไหลลงสู่ซอกเขาและลำธาร จากลำธารไปสู่หนอง จากหนองสู่บึง จากบึงสู่แม่น้ำน้อย จากแม่น้ำน้อยสู่แม่น้ำใหญ่ และในที่สุดแม่น้ำใหญ่ก็ทำให้มหาสมุทรเต็ม ฉันใด การไม่คบสัตบุรุษก็หล่อเลี้ยงเหตุปัจจัยต่อ ๆ กัน จนถึงนิวรณ์ ๕ และอวิชชา ฉันนั้น

จากนั้นพระองค์ทรงแสดง ฝ่ายตรงข้าม คือกระบวนการไปสู่วิชชาและวิมุตติ โดยตรัสว่า วิชชาและวิมุตติก็มีอาหารเช่นกัน

ลำดับฝ่ายกุศลคือ

การคบสัตบุรุษ
↓
การฟังสัทธรรม
↓
ศรัทธา
↓
โยนิโสมนสิการ — การใส่ใจโดยแยบคาย
↓
สติสัมปชัญญะ
↓
การสำรวมอินทรีย์
↓
สุจริต ๓
↓
สติปัฏฐาน ๔
↓
โพชฌงค์ ๗
↓
วิชชาและวิมุตติ

#การมีชีวิตอยู่ด้วยธรรม

เจริญเมตตา สร้างความรักความสามัคคีกันนะครับเพื่อนๆ #สาราณียธรรม6 #การมีชีวิตอยู่ด้วยธรรม #ปัญญาสัจจะความดี

อนุสติ ๑๐ หรือ ... ควรทำให้เจริญ #การมีชีวิตอยู่ด้วยธรรม #ปัญญาสัจจะความจริง

"ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมมีตัณหาเป็นมูลเหตุ ๙ ประการ พวกเธอจงฟัง"... #การมีชีวิตอยู่ด้วยธรรม #ปัญญาสัจจะความดี #ขอถวายความนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย

#ผู้ใดเห็นธรรมผู้นั้นเห็นตถาคต #พระธรรมวินัยเป็นศาสดา ธรรมจากโพสต์ของกัลยาณมิตร ของแชร์ต่อ
#จิตคืออะไร

ลูกศิษย์หนุ่มคนหนึ่งเดินเข้าไปกราบพระอาจารย์ แล้วถามด้วยความสงสัย

“หลวงพ่อครับ… จิตคืออะไรครับ”

พระอาจารย์ยิ้ม ไม่ตอบทันที แต่หยิบระฆังใบเล็กที่วางอยู่ข้างตัวขึ้นมา แล้วเคาะเบา ๆ

“ได้ยินเสียงไหม”

“ได้ยินครับ”

“เสียงนั้นเป็นจิตหรือเปล่า”

“ไม่ใช่ครับ”

“แล้วอะไรที่รู้ว่าเมื่อกี้มีเสียงเกิดขึ้น”

ลูกศิษย์นิ่งไปครู่หนึ่ง

“ก็คง… จิตครับ”

พระอาจารย์พยักหน้า

“ดี… ทีนี้ลองหลับตา”

ลูกศิษย์หลับตาลง

“ตอนนี้มีอะไร”

“ได้ยินเสียงนกครับ”

“แล้วตอนนี้”

“รู้สึกว่าลมพัด”

“แล้วตอนนี้”

“มีความคิดว่าเมื่อไหร่หลวงพ่อจะเฉลย”

พระอาจารย์หัวเราะเบา ๆ

“เห็นไหม… เมื่อครู่เสียงเป็นอารมณ์ ตอนนี้ลมเป็นอารมณ์ อีกครู่หนึ่งความคิดก็กลายเป็นอารมณ์”

“แต่สิ่งที่รู้อารมณ์เหล่านั้น…”

“คือจิต”

ลูกศิษย์เริ่มเข้าใจ

พระอาจารย์กล่าวต่อ

“พระอภิธรรมอธิบายว่า จิต คือธรรมชาติที่รู้อารมณ์”

“อะไรก็ตามที่กำลังถูกรู้ สิ่งนั้นเรียกว่า ‘อารมณ์’”

“จิตรู้อะไร สิ่งนั้นก็เป็นอารมณ์ของจิต”

ลูกศิษย์พยักหน้า

“อย่างนี้แปลว่า จิตเป็นตัวเราใช่ไหมครับ”

พระอาจารย์หยิบเทียนขึ้นมาเล่มหนึ่ง จุดไฟ แล้วถามว่า

“เปลวไฟเมื่อสักครู่นี้ กับเปลวไฟตอนนี้ เป็นเปลวเดียวกันหรือเปล่า”

ลูกศิษย์มองอยู่พักหนึ่ง

“ดูเหมือนเดิม… แต่จริง ๆ ไม่ใช่ครับ”

“ถูกต้อง”

พระอาจารย์ตอบ

“จิตก็เช่นเดียวกัน”

“มันเกิดขึ้นเพื่อรู้อารมณ์ แล้วก็ดับไป จากนั้นจิตดวงใหม่ก็เกิดขึ้นรู้อารมณ์ต่อ”

“เกิด… ดับ… เกิด… ดับ… เร็วจนเรารู้สึกเหมือนมีจิตดวงเดิมอยู่ตลอดเวลา”

ลูกศิษย์เงียบไป

พระอาจารย์จึงพูดต่อ

“เพราะเห็นต่อเนื่อง เราจึงเข้าใจว่ามี ‘เรา’ กำลังคิด มี ‘เรา’ กำลังโกรธ มี ‘เรา’ กำลังสุข”

“แต่เมื่อปัญญาค่อย ๆ เจริญขึ้น จะเริ่มเห็นว่า”

“มีเพียงจิตที่เกิดขึ้นเพื่อรู้อารมณ์ แล้วก็ดับไปตามเหตุปัจจัย”

“ไม่ใช่ตัวเรา”

“ไม่ใช่ของเรา”

“และไม่เคยอยู่ในอำนาจของเราเลย”

ลูกศิษย์ก้มลงกราบ

พระอาจารย์ยิ้ม แล้วกล่าวทิ้งท้ายว่า

“อย่าเพิ่งเชื่อเพราะอาตมาพูด”

“แต่จงภาวนา… แล้ววันหนึ่ง เมื่อสติเกิดทัน จิตจะอธิบายคำว่า ‘จิต’ ให้เธอฟังเอง”

#ขอถวายความนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย #การมีชีวิตอยู่ด้วยธรรม