Lien Nguyen 2016

LECTIN
- những người hay ăn gạo lứt, đậu đỗ nên chú ý nhé.

Lectin là một loại protein kháng dinh dưỡng có trong hầu hết các loại thực vật (đặc biệt là ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và cây họ cà). Ăn quá nhiều lectin, đặc biệt là khi thực phẩm sống hoặc nấu chưa chín, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch như:
-Rối loạn tiêu hoá
-Rò rỉ ruột
- Khởi phát hay tăng nặng các bệnh tự miễn như chứng của bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ, hoặc viêm tuyến giáp...
Những vấn đề này đã được Bác sĩ Trần Ván Phúc đề cập trên kênh youtube của mình và bạn Vân Anh tóm tắt lại cho dễ theo dõi.
Mình đăng lại như sau:
-------
[HỆ THỐNG KIẾN THỨC: LECTIN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI VIÊM MẠN TÍNH]

Hiểu đúng. Ăn đúng. Sống khỏe mỗi ngày

1. Hiểu về Lectin:

Lectin là nhóm protein hiện diện tự nhiên trong nhiều loại thực vật, đặc biệt ở ngũ cốc và các loại đậu. Trong một số điều kiện nhất định, lectin có thể ảnh hưởng đến hàng rào niêm mạc ruột, kích hoạt miễn dịch và góp phần vào tiến trình viêm. Tuy nhiên, không phải mọi lectin đều có hại, và tác động của chúng phụ thuộc đáng kể vào loại thực phẩm, phương pháp chế biến, liều lượng tiêu thụ và cơ địa từng cá nhân.

Khác với viêm cấp tính—một phản ứng miễn dịch cần thiết để chống lại tổn thương hoặc nhiễm trùng—viêm mạn tính là tình trạng kích hoạt miễn dịch kéo dài ở mức độ thấp nhưng liên tục.

Quá trình này có thể âm thầm diễn ra trong nhiều năm mà không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, nhưng lại đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bệnh sinh của nhiều rối loạn như:

• Đái tháo đường type 2

• Gan nhiễm mỡ không do rượu

• Bệnh tim mạch xơ vữa

• Viêm khớp dạng thấp

• Đau khớp mạn tính

• Hội chứng ruột kích thích

• Bệnh lý tự miễn

• Suy giảm chức năng miễn dịch liên quan tuổi tác

Có 3 loại lectin phổ biến là: Phytohaemagglutinin, Gluten và WGA.

2. NHỮNG NHÓM THỰC PHẨM CẦN LƯU Ý

2.1. Các loại đậu (Rất giàu lectin): Đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ, đậu tương (đậu nành), đậu cô ve, đậu đũa, đậu hà lan, đậu rồng, đậu ván. Là nguồn protein thực vật và chất xơ quý giá.

Khuyến nghị: Ngâm từ 8 –24 giờ trước khi nấu. Thay nuoc, rua nhieu lan. Nấu thật chín, ưu tiên nấu/ hầm trong nồi áp suất và tránh ăn sống.

2.2. Đậu nành và sản phẩm từ đậu: Các dạng lên men nên ưu tiên hơn như: Tempeh, Miso, Natto giúp giảm lectin. tăng khả năng tiêu hóa, hỗ trợ hệ vi sinh. Với đậu hũ (đậu phụ) hãy chọn nơi chế biến ngâm hạt và bỏ vỏ trước khi ra thành phẩm và khi dùng cũng nên nấu chín lại hoặc nấu cùng các loại quả khác theo sở thích.

2.3. Giá đỗ: Giá đỗ đậu xanh thường dung nạp tốt hơn giá đậu tương.

Với giá đậu xanh khuyến nghị: Chần hoặc xào nhẹ, hạn chế dùng sống quá thường xuyên.

2.4. Khoai tây và họ cà: (Hàm lượng lectin cao): Cà pháo, cà tím, cà xanh, cà chua, khoai tây. Lưu ý: Khoai lang thuộc nhóm an toàn, hàm lượng lectin gần như bằng không.

Lưu ý: Không dùng khoai mọc mầm. Loại bỏ phần xanh. Gọt vỏ kỹ và nấu chín hoàn toàn.

Đối với cà chua, nấu chín còn giúp tăng hấp thu lycopene, một chất chống oxy hóa quan trọng.

2.5. Gạo và ngũ cốc: Lúa mì, mạch nha, lúa mạch. Đây là nhóm thực phẩm chứa cả 3 loại lectin phổ biến Phytohaemagglutinin, Gluten và WGA, đặc biệt tập trung nhiều ở cả nội nhũ, vỏ và mầm. Đặc biệt gạo lứt nên ngâm nhiều giờ trước khi nấu, và nấu chín kỹ cho mềm nhưng cũng không nên ăn nhiều ngày trong tuần. Chỉ cần ăn 1 đến 2 bữa trong tuần, mỗi bữa 1 chén nhỏ là tốt nhất.

2.6. Lúa mì và sản phẩm từ bột mì: Bánh mì, mì ống, mì sợi, bánh quy, bánh mì nguyên cám (các loại sản phẩm từ lúa mì/ bột mì) hàm lượng của lectin tập trung đủ mọi nơi như vỏ, mầm và nội nhũ. Vì vậy dù có loại bỏ phần lớp mầm, lớp vỏ, lớp cám và chế biến ở nhiệt độ cao đi thì hàm lượng lectin vẫn còn. Vì vậy có thể ăn nhưng cũng hạn chế.

Vậy tại sao người Phương Tây họ dùng nhiều các sản phẩm từ lúa mì, bột mì nhưng lại không mắc các bệnh viêm mãn tính?

Người phương Tây ăn bánh mì nhưng không phải là ăn quá nhiều, đặc biệt 1 bữa ăn rất ít. Ngoài ra họ dùng nhiều thực phẩm có protein, bơ sữa. Khác với chúng ta dùng nhiều hàm lượng trong bữa và nhiều ngày.

Nếu dùng bánh mì, hãy ưu tiên loại bánh mì chế biến được ủ lên men từ 8 tiếng, nhưng cũng không nên ăn nhiều.

3. BẢO VỆ ĐƯỜNG RUỘT: CHÌA KHÓA GIẢM TÁC ĐỘNG CỦA LECTIN

Thay vì kiêng khem tuyệt đối (dễ gây mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột), bạn nên áp dụng nguyên tắc:

• Chia nhỏ và rải rác: Không ăn quá nhiều một loại thực phẩm chứa lectin trong một bữa.

• Tăng cường rau xanh: Hàm lượng lectin trong rau không đáng kể, an toàn cho sức khỏe.

• Ăn chậm, nhai kỹ: Nhai kỹ (20-30 lần/miếng) giúp nước bọt tiết ra enzyme hỗ trợ phân hủy lectin ngay tại khoang miệng. Giảm tải cho dạ dày và ruột

• Bảo vệ đường ruột: Duy trì sức khỏe hệ tiêu hóa (đảm bảo dịch vị HCl và Pepsin hoạt động tốt, duy trì lớp nhầy ruột non và hệ vi khuẩn có lợi) là "tấm khiên" tốt nhất để chống lại lectin.

Gợi ý: cách duy trì Acid dạ dày khỏe mạnh: đảm bảo dịch vị HCl và Pepsin hoạt động tốt cần hạn chế: Ăn quá muộn, stress kéo dài, ngủ đủ giấc không thức khuya trái giờ sinh học cơ thể và lạm dụng thuốc kháng acid (hạn chế kháng sinh không cần thiết) và có thể bổ sung kẽm liều phù hợp (trong thời gian ngắn 1 đến 3 tháng hoặc điều chỉnh tùy vào cơ địa) khoảng 15mg 1 ngày, vì kẽm có vai trò quan trọng đến niêm mạc ruột và cũng đồng yếu tố (cofactor) cân bằng axit dạ dày.

--

Hãy lắng nghe cơ thể, ăn vừa phải, chế biến kỹ và luôn duy trì sự đa dạng trong thực phẩm để giữ cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, thay vì cắt bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm. Hiểu cơ thể mình, cách thay đổi lối sống, cách ăn uống và bổ sung đúng – đủ vi chất. Đó mới là sự chữa lành bền vững. Đó cũng chính là thông điệp mà BS Phúc đã gửi gắm.