Dr. Sayed Nisar Yaqoubi

محرقه چیست و چی علایم داردWhat is Typhoid Fever ?

٭ تب تیفوئید یا محرقه علایم،علل،تشخیص وتداوی

مرض تب تیفوئید مرضی است که دراثر باکتری سالمونیلا تایفی Salmonella Typhi ایجاد میشود. تب تیفوئید در کشورهای صنعتی بسیار نادر است. در هرحال، تب تیفوئیددر کشورهای درحال توسعه به عنوان یک تهدید جدی حیاتی باقی مانده است.
تب تیفوئید از طریق آب و غذای آلوده یا از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا منتقل میشود. نشانه ها و علایم تب تیفوئید شامل تب بالا، سردردی، دردبطنی یا شکم و اسهال یا قبضیت میشود.
بیشتر افراد مبتلابه تب تیفوئید بعد ازچند روز آغاز تداوی با آنتی بیوتیک احساس بهتری خواهد داشتن؛ با این حال تعداد کمی مریضان ممکن است دچار عوارض تب تیفوئید شوند. واکسین تب تیفوئید در دسترس است اما این واکسن تا حدی اثر گذار خواهد بود. واکسن ها معمولاً برای افرادی استفاده میشوند که درمعرض مرض تب تیفوئید قرار گرفته اند ویا به نواحی سفر میکنند که شیوع تب تیفوئید در آن ها زیاد است.

٭ علایم تب تیفویید Signs Of Typhoid Fever
زمانی که نشانه ها وعلایم تب تیفوئید ظاهر میشوند. شما ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

تب که با درجه پایین آغاز میشود و هر روز افزایش مییابد و ممکن است به 40.5 درجه سانتی گراد برسد.
۱ - سردردی
۲ - ضعف و خستگی
۳- دردهای عضلی
۴ - تعریق
۵ - سرفه خشک
۶ - بی اشتهایی و کاهیش وزن
۷ - دردبطن یا شکم
۸ - اسهال یا قبضیت
۹ - راش های جلدی
۱۰ - تورم شدید بطن یا شکم
۱۱ - تشدید مرضی

٭ اگر شما تب تیفویید را تداوی نکنید ممکن است:
دچار هذیان گویی شوید.
در حالت بی حرکت و خسته با چشم های نیمه بسته قرار بگیرید؛ حالتی که وضعیت تیفویید نامیده میشود.
علاوه براین، عوارض مهلک تب تیفویید نیز ممکن است در این حالت توسعه یابند.
دربرخی افراد،نشانه ها و علائم تب تیفویید ممکن است دو هفته بعد از فروکش کردن تب بازگردند.

٭ چه زمان باید به دوکتور یا شفاخانه مراجعه کرد.؟
اگر مشکوک به مرض تب تیفوئید هستید فوراً به دوکتور یا شفاخانه مراجعه کنید. بهتراست معلوماتی مانند مراکز مراقبت تداوی،نام آدرس وشماره های تماس دوکتوران از مناطقی که به آن جاها سفر میکنید، داشته باشید.
اگر بعد از بازگشت به خانه مجدداًدچار علایم شده اید، با مراکز معلومات طبی یا معلومات بر روی دواها یا امراض انتانی بین المللی متمرکز است مشورت کنید. دوکتور متخصص در مقایسه با دوکتوری که با امراض انتانی منطقه آشنایی ندارد، سریع تر میتواند مرض شما را شناسایی و تداوی کند.

٭ علت تب تیفوئید Causes Of Typhoid Fever
مرض تب تیفوئید دراثر یک باکتری سمی به نام سالمونیلا تایفی ایجاد میشود. باکتری سالمونیلا تایفی با باکتری عامل سالمونیلوزیس(یک انتان معایی یاروده یی خطرناک دیگر) متفاوت است در عین حال شباهت هایی نیز به یکدیگر دارند.

٭ انتقال دهانی مدفوعی Faeco Oral Transmission
باکتری های عامل تب تیفوئید از طریق آب و غذا آلوده و در مواردی از طریق تماس مستقیم با فردی که به مرض تب تیفوئید مبتلا است، منتقل میشوند. در کشورهای درحال توسعه، جایی که شیوع تب تیفوئید بالا است؛ در بیشتر موارد مرض دراثر نوشیدن آب آلوده و حفظ الصحه ضعیف ایجاد میشود. بیشتر افراد در کشورهای صنعتی در سفرهای خود به مرض تب تیفوئید مبتلاشده و آن را ازطریق دهانی، مدفوعی به دیگران منتقل میکنند.
این بدین معنی است که عامل مرض تب تیفوئید به مدفوع و در برخی مواردبه ادرار فرد آلوده راه پیدا میکند. شما ممکن است در اثر خوردن غذایی که در تماس با فرد مبتلا به تب تیفوئید قرار گرفته که بعداز تشناب رفتن دست های خودرا به خوبی نشسته است، به مرض مصاب شوید. شما همچین ممکن است بانوشیدن آب آلوده به باکتری های عامل، به مرض تب تیفوئید مبتلا گردید.

٭ حاملین تب تیفویید Typhoid Carriers
تعداد کمی ازمریضان ممکن است بعداز تداوی با آنتی بیوتیک ها و بهبودی تب تیفوئید، همچنان باکتری ها را در مجرای هضمی و مثانه خود برای سال ها داشته باشند. این افراد حاملین مزمن تب تیفوئید نامیده میشوند. که باکتری ها را در مدفوع خود منتشر کرده و میتوانند دیگران را آلوده کنند؛ درحالی که خود نشانه ها و علائم تب تیفوئید را ندارند.

٭ فکتورهای خطر تب تیفوئید Risk Factors
تب تیفوئید خصوصاً در کشورهای درحال توسعه به عنوان یک تهدید جدی جهانی باقی مانده است و هرساله 26 میلیون نفر و بیشتر را مصاب میکند. مرض تب تیفوئید شیوع زیادی در کشور هند، جنوب شرق آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی و بسیاری از نواحی دیگر دارد.

کودکان در سراسر جهان در معرض بیشترین خطر برای مصابیت به مرض تب تیفوئید قرار دارند؛ درحالی که کودکان علائم خفیف تری از تب تیفونید را در مقایسه با بزرگ سالان ظاهر میکنند.
اگر شما در کشوری زندگی میکنید که شیوع تب تیفوئید کمتر یا پایین است، شما در معرض خطر زیاد مصابیت قرار دارید اگر:

۱ - در نواحی کار یا زندگی میکنید که شیوع مرض تب تیفوئید بالا است.

۲- یک میکروبیولوژیست کلینیک هستید که با باکتری های سالمونیلا تایفی سر و کار دارید.

۳ - تماس نزدیک با فرد مبتلابه تب تیفوئید یا فردی که اخیراً مبتلا شده است، داشته اید.

۴ - نوشیدن آب آلوده به فاضلات دارای باکتری سالمونیلا تایفی

٭ عوارض تب تیفوئید Symptoms Of Typhoid Fever
حفره ها یا خونریزی روده یی
جدی ترین عارضه ناشی از تب تیفوئید خونریزی معایی یا روده ییIntestinal perforation یا تثقب یا سوراخ شدن امعا روده است که درهفته سوم مرض ایجاد میشود. سوراخ شدن روده ممکن است در روده کوچک یا روده بزرگ ایجاد یک حفره کند و موجب نشت محتویات روده به داخل حفره بطن یا شکم شده ونشانه ها وعلایمی مانند درد بطنی یا شکم بشکل شدید، دلبدی،استفراغ و انتان خون(Sepsis سپسس) بروز کنند. این عارضه مهلک مرض تب تیفوئید به مراجعه فوری به مراکز تداوی اساسی ضرورت دارد.

٭ عوارض دیگر با شیوع کمتر
سایر عوارض احتمالی مرض تب تیفوئید عبارتند از:
۱ - التهاب عضله قلب یا (میوکاردیتس)
۲ - التهاب پوشش قلب و وال ها یادریچه ها (اندوکاردیتس)
۳ - پنومونیا یا سینه وبغل
۴ - التهاب پانکراس (پانکراتیتس)
۵ - انتان یا عفونت کلیه یا مثانه
۶ - انتان یاعفونت و التهاب در غشاها و مایع احاطه کننده دماغ و نخاع (میننجیتس)
۷ - مشکلات روانی مانند توهم، هذیان گویی و پریشانی پارانوئید Paranoids
تقریباً تمام افراد در کشورهای توسعه یافته با تداوی به موقع از مرض تب تیفونید نجات یافته اند. بدون تداوی تب تیفوئید،برخی افراد از عواقب ناشی ازاین انتان خطرناک نجات نمییابند.

٭ تشخیص تب تیفوئید Diagnosis Of Typhoid
دوکتور مجرب براساس علایم و سابقه صحی و سفرهای شما میتواند به مرض تب تیفوئید مشکوک شود. اما تشخیص نمودن تب تیفوئید با شناسایی باکتری سالمونیلا تایفی در کشت خون یا سایر مایعات و انساج شما تایید میشود.

٭ کشت انساج یا مایعات بدن Culter Of Body Floids
برای کشت، نمونه کمی از خون، مدفوع، ادرار یا مغز استخوان بر روی یک محیط مخصوص قرار میگیرد و رشد باکتریایی تقویت میشود. سپس کشت برای موجودیت باکتری تب تیفوئید زیر میکروسکوپ بررسی میشود. کشت مغز استخوان اغلب حساس ترین تست سالمونیلا تایفی است.
درحالی که انجام دادن کشت نسجی یک تست اساسی مهم در تشخیص تب تیفوئید است، در برخی موارد تست های دیگر نیز برای تایید تشخیص مرض تب تیفونید مانند تست برای شناسایی آنتی بادی های مقابله کننده باباکتری تیفوئید یا تست برای بررسی وجود دی ان ای تیفوئید در خون شما انجام می شوند.

٭ آمادگی برای ملاقات با دوکتور
در صورتی که اخیرا از سفرخارج از کشور بازگشته اید و علائم خفیفی مشابه علایم تب تیفوئید دارید با دوکتورخود تماس بگیرید. اگر علایم شما شدید هستند، به مراقبت های عاجل سرویس عاجل شفاخانه نزدیک تان مراجعه کنید.

در زیر نکاتی وجود دارند که شما را برای مراقبت زمان حین ملاقات با دوکتور کمک میکنند.

۱ - پرهیزات قبل از ملاقات :
زمانی با دوکتور تان قرار ملاقات تنظیم میکنید، در مورد پرهیزاتی که برای این ملاقات باید رعایت کنید سوال نمایید. دوکتور بدون معاینات خون نمیتواند تشخیص تب تیفوئید را در شما تایید کند و ممکن است توصیه هایی را برای کاهیش خطر انتقال انتان احتمالی به دیگران داشته باشد.

۲ - سابقه علایم : هرنوع علامتی که تجربه کرده اید و مدت زمان بروز آنها را یادداشت کنید.

۳ - قرارگیری آخیر در معرض منابع انتان : از جزییات سفر های بین المللی خود شامل کشورهایی که سفر کرده اید و زمان سفر خود صحبت کنید.

۴ - سابقه صحی: لیستی از معلومات صحی مهم خود مانند سایر شرایطی که درحال تداوی آنها هستید و هرنوع دوا، ویتامین یا مکمل که استفاده میکنید، تهیه کنید. دوکتور باید در مورد سابقه Vaccination در شما نیز بداند.

۵ - سوالات از دوکتور : برای کنترول مراقبت زمان ملاقات، سوالات خود از دوکتور را یادداشت کنید.

شما ممکن است برخی سوالات پایه یی در مورد مرض تب تیفوئید از دوکتور داشته باشد:

۱ - علل احتمالی علایم من چه هستند؟
۲ - چه تست هایی را باید برای تشخیص تب تیفوئید انجام دهم.؟
۳ - آیا راه هایی برای تداوی تب تیفوئید وجود دارد.؟
۴ - چگونه میتوانم تب تیفوئید را در کنار مرض دیگری که به آن مبتلا هستم کنترول کنم؟
۵ - بهبودی کامل چه مدت طول میکشد.؟
۶ - چه زمان میتوانم به سرکار یا مکتب یا پوهنتون باز گردم.؟
۷- آیا من در معرض خطر عوارض طولانی مدت مرض تب تیفوئید قرار دارم؟
۸ - انتظاراتی که از دوکتور میرود:

٭ دوکتور نیز سوالاتی را در موارد مرض از شما میپرسد:

۱ - علائم شما چه هستند و از چه زمان آغاز شده اند.؟
۲ - آیا علائم شما بهتر یا بدتر میشوند؟
۳ - آیا علائم شما اندکی بهتر شده و مجدداً باز میگردند.؟
۴ - آیا شما اخیراً سفر خارج از کشور داشته اید.؟ به کجا سفر کردید.؟
۵ - آیا قبل از سفر برنامه زمان بندی واکسینیشن خود را بررسی کردید؟
۶ - آیا برای سایر شرایط کلینیکی تحت تداوی هستید.؟
۷ - آیا تاکنون دوایی استفاده کرده اید.؟

٭ تداوی تب تیفوئید Treatment Of Typhoid Fever
تداوی با آنتی بیوتیک ها تنها راه موثر در تداوی تب تیفوئید است.

٭ آنتی بیوتیک های رایج برای تب تیفوئید
۱ - سیپروفلوکساسین Ciprofloxacin :
در آمریکا، دوکتوران اغلب این دوا را برای تداوی تب تیفوئید در بزرگ سالانی که حمل دار نیستند تجویز میکنند.

۲- سفتریاکسون Ceftriaxone :
این دوا یک آنتی بیوتیک تزریقی است که عنوان جایگزین در تداوی تب تیفوئید در افرادی به کار میروند که نمیتوانند سیپروفلوکساسین دریافت کنند مانند کودکان.
آنتی بیوتیک ها در تداوی تب تیفوئید عوارض جانبی به دنبال دارند، استفاده طولانی مدت از آنها موجب شکل گیری گونه های مقاوم به آنتی بیوتیک باکتری ها میشود.

٭ مشکلات مقاومت آنتی بیوتیکی
درگذشته دوای انتخابی برای تداوی نمودن تب تیفوئید دوای کلورام فنیکل Chloramphenicol بود. دوکتوران به دلیل عوارض جانبی، بازگشت مرض برای یک دوره بهبودی و پیدایش مقاومت آنتی بیوتکی مدت طولانی از این دوا برای تداوی تب تیفوئید استفاده نکردند.
در واقع، موجودیت باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک یک مشکل در حال پیشروی در تداوی تب تیفوئید خصوصاً در کشورهای در حال توسعه است. در سال های آخیر، سالمونیلا تایفی به ترای میتوپریم ،سولفامیتوکسازول و آمپی سیلین نیز مقاوم شده است.

٭ سایر راه های تداوی Other Ways Of Treatment
سایر راه های تداوی تب تیفوئید شامل:
که این راه ها قرار ذیل اند.

۱ - نوشیدن آب ودیگر مایعات :
این عمل از بروز دیهایدریشن ناشی از تب و اسهال در تب تیفوئید جلوگیری میکند. اگر دیهایدریشن در شما شدید باشد، شما ممکن است به دریافت وریدی مایعات ضرورت داشته باشید.
۲ - جراحی Surgery :
اگر امعا یا روده های شما در اثر مرض تب تیفوئید سوراخ شده باشند، شما برای ترمیم حفره به جراحی ضرورت دارید.

٭ وقایه یا جلوگیری از تب تیفوئید Prevention
در کشورهای درحال توسعه، هدف مرکز سلامت عمومی کمک به جلوگیری و کنترول نمودن تب تیفوئید، نوشیدن آب سالم، بهبودی حفظ الصحه و مراکز تداوی کافی، است که دستیابی به آن مشکل است. به همین دلیل، برخی از متخصصین امراض انتانی معتقداند واکسین کردن افراد پر خطر، بهترین راه برای جلوگیری از تب تیفوئید است.
در صورتی که شما قصد سفر به نواحی که شیوع مرض تب تیفوئید در آنجا ها زیاد است، بهتر است، تزریق واکسین تب تیفوئید توصیه میکند.

٭ واکسین ها Vaccines
دو نوع واکسین تب تیفوئید در دسترس است:

۱- یک واکسین به صورت یک دوز حداقل یک هفته قبل از سفر تزریق میشود.

۲- یک واکسین به صورت خوراکی در چهار کپسول داده می شود یک کپسول هر روز استفاده میشود.
هیچ یک از واکسین های تب تیفوئید اثرگذاری کامل ندارند وبا کاهیش اثرگذاری واکسین در طول زمان، به ایمنی سازی مجدد ضرورت است.

از آنجایی که واکسین تب تیفوئید مصونیت کامل ایجاد نمیکند، هنگام سفر به مناطق پرخطر نکات زیر را در نظر داشته باشید:
۱ - دست های خودرا بشویید :
شستشوی مرتب دست ها با آب گرم و صابون بهترین راه برای کنترول مصابیت به انتان ازجمله تب تیفوئید است. دست های خودرا قبل از خوردن یا آماده کردن غذا و بعداز تشناب رفتن بشویید. درصورت عدم دسترسی به آب، یک ماده ضد عفونی کننده الکولی همراه داشته باشید.

۲ - از خوردن میوه ها و سبزیجات خام بپرهیزید:
از آن جایی که ممکن است موادغذایی خام با آب ناسالم شسته شده باشند، از خوردن میوه ها و سبزیجات خام به پرهیزید. برای ایمنی بیشتر بهتراست به طور کلی از مواد غذایی خام استفاده نکنید.

۳ - غذاها را گرم کنید:
از خوردن غذاهایی که در درجه اتاق بوده اند بپرهیزید. غذاها را قبل از خوردن گرم کنید. درحالی که تضمینی برای سالم بودن غذای بهترین رستورانت ها وجود ندارد، بهتر است از فروشنده های روی سرک ودوکان های سرباز خرید نکنید.

٭ وقایه یا جلوگیری از آلوده کردن دیگران
اگر مرض تب تیفوئید در شما بهبودی یافته است، اقدامات زیر در جلوگیری از مصابیت دیگران به این انتان موثر هستند:

۱ - استفاده نمودن آنتی بیوتیک ها :
آنتی بیوتیک ها را طبق دستور دوکتور تان استعمال کنید و دوره تداوی را تکمیل کنید.

۲ - شستن دست ها:
این تنهای عملکرد مهمی است که میتوانید برای جلوگیری از انتشار باکتری تب تیفوئید انجام دهید. دست های خود را با آب گرم و صابون بشویید و به مدت 30 ثانیه دست ها را به خوبی به هم بمالید؛ خصوصاً قبل از خوردن و بعد از تشناب رفتن.

۳ - خودداری از تماس با غذا:
تا زمانی که دوکتور تایید کند که مرض تب تیفوئید در شما دیگر ساری نیست، از آماده کردن غذا برای دیگران بپرهیزید. اگر در بخش تهیه غذا ویا سایر بخش های مراکز تداوی کار میکنید، تا زمانی که تست ها نشان دهند که شما باکتری تب تیفوئید را منتشر نمیکنید، به سرکار باز نگردید.

٭ آگاهی Caution !
تجويز وتعين نمودن Dose یا مقدار دوا به عهده دوکتور میباشد. درصورت استفاده نمودن خودسر دوا و بوجودآمدن عوارض جانبی همه مشکلات صحی مربوط خود مریض است.
لطفاً هیچ دوا را بدون توصیه وتجویز دوکتور استفاده نکنید.

٭ نوت : Note
هیچ وقت وهیچ دوای را بدون توصیه دوکتور به خود، وهر دوست و یا اعضا فامیل و نزدیکان دیگرتان تجویز و توصیه نکنید. و درصورت تجویز یک دوا توسط دوکتور هیچ وقت مقدار آن را کم وزیاد نکنید. و یا آن دوا رابطور خودسرانه قطع نکنید.

٭ مهربانی وشریک ساختن تان هیچ هزینه یی نداشته، و رساندن دانش عبادت