Matakal dache oromoo

Allaattii ykn Daakkiyyeen kun afaan Ingiliziitiin jedhamti. Allaattiin kun Allaattii yeroo beelooftu waan afaan ishee seensisuu hin dandeenye illee liqimsuu yaaltudha. Kanaafis jedhamuun beekamti. Kuni ta'ee garuu bara hamtuu fi bara beelaa gaafa ilmaan ishee waan nyaachistu dhabdu ilkaan ofiisheen laphee ofii dhiigsitee ilmaan ishee dhiigaa ishee sooratanii akka lubbuun turan gooti. Madaa kanaanis duuti. Allaattiin albaadhettii jedhamtee beekamtu kun dhala ofiif kana mara garaa laafti. Haadhummaafi gara laafummaa gita hin qabne 🥰 Ilmi namaa gaaf_gaafii osoo bineensa irraa baratee gaarii ture.

የክፍሉ ሰነፍ ተማሪ ይጠይቃል፦“ቆይ ፕሮፌሰር ለምንድነው በዲፓርትመንት ውስጥ ዝቅተኛውን ደረጃ የሰጠኸኝ?”

ፕሮፌሰሩ፦“ስለሎጂክ ምንም እውቀቱ ስለሌለህ”

ተማሪው፦“አንተ ስለ ሎጂክ ሁሉንም ነገር ታውቃለህ ማለት ነው?”

ፕሮፌሰሩ፦“አዎ”

ተማሪው፦“እሺ ፕሮፌሰር ሶስት ጥያቄዎችን አቀርባለሁ ካልመለስካቸው ውጤቴን በዲፓርትመንት ውስጥ ካሉ ወደ ከፍተኛ ደረጃ ትቀይረዋለህ”

ፕሮፌሰሩ፦“እሺ ባልከው እስማማለሁ። ጥያቄዎችሁ ምንድናቸው?”

ተማሪው፦“ጥሩ።
1.ህጋዊ እና ምክንያታዊ ያልሆነው ምንድን ነው?
2.ምክንያታዊነት እና ህገወጥነት ምንድን ነው?
3.ሕገወጥም ምክንያታዊም ያልሆነው ምንድን ነው?”

ፕሮፌሰሩ እያፌዘ፦“መልሱን አላውቅም እስቲ አንተ ንገረኝ”

ተማሪው፦“በዲፓርትመንቱ ውስጥ የእኔን ደረጃ ወደ ከፍተኛው ነጥብ ቀይረውና መልሱን እነግርሃለሁ”

ፕሮፌሰሩ፦“እየው አይንህ እያየ ነጥቡን ጨምሬዋለው። ካልመለስ ግን አንተም እዚህ ክፍል ውስጥ አቀጥልም!”

ተማሪው፦“እሺ ችግር የለውም
1.ልንገርህ ፕሮፌሰር አንተ 60 አመትህ ነው እና የ24 አመት ሴት ልጅ አግብተሃል። ይህ ህጋዊ ነው ነገር ግን ምክንያታዊ አይደለም።
2.ሚስትህ ደግሞ የ25 አመት ወጣት ከሆነው የስራ ባልደረባህ ጋር እየማገጠች ነው፤ ይህ ምክንያታዊ ነው ነገር ግን ህገወጥነትም ነው። ከኚህ ሁሉ በላይ ያንተ Ignorance/አላዋቂነትም ጭምር ነው።
3.እና የመጨረሻው እና ሶስተኛው አንተ ዲፓርትመንት ውስጥ እንደ እኔ ያለ ሰነፍ ተማሪ አለህ ስለሎጂክ ምንም እውቀቱ የሌለው። ቢሆንም ግን ለዚህ ተማሪ በዲፓርትመንት ከፍተኛውን ደረጃ ሰጥተኸዋል። ይህ ደግሞ ምክንያታዊ ያልሆነ ህገወጥነት ነው..” 🤝🏽🤓

መተላለፍ

ኬንያዊት ፕሮፌሰር ናት። በአንድ ወቅት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ራስ መኮንን አዳራሽ ተገኝታ ልምዷን ለተማሪዎች ታጋራለች።

"ፕሮፌሰር ሃሊማ መሃመድ እባላለሁ። በሙያዬ አንትሮፖሎጂስት ነኝ። እኔ በምን ርእሰ ጉዳይ ላይ እንደተመራመርኩ ማወቅ ካስፈለጋችሁ ካምብሪጂ ዩኒቨርሲቲ ለህትመት ያበቃቸውን የህትመት ውጤቶች አንብቡ። ለእናንተ ነብስ እጅግ የሚያስፈልጋችሁን እውቀት ሳሳድድ እንዴት ከወጣትነቴ ጋር እንደተላለፍኩ የሚያሳየውን ምእራፍ ማወቁ ግን እጅግ ይጠቅማችኋል።"

ትንፋሿን ሰብስባ ቀጠለች።
"ወጣት የዩኒቨርሲቲ ተማሪ እያለሁ ፤ በዲሲፕሊን ተምሬ የመጀመሪያ ዲግሪዬን መያዝ እንዳለብኝ በዙሪያዬ የሚገኙ ሁሉ መከሩኝ። እኔም ምክራቸውን ተግባራዊ አድርጌ የመጀመሪያ ዲግሪዬን በአንትሮፖሎጂ ከናይሮቢ ዩኒቨርሲቲ ያዝኩ። በጊዜው በርካታ ወንዶች በአከባቢዬ ነበሩ። እኔ ግን መፈጠራቸውን ረስቼ እውቀቴን ማሳደድ ቀጠልኩ።"

"አሁንም መካሪዎቼ 'እዚህ ከደረሱ አልቀረ ለምን ኤም ኤ ዲግሪሽን አትሰሪም ?' አሉኝ። እድሉም ስለነበረኝ ኢንግላንድ ሄጄ በዚሁ ሞያ በካምብሪጅ ሜኤ ዲግሪዬን ሰራሁ። ድንቅ ተባለልኝ። የወንዶቹ ቁጥር አነስ ይበል እንጂ አሁንም በዙሪያዬ ያንዣብቡብኛል።"

"በጣም ጥሩ ነው በይ በነካ እጅሽ ፒኤችዲሽን ስሪ ተባልኩ። እኔም ተስማምቼ ደፋ ቀና ማለት ጀመርኩ። ውጤቴም ጥሩ ስለነበር ካምብሪጅ እድሉን ሰጠኝና ተማርኩ። ዶ/ር ሃሊማ መሀመድ ተባልኩ። ፒኤችዲዬን ጨርሼ ዙሪያዬን ሳይ አንድም ወንድ በአካባቢዬ አልነበረም።

ይህን ጊዜ አዳራሹ ውስጥ የተማሪዎች ሳቅ አስተጋባ።

ቀጠለች "በሌላ አባባል ልክ ገዳም ገብታ ቆብ እንደደፋች መነኩሲት መታየት ጀመርኩኝ። በጥናት እና ምርምሬ ገፍቼበት ፕሮፌሰር ሆንኩ። ምርምሮቼ በአለም አቀፍ ጆርናሎች ላይ ወጡ። በሙያዬ ታላቅ ከሚባሉ ምሁራን መካከል አንዷ ሆንኩ። እዚህ ታላቅነት ላይ ከደረስኩ በኋላ በዙሪያዬ ማንም አልነበረም። ፀጥ ባለው አለም ውስጥ እራሴን ከምርምሮቼ ጋር አገኘሁት።" ታዳሚው በተመስጦ ይከታተላታል።

ህመሟን ቻል አድርጋ "እናንተ ወጣት ልጃገረዶች በህይወታችሁ የሚከሰተውን ደስታ አጋጣሚው እስከፈቀደ ድረስ አጣጥሙት...

የረጋው ሲመጣ አያያዙንም ልናውቅበት ይገባል" ብላ መልእክቷን አስተላለፈትላቸው።

Hawaasni Oromoo Biyya UK Jiraatu Dhiittaa Mirga Dhala namaa fi ukkaamsaa daangaa darbe Oromiyaa keessatti mootummaa PPn raawwatamu balaaleffatuun hiriira mormii geggeesse.

Caamsaa 27, 2025 guyyaa kaleessaa hawaasni Oromoo Biyya UK jiraatu walitti dhufuudhaan magaalaa London keessatti mootummaa PP Dr.Abiy Ahmediin hoogganamu balaaleffatuudhaan hiriira geggeessuu qindeessitootni hiriirichaa SBOf ibsaniiru.

Wayta ammaa kana dhiittaan mirga dhala namaa Oromiyaa fi guutuu biyyattii keessatti raawwatamaa jiru daangaa darbuu kan ibsan hiriirtotni, keessumaa haalli Oromiyaa keessaa yaaddessaa, dhimma cal’isanii ilaalanii bira darban akka hin taane sagalee isaaniin mirkaneessaniiru.

Mootummaan PP Dr.Abiy Ahmediin durfamu aangoo isaa jabeeffatuu fi iddoo hundatti lola geggeessu babal’isuuf, ilmaan hiyyeessaa waraanatti guuree ficcisiisuuf akkuma mootummaa abbaa irree Dargii dargaggoota Oromoo ari’ee qabuun mooraa leenjiitti guuree adda waraanaatti ergatuuf qopheessaa jiraachuu ibsuun, gocha abaaramaa mootummaa kana jabeessanii balaaleffataniiru.

Ummatni Oromoo mootummaa kana jalatti boqonnaa dhabee guyyuu akka baalaa gadi haamamaa jiraachuun kan ibsame yoo ta’u, duuti Oromoo fi Oromiyaa irraa akka dhaabatu gaafatan. Itti dabaluunis Oromoo qe’ee fi qabeenya isaa irraa sababa adda addaan buqqaasuun akka dhaabatu gaafataniiru.

Mootummaan Ingiliz mootummaa PP dhiittaa mirga dhala namaa olaanaa geggeessaa jiru irratti dhiibbaa barbaachisu akka godhus gaafataniiru.

አንድ ወር ባልሞላ ልዩነት 12 ሰላማዊ ሰዎችን አጥተናል አሰፋ ደረጃ ገርቢ ፈጣሪ ነፍስህን ይቀበል 😭
ቡለን ሆይ ውለታሽ በዛብን ✍️

Obboleessa Keenya Asafa Dereje Gerbi humnoota hidhatan naannoo Benishaangul-Gumuz keessatti socho.aanin ajjeefame. Ajjeechaan hammeenyaa kun lubbuu nama tokko qofa hin galaafanne.inis mallattoo gaddisiisaa arrabsoo, qeeqa, fi roorroo saaba Kenya irratti xiyyeeffate Oromoota hedduuf naannolee saana keessatti irra deddeebi’ee mul’achaa jiru fi turedha .

qaamolee mootummaa naannoo sanaa gochaalee hammeenyaa fi buqqa’insi saba keenya irra gahaa jiru kana keesa harka kan qaban fakkata .

Bahir Daar irraa kaasee hanga Asosaa, ummanni Oromoo nanno matakka keesa jiratu itti dulli dugugga sanyi irrat geggefama jira .

Ajjeechaan Asafaa Dereje Garbi adeemsa badii qofa osoo hin taane, saganta dugguga sanyi oromoo irratti xiyyeeffatee ummata keenya irratti waggootaaf gaggeeffamaa ture keessaa tokko

Nutti gumma obbolessa Kenya kana Hin baasnu tannan. Humni har’aa ba’af gala uumata Kenya dhorka jiru kun boruu tarkanfi dugugga sanyiti daarbuf human ummata Kenya maddala waan jiru fakkata

Waaqayo inni itti hamanu obboleessa keenya Asafa jannataa haa boqachisu.
Gumma isa du’ee isa jirutu Baasa
Matakkal yeerro eegata maale immiman ishe ilma ishen ni haaqama

ስድቡ የራስህ ስለሆነ አንተውጋ አቆየው!
ህልምህን ስታሳድድ የሚያሳድዱህን የማየት እድሉ ላይኖርህ ይችላል።በርግጥ ይህች አለም እርስ በእርስ መበላላት፣ መጨቃጨቅ፣ ጥላቻ በአጠቃላይ በአሉታ የተሞላች ቦታ ሆናለች። እነዚህን ነገረኞች ማስቀረት አንችልም። እነዚህ ነገሮች በዙሪያችን በሁሉም ቦታ በእለት ተዕለት ሂይዎታችን ውስጥ ያጋጥሙናል። ግን እነዚህ ሰዎች ሲሰድቡን፣ ሲሳለቁብን ወይም ሲነቅፉን መበሳጨት የለብንም፡፡ ንዴት ማለት ያንን ስድብ እየተቀበልክ ነው ማለት ነው። ሁሌም ቢሆን ስድቡ የእነሱ መሆኑን እና ሁሌም ከነሱ ጋር መቆየት እንዳለበት አስታውስ። ንብረትህ አይደለምና ሲያመጡብህ ተበሳጭተህ አትቀበል ።
#መልካም ሰኞ

"ለመፍረድ አትቸኩል"

"ጥበበኛው እንጨት ፈላጭ"

ሰውየው እንጨት ፈላጪ ነው ግን ጥበበኛ ነበር። በብዙ ሰዎች ዘንድ የማይገኝ አንድ ነገር ነበረው። ያ ነገር ምን ይመስላችኋል? ሕይወትን ዛሬ አይፈርዳትም ነበር። ይህ ሰው በጣም የሚወደውና የሚንከባከበው እንደ ሰውም የሚያየው አንድ ፈረስ ነበረው። ይህን ሰዎች ብዙ ባለጠጎችና የቤተመንግሥት ልዑላን ይመኙት ስለነበር በብዙ ገንዘብ እንግዛህ ብለውት እምቢ ብሎ ነበር።

የመንደሩ ሰዎችም "አንተ! ሞኝ ነህ? ፈረሱን ሸጠህ ለምን ከድህነት አትላቀቅም" ይሉታል።
እርሱ ግን "ይህ ፈረስ ለእናንተ ፈረስ ነው፤ ለእኔ ግን ጓደኛዬ ነው፤ ጓደኛ ደግሞ ይዞታ አይደለም እንዴት ይሸጣል? ሰው ራሱን ይሸጣል?" ሲላቸው እያጉረመረሙ ይመለሳሉ።

ከጥቂት ቀን በኋላ ያ የሚወደውና የሚንከባከበው ፈረሱ ጠፋ። የመንደሩ ሰዎችም "ምን አይነት የተረገምኽ ሰው ነህ? ሽጠው ስንልህ እምቢ ብለህ ይኸው ፈረስህ ጠፋብህ" አሉት። እርሱ ግን "እንደተረገምኹ በምን ታውቃላችሁ? ልትሉ የምትችሉት አንድ ነገር ብቻ ነው፤ ፈረስህ ጠፋ" በመቀጠልም "ዐረፍተ ነገሩን ሳታዩ በአንድ ቃል ነገርን ትገመግማላችሁ? ሕይወትም በጣም ሰፊ ናት፤ ሰፊ ከኾነው ነገር ቁራጩን በማየት ለምን ትዳኛላችሁ?" ሲላቸው እየተበሳጩ ተመለሱ።

ከሳምንት በኋላ ግን ያ የጠፋ ፈረሱ ሌሎች ያልተገሩ 12 ፈረሶችን ይዞ ተመለሰ። የመንደሩ ሰዎችም ወደዚህ ሰው በመምጣት "ተረግመሃል በማለታችን በጣም ተሳስተናል፤ የተባረክ ሰው ነህ! አንድ ፈረስ ቢጠፋብህ 12 ፈረሶች ይዞልህ መጣ" አሉት። እርሱ ግን "የተባረኩ መሆኔን በምን አወቃችሁ? ልትሉ የምትችሉት አንድ ነገር ብቻ ነው? ፈረስህ ተገኘ" በመቀጠልም "የአንድ ነገር ከመጀመሪያው የመጨረሻው ይሻላል" አላቸው። እነርሱ ግን መርካት እንደማይችል ሰው ቆጥረውት ተመለሱ።

ከጥቂት ቀን በኋላ የእንጨት ፈላጩ ልጅ ከእነዚያ ካልተገሩ ፈረሶች መካከል በአንዱ ሲጋልብ ወድቆ ተሰበረ። የመንደሩ ሰዎችም ተሰባስበው በመምጣት "ምን አይነት የተረገምኽ ሰው ነህ? ፈረስህ ጠፋ፤ 12 ፈረሶች ይዞ መጣ፤ ግን ምን ዋጋ አለው ልጅህን አጣኸው" አሉት። እንጨት ፈላጩ ሰው ግን፦ "እናንተ ሰዎች በመፍረድ ተይዛችኋል፤ ሕይወት የሚመጣው በቁራጭ በቁራጭ ነው። ታዲያ የሚሆነውን ሳታዩ ለምን ድምዳሜ ላይ ትደርሳላችሁ?" አላቸው።

ከወር በኋላም በአገሩ ጦርነት ተነሣ። የመንደሩ ወጣቶች ሁሉ ሲዘምቱ የእንጨት ፈላጩ ልጅ ግን አልዘመተም ነበር። የመንደሩ ሰዎችም ጠላቶቻቸው ኃያላን ስለነበሩ በልጆቻቸው መመለስ ተስፋ ቆረጡ። ወደ ጥበኛውም እንጨት ፈላጭ በመምጣት፦ ያልከው ሁሉ ትክክል ነው እኛ የምናውቀው የአሁኑን ብቻ ነው። ቀጣዩ ምን እንደሆነ ግን እግዚአብሔር ያውቃል" አሉት።

!!!!

#አስተማሪ ሆኖ ካገኙት ሼር Share!!

አንድ ሰውዬ በኬኒያ ሀገር ለመታከም ወደ መንግስት ሆስፒታል አቅንቶ 'X-ray' ከተነሳ በኋላ ፣ በጥሩ ጤንነት ላይ ያለች በረሮ ልቡ ውስጥ እንዳለች ይነገረዋል ።

ወደ ሲንጋፖር ሄዶም መታከም እንዳለበት ይነግሩታል።ታማሚውም ወደ ሲንጋፖር ሄዶ ሲታይ ፣ የታየው በረሮ ልቡ ውስጥ ሳይሆን 'X-ray' ከሚያነሳው ማሽን ውስጥ የተገኘ መሆኑን ያስረዱታል ።

ብዙ ግዜ የምናይበትን ነገር ሳናፀዳ አሊያም የምንመለከትበት መስታወት ሳናነፃ የሌላውን እድፍ ለመናገር እንሮጣለን ፣ እድፉ እኛ ምንለው ነገር ሳይሆን አስተሳሰባችን ወይም የምናይበት መነፅር ነው !

Harraagessi yoo dhukubbiin itti dhaga'ame gara hoomaa Mixii deema.

Harraagessi Crow jedhamu dhukkubbiin yoo itti dhagahame gara hoomaa mixiitti deemuun koola isaa baldhisa. Homaan muxii immoo diinni nutti dhufe jedhanii haleellaa irratti raawwatu.

Kanas kan godhuuf sababa gahaa qaba. Mixiin yoo ciniintu qaama isaa keessa Formik Asiidiin ni seena. Asiidii kun immoo karaa uumamaatiin dhukkuba wal'aana. Formik Asiidii kanaan harraageysi kun dhukkubbota qaama isaa keessaa jiran Baakteeriyaafi Fangasii akkasumas Rammoolee ittiin dhabamsiisa.

Yeroo tokko tokko dhiibbaan diinni kee sirraan gahu dawaa siif tahee baldhotti si baasa jechumaafi..

አንድ ሰነፍ ሰውዬ ነበር ከጧት እስከ ማታ ተኝቶ የሚውል። ታዲያ ሚስቱ ሁልጊዜ እየሰራች ትመግበዋለች። አንድ ወቅት ግን እንዲህ አለችው፦
የትም አትንቀሳቀስም እኔ ነኝ ሁልጊዜ የምሰራው እንደዚህ ሆነን እስከመቼ?

እሱም መለሰላት አታስቢ ፍቅሬ ሃብታም እንሆናለን አላት። እሷም ሳትንቀሳቀስ እንዴት ተብሎ ነው ሃብታም የሚኮነው አለችው።
እሱም እንዲህ አላት ከተራራው ጀርባ አንድ አዋቂ ሰው አለ እሱን እጠይቀዋለሁ በማለት በሚቀጥለው ቀን መንገድ ጀመረ። መንገድ ላይ አንድ ቀጭን ተኩላ አገኘውና የት እየሄድክ ነው በማለት ይጠይቃል? አዋቂ ጋር እንዴት ሃብታም እንደምሆን ለመጠየቅ ይላል። ለእኔም እየበላሁ አልወፍርም እስኪ ጠይቅልኝ ይላል። እሺ ብሎ ይሄዳል።
መንገዱን ይቀጥላል ከዚያም አንድ የአፕል ዛፍ ያገኛል። እሱም ወዴት እንደሚሄድ ይጠይቀና እሱም ለእኔም እስኪ ፍሬዬ ሳይበስል እየበሰበሰ ነው ጠይቅልኝ ይላል።
ከዚያም ትንሺ እንደሄደ አንድ አሳ ሃይቅ ዳር ያገኝና አሱም የት እንደሚሄድ ጠይቆ እርዳኝ ጉሮሮዬ ላይ የሆነ ነገር ተሰንቅሮብኛል እናም ጠይቅልኝ ይለዋል። ከዚያም ከረጂም ጉዞ በኋላ የተባለውን አዋቂሰው ያገኘውና እንዴት ሃብታም እንደሚሆን አዋቂውን ይጠይቃል። በተጨማሪም መንገድ ላይ ያገኛቸውን ጥያቄዎቻቸውን ጠየቀ?

አዋቂውም እንዲህ አለ፦
አሳው ጉሮሮ ውስጥ የከበረ ዲንጋይ ነው ያለው የሆነ ሰው ቢያወጣለት ይድናል።
የአፕሉ ዛፍ ስር የተቀበረ ወርቅ አለ ያንን ቆፍረው ቢያወጡት ዛፉ ፍሬው ጤናማ ይሆናል።
ተኩላው በመንገዱ ላይ መጀመሪያ የሚያገኘውን ሰነፍ ሰው ከበላ ይወፍራል ይላል አዋቂው ሰውዬ።

ሰውዬው እሺ እኔስ እንዴት ነው ሃብታም የምሆነው ይላል? አንተማ መልእክቱን ለሁሉም ታደርስና እዚያ ስትደርስ ሃብታም ትሆናለህ ይለዋል። መልእክቱን ለሁሉም እያደረሰ እየሄደ እያለ በመጨረሻ በተኩላው ተበላ።
. . ስንፍና እድሎችህን ብቻ አይሰርቅም አንተንም ሊሰርቅህ ይችላል። ስለዚህ ስኬትን ለሚጠብቁ ሰዎች አይመጣም ለሚንቀሳቀሱ ብቻ ነው።
ለህልምህ ምን ያህል ርቀት ትጓዛለህ?

ለእኔ የዕለቱ ምርጥ መልዕክት ሆኖ አግኝቸዋለሁ
ለእናንተስ