Hamudi

#ERIKI APOTEZI NAFASI🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣 #funnyvideos #comedy #laughing #instareels #love #viralreels

የአለማችን ውዱና አስገራሚው የዶሮ ዝርያ #Ethiopia #Habesha

🚩 የአባገዳ ባንዲራ ቀለማትን አስመልክቶ ከሠራሁት ቪዲዮ ጋር በተያያዘ የተሰጡኝ አስተያየቶች…
—————————
ኢቢሲ ከአባ ገዳ ባንዲራ ቀለማት ጋር በተያያዘ የሠራውን ስህተት አስመልክቶ ከትናንት ወዲያ ባቀረብኩት ቪዲዮ ላይ በርካታ አስተያየቶች ደርሰውኛል። አስተያየታችሁን ላደረሳችሁኝ ሁሉ ምሥጋናዬን እያቀረብኩ ከተሰጡት አስተያየቶች መካከል ተጨማሪ ማብራሪያ የሚፈልጉ የመሰሉኝን ጥቂት ነጥቦች በአጭሩ እንደሚከተለው ላቅርብላችሁ።
💥 አስተያየት ❶
——————
➽ "ኦሮሞ ፈጣሪ ጥቁር ነው ብሎ ያምናል ተብሎ የቀረበው ትንታኔ የዱሮውን ለማሳየት ብቻ ነው እንጂ የአሁኑን የኦሮሞ ሕዝብ ተጨባጭ እምነት ለመግለጽ አይደለም" የሚል ሐሳብ በአስተያየት መልክ ተሰጥቶኛል። እንደእውነቱ ከሆነ የኢቢሲ ጽሑፍ እንደታሪክ አድርጎ አላቀረበውም። "በአንድ ወቅት የኦሮሞ እምነት እንዲህ ነበር" ብሎ አልገለጸውም። ይልቁንም "ኦሮሞ እንዲህ ያምናል" በሚል ነው ያቀረበው። እኔም ሐሳቤን የሠነዘርኩት ኢቢሲ ባቀረበው ሐሳብ ላይ መሆኑ ግልጽ ነው።
ሐሳቡን ካነሣነው አይቀር ግን ከኢቢሲም ባለፈ በተለያዩ መድረኮች እና አጋጣሚዎች ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የዋቄ ፈና እምነትን "የኦሮሞ ዲፎልት እምነት" አስመስሎ የማቅረብ ትሬንድ ስናይ ቆይተናል። ይህ ትሬንድ ዛሬ ላይ ያለውን ተጨባጭ የማያሳይና ከሰፊው የኦሮሞ ሕዝብ ውስጥ የዋቄ ፈና እምነት ተከታዩ ቁጥር እጅግ ጥቂት መሆኑን የዘነጋ በመሆኑ ሊስተካከል ይገባል።
ከዚያ በተረፈ ግን "የዋቄ ፈና እምነት ተከታይ ኦሮሞዎች እንዲህ እንዲህ ዓይነት እምነት አላቸው" በሚል መልኩ የትኛውም ዓይነት የዋቄ ፈና እምነት ቢገለጽ እንደመብት ችግር የለብኝም። የእኔ ትችት በጥቅሉ "የኦሮሞ ዲፎልት እምነት" ተመስሎ መጠቀሱ ላይ ነው።
💥 አስተያየት ❷
——————
➽ "ዋቃ ጉራቻ (ጥቁር አምላክ) ማለት የማይታወቅ አምላክ ለማለት እንጂ ጥቁር ቀለምን የሚገልጽ አይደለም" የሚል አስተያየት ተሰጥቶኛል። እርግጥ የኢቢሲ ጽሑፍ "ኦሮሞ ጥቁር እንደሆነው ሁሉ ፈጣሪው ዋቃም ጥቁር ነው ብሎ ያምናል" የሚል በመሆኑ ቀለምን ማለታቸው እንደሆነ የሚያሻማ አገላለጽ አይመስለኝም። ያም ቢሆን ግን የእኔ ትችት "የዋቄ ፈና ተከታዮች ለምን አምላክ ጥቁር ነው ብለው አመኑ?" የሚል አይደለም። የቪዲዮዬ ዓላማም የዋቄፈና እምነትን መፈተሽ አልነበረም።
"ኢቢሲ አሳስቶ አቅርቦት ነውንጂ ትርጉሙ 'የማይታወቅ አምላክ' ነው" የሚለው ሐሳብ ትክክል ቢሆንም እንኳ "ይህ የዋቄ ፈና ተከታዮች እምነት እንጂ የመላው ኦሮሞ ሕዝብ እምነት አይደለም" ነው የእኔ ነጥብ። ወይም በሌላ አነጋገር ሁሉም ኦሮሞ አምላክ የማይታወቅ ነው ብሎ እንደሚያምን መግለጽም ቢሆን ከተጨባጩ ጋር ይጋጫል። ምክንያቱም ብዙኃኑ ኦሮሞ ሙስሊም፣ ፕሮቴስታንት፣ ኦርቶዶክስ ወዘተ ነው። ተመሳሳይ እምነት የለውም። ሰፊውን የኦሮሞ ሕዝብ በአንድ ዲፎልት ሃይማኖት ጠቅልሎ መጠርነፍ ተገቢ አይሆንም።
💥 አስተያየት ❸
——————
➽ "በኢቢሲ የተገለጸው የዋቄ ፈና እምነት ኦሮሞ በሥነ ፍጥረት ዙሪያ ያለውን ፍልስፍና የሚያሳይ አመለካከት እንጂ ሃይማኖት አይደለም" የሚል አስተያየት ደርሶኛል። ይህ በፍጹም የማልስማማበት ሐሳብ ነው። ለምሳሌ አንድ ሙስሊም በሥነ ፍጥረት ዙሪያ ያለው አቋም (ዓቂዳ) ከእስልምና ውጭ ከየትም ሊቀዳ አይችልም። ከሞላ ጎደል በኦርቶዶክስ እና በፕሬቴስታንትም ቢሆን የሥነ ፍጥረት ፍልስፍና በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ የተመሠረተ እንደሆነ አስባለሁ። ልክ እንዲሁ የዋቄ ፈና እምነት ተከታይም የራሱ የሥነ ፍጥረት ፍልስፍና ይኖረዋል። መብቱ ነው። ችግር የሚሆነው ይህ የሥነ ፍጥረት ፍልስፍና "የኦሮሞ ዲፎልት ፍልስፍና" እንደሆነ ተደርጎ ሲቀርብ ነው።
የሥነ ፍጥረት ፍልስፍና ሲሪየስ ጉዳይ ነው። የየትኛውም ሃይማኖት ተከታይ ቢሆን ይህንን ዓይነት ፍልስፍና የሚወስደው ከሃይማኖቱ እንጂ ከብሄር ማንነቱ አይደለም። ብሄርና ሃይማኖት የየራሳቸው ሚና ያላቸው የተለያዩ ነገሮች ናቸው። የሁለቱን ሚና ማቀላቀል አይገባም።
💥 አስተያየት ❹
——————
➽ "የዋቄ ፈና እምነት ከክርስትናም ከእስልምናም በፊት የነበረ የኦሮሞ ሕዝብ ኦሪጅናል እምነት ነው" የሚል አስተያየት ደርሶኛል። ለዚህ አስተያየት ምላሽ ከመስጠቴ በፊት ከሐሳባችን ጋር ቀጥታ ባይገናኝም አጋጣሚውን ተጠቅሜ የዕርማት ሐሳብ ልስጥ።
➽ ዕርማት
—————
እኛ ሙስሊሞች እስልምና ከ1400 ዓመታት በፊት የመጣ ሃይማኖት ነው ብለን አናምንም። ነቢዩ ሙሐመድ (ሰዐወ) ከ1400 ዓመታት በፊት ይዘውት የመጡት ቅዱስ ቁርኣን የእስልምና የመጨረሻው ኪዳን እንጂ የመጀመሪያው አይደለም። ከእሳቸው በፊት ለተለያዩ ሕዝቦች በርካታ ነብያት ተልከዋል። ሕዝቦቻቸውንም ወደመልካም መንገድ አመላክተዋል። ሁሉንም አንድ የሚያደርጋቸው ይዘውት የመጡት ምሪት በአንድ አምላክ ማመንን እና እሱን ብቻ መገዛትን መሠረት ያደረገ መሆኑ ነው።
ይህንን የምለው "ዋቄ ፈና ከእስልምና በፊት የነበረ ሃይማኖት ነው" ለሚለው ሐሳብ እግረ መንገዴን ዕርማት ለመስጠት ነው። አሁን ላይ የትኛውንም ሙስሊም ኦሮሞ ብትጠይቅ ስለእስልምና ጅማሮ ከዚህ ውጭ ሊነግርህ አይችልም። ምክንያቱም እስልምና ከሰው ልጅ መፈጠር፣ ከአዳምና ሄዋን ጀምሮ የነበረ "ሞኖቴይሲቲክ" (አንድ አምላካዊ) ሃይማኖት መሆኑን ማመን መላውን የዓለም ሙስሊም አንድ የሚያደርግ እምነት ነው። ቁርኣናዊ አስተምህሮትም ነው። እስልምና ሁሉንም የአምላክ ነቢያት ልዩነት ሳያደርግ ይቀበላል። "ላ ኑፈሪቁ በይነ አሐዲን ሚን ሩሱሊሂ" እንዲል ቁርኣኑ።
ይህ እንደጥቅል ዕርማት ይቆጠርልኝና "ዋቄፈና የኦሮሞ ኢሪጅናል እምነት ነው" የሚለውን ሐሳብ አስመልክቶ አቋሜን ልግለጽ።
➽ ኦሪጅናል እምነት?
————————
እንደእውነቱ ከሆነ "ኢትዮጵያ ውስጥ የትኛው ሃይማኖት በየትኛው አካባቢ ቀድሞ ገብቷል" የሚል መጠይቅ ከትናንት ወዲያ ያቀረብኩት ቪዲዮዬ ዓላማ ባይሆንም ከክፍለ ዘመናት በፊት የኦሮሞ ሕዝብ ይከተለው የነበረው ሃይማኖት ዋቄፈናም ሆነ ሌላ ከዛሬው ኦሮሞ ሃይማኖት ጋር የሚያዛምደው ነገር የለም ብዬ አምናለሁ። የሕዝቦች የሃይማኖት ምርጫ ከጊዜ ወደጊዜ፣ ከቦታ ወደቦታ ሊለዋወጥ ይችላል። ከክፍለ ዘመናት በፊት ብዙኃኑ ኦሮሞ የዋቄ ፈና እምነት ተከታይ ሊሆን ይችላል። ዛሬ ግን ብዙኃኑ ኦሮሞ ሙስሊም፣ ፕሮቴስታንትና ኦርቶዶክስ ወዘተ ነው። የዛሬው ኦሮሞ ሊገለጽ የሚገባው ብዝኃ ሃይማኖት እንዳለው ሰፊ ሕዝብ ተደርጎ ነው።
➽ ሃይማኖት በብሄር ይተላለፋል እንዴ?
—————————
ልብ እንበል! የሰዎች የሃይማኖት ምርጫ ግላዊ ነው። ሁሉም ሰው በሰማያዊ ሕይወቴ እድንበታለሁ ብሎ የሚያስበውን ሃይማኖት መርጦ ይከተላል። ለሌሎችም ይሰብካል። ዛሬ ያለው ኦሮሞ ሃይማኖቱን የሚመርጠው ከቅድም አያቱ እና ምንዥላቱ ጋር ተመካክሮ አይደለም። ቅድም አያቱ ዋቄፈና ሆነ ክርስትያን፣ ሙስሊም ሆነ ፕሮቴስታንት አንዳችም ለውጥ የለውም። ስለዚህ "የኦሮሞ ኦሪጅናል እምነት" በሚል ለዋቄፈና የሚሰጥ የተለየ ቦታ ተገቢ ሊሆን አይችልም።
➽ ብሄርተኝነት የትኛውን ትውልድ ያገልግል?
—————————
እስከሚገባኝ ድረስ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ሚና አሁን በዘመናችን ያለውን ሰፊ የኦሮሞ ሕዝብ መብት ማስከበር እና ማገልገል ነው። የቀደመው የኦሮሞ ትውልድ የመሰለውን ሃይማኖት መርጦ ሄዷል። በትውልዶች መካከል የጋራ የሃይማኖት ምርጫ ደግሞ የለም። ሃይማኖት በብሄር አይተላለፍም። እናም ሁሉም ትውልድ የሚሻውን ሃይማኖት ይመርጣል። አሁናዊ ምርጫውን ማክበር፣ በአሁናዊ ማንነቱ መግለጽ ነው ተገቢ የሚሆነው።
💥 አስተያየት ❺
———
➽ "እስልምና ዓረባዊ፣ ክርስትና አይሁዳዊ ነው፤ ዋቄፈና ግን አገር በቀል ነው" የሚል አስተያየት ደርሶኛል። ይህ የሃይማኖትን ምንነት እጅጉን የዘነጋ አስተያየት ነው። ሃይማኖት የሰማያዊ ሕይወትን የተመለከተ አንገብጋቢ ጉዳይ ነው። ሰዎች በሰማይ ቤት ያድነናል የሚሉትን ሃይማኖት ይመርጣሉ። ሃይማኖት ደግሞ የሐሳብ ስብስብ ነው። ሐሳብ የሚመረጠው በይዘቱ ጥራት እንጂ በመፍለቂያ ቦታው (በጂኦግራፊው) አይደለም። አንድ ሃይማኖት ከባርቤዶስ ይፍለቅ ከአውስትራሊያ፣ ከፈንታሌ ይፍለቅ ከካሊፎርኒያ ትክክል መሆን አለመሆኑ የሚወሰነው በሐሳቡ ይዘት እንጂ በመፍለቂያ ቦታው አይደለም። ይህን ለማድረግ መሞከር ክብደትን በሊትር ለመለካት ከመሞከር አይለይም።
ከዚህ ውጭ ደግሞ አሁን ያለው ሰፊው የኦሮሞ ሕዝብ ለሰማይ ቤቴ ይጠቅመኛል ብሎ የመረጠው እስልምናን፣ ፕሮቴስታንትን፣ ኦርቶዶክስን ወዘተ ነው። ዋቄ ፈናን የመረጠው ኦሮሞ ቁጥሩ እጅግ አነስተኛ ነው። ይህንን ተጨባጭ ለመቀበል ማንገራገር የኦሮሞን ማንነት አለመቀበል ነው። የሰፊን ሕዝብ ብዝኃ ማንነት ንቆ በአንድ ጠርሙስ ለማሸግ ከመሞከር ተለይቶ አይታይም።
➽ የኦሮሞንም ሃይማኖት መናቅ አይሆንም?
——————————
በዚህ ላይ ደግሞ ሃይማኖትን ከባህል ቀላቅለህ እስልምናን "ዐረባዊ" ብለህ ለማጣጣል ስትሞክር እያቆሰልከው ያለኸው ከማንም በፊት ሙስሊም ኦሮሞውን ነው። ክርስትናን "አይሁዳዊ" ብለህ ስታጣጥል እየገፋህ ያለኸው ከማንም በፊት ፕሮቴስታንቱንና ኦርቶዶክሱን ኦሮሞ ነው። የኦሮሞውን ማንነት ሳትቀበል የኦሮሞ ብሄርተኛ ነኝ ብትል ብዙ ትርጉም ያለው አይመስለኝም።
ከሁሉም የሚሻለው ሰፊው የኦሮሞ ሕዝብ ብዝኃ ማንነት መገለጫው መሆኑን ተማምኖ በአሁን ማንነቱ ማክበር፣ ዕውቅና መስጠት፣ የብሄርን እና የሃይማኖትን ሚና በወጉ መለየት ነው። በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሃይማኖትን ለመተካት የሚሞክር ብሄርተኝነት ሕዝባዊነትን ያጣል። ሃይማኖታዊ ትስስርን ለመበጠስ የሚሞክር ብሄርተኘነት በራሱ ሰዎች ይገፋል። ለዚያም ነው ብሄርተኞች ትርክታቸውን ሲቀርጹ ከፍተኛ ጥንቃቄ ሊያደርጉ የሚገባው።
➽ በራሱ ተከታዮች… በራሱ በጀት…
—————————
ከዚያ ውጭ የዋቄ ፈና እምነት ልክ እንደሙስሊሙ፣ እንደፕሮቴስታንቱና እንደኦርቶዶክሱ በራሱ ተከታዮችና በራሱ በጀት መተዋወቅ፣ እንዲሁም የእምነት በዓሉን ማክበር ሕገ መንግሥታዊ መብቱ ነው። በመንግሥትም ሆነ መንግሥታዊ ባልሆኑ ተቋማት "የኦሮሞ ዲፎልት ሃይማኖት" ተደርጎ መቅረቡን፣ ባህልና ሃይማኖትን በሚቀላቅል ትርክት ወደማኅበረሰቡ እንዲገባ ጥረት መደረጉን ግን አጥብቄ እቃወማለሁ። ይህ ተቃውሞ ደግሞ የእኔ ብቻ ሳይሆን የብዙኃኑ ኢትዮጵያዊም ሆነ የብዙኃኑ ኦሮሞም ጭምር እንደሆነ አንዳችም ጥርጥር የለኝም።
💥 መልዕክቱን ከወደዳችሁት ላይክና ሼር ብታደርጉልኝ ከመልካም ምንዳ ተጋሪ ትሆናላችሁ። ባቀረብኩት ላይ ተጨማሪ ሐሳብ፣ አስተያየት አልያም እርማት ካላችሁ የኮሜንት ሣጥኑን ተጠቀሙ። [ ኮሜንቱ ላይ የቪዲዮ መልዕክት አስቀምጫለሁ። ]