Review by Khin

ကိုယ့်ကိုယ်ကို အားမရတဲ့အခါ ဖြေကြည့်ပါ။
Credit- မနှင်းထွဋ်ပြောပြမယ်

ဒီအယူအဆက Jay Shetty ရဲ့ On Purpose Podcast မှာ Sami Clarke နဲ့ Sami Spalter တို့ ပြောသွားတဲ့ စကားဝိုင်းထဲက မိမိကိုယ်ကို ချစ်ခြင်း (Self-love) ဆိုတာ ချက်ချင်း ဖြစ်မလာနိုင်ကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြထားတဲ့ အလွန်လက်တွေ့ကျတဲ့ အပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

လူတော်တော်များများက"ငါ့ကိုယ်ငါ မထိုက်တန်ဘူး"၊ "ငါ့မှာ မပြည့်စုံသေးဘူး" ဆိုတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ၊ အတွေးအမြင်တွေကနေ "ငါ့ကိုယ်ငါ ချစ်တယ်၊ ငါ့ကိုယ်ငါ အပြည့်အဝ လက်ခံတယ်" ဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ချက်ချင်း ခုန်ကူးဖို့ ကြိုးစားကြပေမဲ့ ဒါဟာ တကယ့်လက်တွေ့မှာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် Self-love ဆိုတဲ့ ခရီးစဉ်မှာ အဆင့်လိုက် သွားရမယ့် လမ်းကြောင်း တစ်ခု ရှိပါတယ်။

✅အဆင့် ၁ - မိမိကိုယ်ကို စိတ်တိုင်းကျခြင်း/သဘောကျခြင်း (Liking Yourself):
မိမိကိုယ်ကို ချစ်ဖို့ မကြိုးစားမီ၊ အရင်ဆုံး မိမိကိုယ်ကို သဘောကျအောင်၊ ခင်တွယ်အောင် အရင်လုပ်ရပါမယ်။

✅အဆင့် ၂ - သဘောကျတဲ့သူကို ဆက်ဆံသလို ပြုမူခြင်း (Treating yourself like someone you like):
မင်း မိတ်ဆွေတစ်ယောက်၊ ဒါမှမဟုတ် မင်း သဘောကျတဲ့သူတစ်ယောက်ကို ဘယ်လို နားလည်ပေးသလဲ၊ ဘယ်လို ကြင်ကြင်နာနာ ဆက်ဆံသလဲဆိုတာ စဉ်းစားပါ။ အမှားလုပ်မိတဲ့အခါ ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်း မဝေဖန်ဘဲ ကြင်နာပေးတာမျိုးပါ။

✅အဆင့် ၃ - မိမိကိုယ်ကို ချစ်ခြင်း (Loving Yourself):
မိမိကိုယ်ကို သဘောကျပြီး ကြင်ကြင်နာနာ ပြုမူတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့် ရလာမှသာ "Self-Love" ဆိုတဲ့ စစ်မှန်တဲ့ မေတ္တာဆီကို ရောက်ရှိသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

❤️အနှစ်ချုပ်❤️

မင်းကိုယ်မင်း မချစ်ခင်၊ အရင်ဆုံး မင်းကိုယ်မင်း သဘောကျဖို့ (ခင်တွယ်ဖို့) လိုပါတယ်။ မင်းကိုယ်မင်း ချစ်တဲ့သူတစ်ယောက်လို မဆက်ဆံခင်၊ အရင်ဆုံး မင်း သဘောကျတဲ့သူတစ်ယောက်ကို ဆက်ဆံသလိုမျိုး မင်းကိုယ်မင်း ပြုမူပေးရပါမယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ 'ငါဟာ မထိုက်တန်ဘူး၊ ငါဟာ မပြည့်စုံဘူး' ဆိုတဲ့ စိတ်ထွက်ပေါက်ကနေ 'ငါ့ကိုယ်ငါ ချစ်တယ်၊ ငါ့ကိုယ်ငါ အပြည့်အဝ လက်ခံတယ်' ဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ချက်ချင်း ခုန်ကူးလို့ မရနိုင်လို့ပါပဲ။"

ဒါဟာ မိမိကိုယ်ကို ပြောင်းလဲတဲ့နေရာမှာ တင်းကျပ်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ မထားဘဲ၊ သေးငယ်တဲ့ ကြင်နာမှုအပြုအမူလေးတွေကနေအစပြုဖို့ တိုက်တွန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။



#

❌ဝက်သား စားရုံသက်သက်နဲ့ ကာလဝမ်းရောဂါ
လုံးဝမဖြစ်ပါဘူး။❌

❗️ကာလဝမ်းရောဂါဆိုတာ (Vibrio cholerae) လို့ခေါ်တဲ့ ဗက်တီရီးယားပိုး ပါနေသာ မသန့်ရှင်းတဲ့ သောက်ရေနဲ့ အစားအသောက် တွေကို စားသောက်မိလို့ ဖြစ်တာပါ။

ဝက်သားကြောင့် ကာလဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်း မဟုတ်ဘဲ အောက်ပါအချက်တွေကြောင့်သာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ် -

၁။ မသန့်ရှင်းသော ရေ သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော လက်

⛔️ဝက်သားကို ဆေးကြောရာမှာ ကာလဝမ်းရောဂါပိုး ပါဝင်နေတဲ့ ရေနဲ့ ဆေးကြောမိရင်

⛔️ဝက်သားကို ချက်ပြုတ်/ကိုင်တွယ်သူရဲ့ လက်မှာ ဝမ်းရောဂါပိုး မစင်ပေကျံနေရင်

⛔️ချက်ပြုတ်ထားတဲ့ ဝက်သားပေါ်ကို ယင်ကောင် နားပြီး ပိုးမွှားတွင်းကျန်ခဲ့ရင်

စတဲ့ အချက်တွေကြောင့်သာ ဝက်သားမှာ ပိုးမွှားကပ်ငြိပြီး ဝမ်းရောဂါ ကူးစက်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဘေးကင်းအောင် စားသုံးနည်း

✅ကျက်အောင် ချက်ပါ: ဝက်သားတင်မကဘဲ မည်သည့်အသားကိုမဆို ကျကျနန ပွက်ပွက်ဆူအောင် ချက်ပြုတ်လိုက်ရင် အပူဒဏ်ကြောင့် ကာလဝမ်းရောဂါပိုး သေဆုံးသွားပါတယ်။

✅ပူပူနွေးနွေး စားပါ: ချက်ပြုတ်ပြီးသား အစားအစာများကို ပူနွေးစဉ် စားသုံးပါ။

✅လက်ကို သေချာဆေးပါ: အစားမစားမီနှင့် အစားအစာများ မကိုင်တွယ်မီ လက်ကို ရေနှင့်ဆပ်ပြာဖြင့် စနစ်တကျ ဆေးကြောပါ။


#ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ
#ကာလဝမ်းရောဂါ

🚨ကိုယ့်ဆရာဝန်နှင့်ကိုယ်တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ🚨

ပါးစပ်မှသောက်ရသော ကာလဝမ်းရောဂါ ကာကွယ်ဆေး (Oral Cholera Vaccines – OCVs) နှင့် ပတ်သက်၍ သိရှိထားသင့်သည့် အချက်အလက်များကို အောက်ပါအတိုင်း အလွယ်တကူ လေ့လာဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်ရှင်။

🧐OCV ဆိုတာ ဘာလဲ။
OCV ဆိုသည်မှာ Vibrio cholerae ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကာလဝမ်းရောဂါကို ကာကွယ်ပေးသည့် အရည် သို့မဟုတ် အမှုန့်ပုံစံဖြင့် ပါးစပ်မှ ကြိုတင်သောက်သုံးရသော လုံခြုံစိတ်ချရသည့် ကာကွယ်ဆေး ဖြစ်ပါသည်။

🚨သတိပြုရန် - OCV သည် ရောဂါ မဖြစ်ခင်နှင့် မကူးစက်မီ ကြိုတင်သောက်ထားရသည့် ကာကွယ်ဆေးဖြစ်ပြီး၊ ဝမ်းစတင်လျှောမှ သောက်ရသည့် ဆေးမဟုတ်ပါ။

၂။ အဓိက ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစားများနှင့် Dose ပမာဏ

Shanchol
(၂) ကြိမ် သောက်ရမည်။
(အနည်းဆုံး ၂ ပတ်မှ ၆ ပတ်အတွင်း ခြား၍ သောက်ရန်)
အသက် ၁ နှစ်နှင့်အထက် သောက်သုံးနိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဖြစ်ပွားမှုများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုသည်။

Dukoral
(၂) ကြိမ် သောက်ရမည်။
(သန့်ရှင်းသောရေ + Buffer solution နှင့် ရောသောက်ရန်)
အသက် ၂ နှစ်နှင့်အထက် ခရီးသွားများနှင့် ကူးစက်မှုများသော ဒေသများတွင် အသုံးပြုပြီး ၂ နှစ်ခန့် ကာကွယ်မှုပေးသည်။

Vaxchora
(၁)ကြိမ်တည်း သောက်ရမည်။
(ခရီးမထွက်မီ အနည်းဆုံး ၁၀ ရက် ကြိုသောက်ရန်) | အသက် ၂ နှစ်မှ ၆၄ နှစ်အတွင်း ခရီးသွားသူများအတွက် သီးသန့်အသုံးပြုသည်။

🚨ဆေးသောက်သုံးရာတွင် သတိပြုရမည့် အချက်များ

* အစာ၊ ရေ ရှောင်ရန် - ဆေးမသောက်မီ (၁) နာရီအလို နှင့် ဆေးသောက်ပြီး (၁) နာရီအတွင်း အစားအစာနှင့် ရေ အပါအဝင် ဘာမျှ မစားမသောက်ရပါ။

* အစာအိမ်ဆေး - ဆေးမသောက်မီ အစာအိမ်ဆေးများ (Antacids) ကြိုတင်သောက်ထားခြင်း မရှိစေရပါ။

* ခုခံအား စတင်ရရှိချိန် - ဒုတိယအကြိမ် ဆေးသောက်ပြီး (၇) ရက်မှ (၁၄) ရက်အကြာတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ စတင် ကာကွယ်မှု ရရှိပါသည်။

🚨ဘေးကင်းမှုနှင့် အရေးကြီးသော ကန့်သတ်ချက်များ

* ဘေးကင်းမှု - ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်များနှင့် နို့တိုက်မိခင်များပါ သောက်သုံးနိုင်ရန် သတ်မှတ်ထားသော OCVs များ ရှိပါသည်။

💯🚨 ကာကွယ်ဆေးသည် ၁၀၀% ရောဂါ
မဖြစ်အောင် မကာကွယ်နိုင်သည့်အပြင် အခြား အစားအသောက်/ရေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများကို မကာကွယ်ပေးနိုင်ပါ။

♻️ကာကွယ်ဆေး သောက်သုံးခြင်းအပြင် ရေကျက်အေး သောက်သုံးခြင်း၊ လက်ကို စနစ်တကျ ဆေးကြောခြင်း၊ အမှည့်လွန်/မသန့်ရှင်းသော အစားအစာများ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း နှင့် သန့်ရှင်းသော အိမ်သာ/အညစ်အကြေးစွန့်စနစ်များ ကို ပူးတွဲကျင့်သုံးမှသာ ကာလဝမ်းရောဂါကို စနစ်တကျ

#ကာလဝမ်းရောဂါကာကွယ်ဆေး


ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။
ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။>

ကာလဝမ်းရောဂါ ( cholera) ကို ပိုးသတ်ဆေးသောက်ပြီးကြိူတင်ကာကွယ်လို့ရပါသလား?

ကာလဝမ်းရောဂါ (Cholera) အတွက် ပိုးသတ်ဆေး (Antibiotics) ကြိုတင်သောက်ထားခြင်းဖြင့် မကာကွယ်နိုင်ပါ။ (လုံးဝ (လုံးဝ) မသောက်သင့်ပါ)

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၏ လမ်းညွှန်ချက်များအရ ကာလဝမ်းရောဂါ ကာကွယ်ရန် ပိုးသတ်ဆေးများကို ကြိုတင်သောက်သုံးခြင်း (Prophylaxis) ကို တားမြစ်ထားပါသည်။

ကြိုတင် ပိုးသတ်ဆေး မသောက်သင့်သည့် အဓိကအကြောင်းအရင်းများ

⚠️ဆေးယဉ်ပါးမှု (Drug Resistance) ဖြစ်ခြင်း: ပိုးသတ်ဆေးကို မလိုအပ်ဘဲ ကြိုသောက်ပါက ခန္ဓာကိုယ်ထဲရှိ ဘက်တီးရီးယားများက ဆေးယဉ်ပါးသွားပြီး၊ တကယ်တမ်း ရောဂါဖြစ်ပွားချိန်တွင် ထိုပိုးသတ်ဆေးများ တိုးတော့မည်မဟုတ်ပါ။

⚠️ရောဂါ မကာကွယ်နိုင်ခြင်း: ပိုးသတ်ဆေးသည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုမပေးနိုင်ဘဲ ရောဂါကူးစက်မှုကို မတားဆီးနိုင်ပါ။

⚠️ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ: မလိုလားအပ်ဘဲ ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းပျက်ခြင်းနှင့် အစာအိမ်ဒဏ်ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
(မှတ်ချက် - ပိုးသတ်ဆေးကို ကာလဝမ်းရောဂါ ကူးစက်ခံရပြီး ပြင်းထန်စွာ ဝမ်းလျှောနေသည့် လူနာများတွင် ရောဂါသက်တမ်းတိုစေရန်နှင့် ပိုးသန့်စင်ရန်အတွက်သာ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် အသုံးပြုရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။)

✅ကာလဝမ်းရောဂါမှ ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နည်းများ

ပိုးသတ်ဆေးအစား အောက်ပါ နည်းလမ်းများကိုသာ အဓိကထား လုပ်ဆောင်ရပါမည် -

💯သန့်ရှင်းသော ရေသောက်ပါ:
ရေကို ကျက်အောင်ကျိုသောက်ပါ သို့မဟုတ် ရေသန့်ဘူးကိုသာ သောက်ပါ။

💯အစားအစာ သန့်ရှင်းရေး:
ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာများကိုသာ စားပါ၊ ယင်ကောင်မနားအောင် ဖုံးအုပ်ထားပါ။

💯လက်ဆေးပါ
အစာမစားမီနှင့် အိမ်သာမှအထွက်တွင် လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် စက္ကန့် ၂၀ ကြာ အောင် သေချာဆေးကြောပါ။

🚒အကယ်၍ ဝမ်းလျှော၊ ဝမ်းပျက်စတင်ဖြစ်ပွားပါက ဓာတ်ဆားရည် (ORS) ကို ချက်ချင်း စတင်သောက်သုံးပြီး နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ/ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသသင့်ပါသည်။


#ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ
#ကာလဝမ်းရောဂါ

BPI ORS ဓာတ်ဆားထုတ် ၂ ရောင် (အပြာရောင် နဲ့ အစိမ်းရောင်) ရဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်ကတော့ ပါဝင်တဲ့ ဓာတ်ဆားအချိုးအစား (Formula) နဲ့ စုပ်ယူမှုနှုန်း တို့ ဖြစ်ပါတယ် -
၁။ BPI ORS (အပြာရောင်ထုတ်)
မူလဓာတ်ဆားပုံစံ (Standard Formula) ဖြစ်ပါတယ်။
သကြားနဲ့ ဆိုဒီယမ် ပါဝင်မှု နည်းနည်းပိုများပြီး ပျစ်အား (Osmolality) ပိုမြင့်ပါတယ်။
လူကြီးတွေ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်တာနဲ့ ဝမ်းလျှောတာအတွက် အသုံးများပါတယ်။

၂။ BPI ORS (အစိမ်းရောင်ထုတ် - WHO Formula သစ်)
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ရဲ့ စံညွှန်းသစ် နဲ့ ထုတ်လုပ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။
သကြားနဲ့ ဆိုဒီယမ် ပါဝင်မှုကို လျှော့ချထားပြီး ပျစ်အားနည်း (Low Osmolality) အဖြစ် ပြုလုပ်ထားပါတယ်။
အူလမ်းကြောင်းက ရေဓာတ်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ စုပ်ယူနိုင်စေပြီး ဝမ်းလျှောတာ၊ အန်တာကို ပိုမိုသက်သာစေတဲ့အတွက် ကလေးရော လူကြီးပါ ပိုမိုသင့်တော်ပြီး ဘေးကင်းပါတယ်။

ဆီးချိုရှိရင်ဘာအရောင်
သွေးတိုးရှိရင်ဘာအရောင်ဆိုပီးမသတ်မှတ်ထားပါဘူး။
ဝမ်းလျှောနေရင်တော့ ဆားဓာတ်ပြန်ဖြည့်ဖို့ပ ပထမဦးစားပေးဖြစ်ပါတယ်။

#ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ