Double Crane Yangon

- ထမင်းစားပြီးချိန် လမ်းလျှောက်ခြင်း -
- သင်မသိသေးတဲ့ အံ့မခန်းကျန်းမာရေးလျှို့ဝှက်ချက်များ! 🚶‍♂️✨

- ထမင်းစားပြီးချိန်မှာ ၅-၁၀ မိနစ်လောက် လမ်းလျှောက်ပေးတာက ရိုးရှင်းပေမယ့် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
- ဘယ်လိုကောင်းကျိုးတွေ ရရှိနိုင်သလဲ?

🚶‍♂️ ၁။ အစာချေစနစ်ကို ပိုမိုထိရောက်စေခြင်း:
လမ်းလျှောက်ခြင်းက အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းရဲ့ ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှု (peristalsis) ကို လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် စားလိုက်တဲ့ အစာတွေကို အစာအိမ်ထဲကနေ အူသိမ်ထဲသို့ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ပြီး အစာချေဖျက်မှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို ချောမွေ့စေပါတယ်။ အစာမကြေခြင်း၊ လေပွခြင်း၊ ရင်ခေါင်းတောင့်ခြင်း စတဲ့ ဝေဒနာတွေကို သက်သာစေတဲ့အပြင် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

🩸 ၂။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးခြင်း:
အစာစားပြီးချိန်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (blood glucose) ပမာဏ မြင့်တက်လာပါတယ်။ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက စွမ်းအင်လိုအပ်လာပြီး သွေးထဲက သကြားဓာတ်ကို စုပ်ယူအသုံးပြုပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစာစားပြီးချိန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် အလွန်အမင်း မြင့်တက်သွားခြင်း (glucose spike) ကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ ဒါဟာ ဆီးချိုရောဂါအကြိုအဆင့် (prediabetes) ရှိသူတွေနဲ့ Type 2 ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေအတွက် အထူးအကျိုးရှိပါတယ်။

❤️ ၃။ နှလုံးကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေခြင်း:
ပုံမှန်လမ်းလျှောက်ခြင်းက နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူပြုပါတယ်။ သွေးလည်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး သွေးဖိအားကို ထိန်းညှိပေးနိုင်ပါတယ်။ ထမင်းစားပြီးချိန် လမ်းလျှောက်ခြင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးတာကြောင့် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း သွယ်ဝိုက်သောနည်းလမ်းနဲ့ လျှော့ချပေးပါတယ်။

⚖️ ၄။ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဝိတ်ကျစေခြင်း:
လမ်းလျှောက်ခြင်းက ကယ်လိုရီတွေကို လောင်ကျွမ်းစေပါတယ်။ ထမင်းစားပြီးချိန် လမ်းလျှောက်ခြင်းက စားလိုက်တဲ့ အစာကနေရတဲ့ ပိုလျှံနေတဲ့ ကယ်လိုရီတချို့ကို လောင်ကျွမ်းစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် (metabolism) ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။ ရေရှည်မှာ ဝိတ်ချဖို့ ကြိုးစားနေသူတွေအတွက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။

🧠 ၅။ စိတ်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း:
လမ်းလျှောက်ခြင်းက စိတ်ဖိစီးမှုဟော်မုန်း (cortisol) ကို လျှော့ချပေးပြီး စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဦးနှောက်ထဲက ကောင်းမွန်တဲ့ ခံစားမှုကိုပေးတဲ့ အန်ဒေါဖင်း(endorphins) ဟော်မုန်း ထွက်ရှိမှုကို အားပေးတာကြောင့် စိတ်ခံစားချက်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး စိတ်ကြည်လင်လန်းဆန်းစေပါတယ်။ ညစာစားပြီးချိန် လမ်းလျှောက်ပေးခြင်းက ကောင်းမွန်စွာ အိပ်ပျော်စေဖို့လည်း ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

- ဘယ်လိုလမ်းလျှောက်သင့်သလဲ?
* အချိန်: ထမင်းစားပြီး ချက်ချင်းမဟုတ်ဘဲ ၅ မိနစ်ကနေ ၁၀ မိနစ်လောက် စောင့်ပြီးမှ စတင် လမ်းလျှောက်ပါ။

* ကြာချိန်: ၅ မိနစ်ကနေ ၁၀ မိနစ်လောက် လမ်းလျှောက်ပေးရင် လုံလောက်ပါတယ်။ အချိန်ပိုရရင် မိနစ် ၂၀ လောက်အထိ လမ်းလျှောက်နိုင်ပါတယ်။

* အရှိန်: ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန် လမ်းလျှောက်ပါ။ အပြေးလွှား လမ်းလျှောက်စရာ မလိုပါဘူး။ အသက်ရှူရတာ သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ အရှိန်နဲ့ လမ်းလျှောက်ပါ။

သတိပြုရန်:
* အစာစားပြီး ချက်ချင်း ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ မလုပ်သင့်ပါဘူး။
* သင့်မှာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုခုရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီးမှ လမ်းလျှောက်ပါ။

ဒီနေ့ကစပြီး ထမင်းစားပြီးချိန်မှာ အချိန်ခဏလေးပေးပြီး လမ်းလျှောက်ခြင်း အလေ့အကျင့်ကောင်းလေးကို မွေးမြူလိုက်ကြစို့နော်!

အားလုံးပဲ ကျန်းမာကြပါစေ
ဒေါက်တာရဲ။


#ဒေါက်တာရဲ

ဘာကြောင့် သွေးတိုးတာလဲ? နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေက ဘယ်လောက်အထိ အန္တရာယ်ရှိလဲ? 🩺❤️

သွေးတိုးရောဂါဟာ "တိတ်ဆိတ်သော လူ-သ-တ်-သ-မား" (Silent K!-||-er) လို့ လူသိများပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ များသောအားဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာ လုံးဝမပြဘဲ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ လေဖြတ်ခြင်း၊ နှလုံးရောဂါနှင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းတို့ အပါအဝင် အသက်အန္တရာယ်ကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်လို့ပါ။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO)၊ CDC နှင့် NHS တို့၏ အချက်အလက်များအရ သွေးတိုးရောဂါအကြောင်း သိထားသင့်သည့် အချက်များကို ဖော်ပြပေးလိုက်ရပါတယ် -

၁။ သွေးတိုးရောဂါ ဘာကြောင့် ဖြစ်တာလဲ? ❓
သွေးတိုးရောဂါဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို အဓိက (၂) မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ် -

အဓိက အကြောင်းရင်း (Primary Hypertension): လူကြီးအများစုမှာ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး နှစ်အတော်ကြာအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်လာတာမျိုးပါ။ မျိုးရိုးဗီဇ၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာမှုနဲ့ လူနေမှုပုံစံတို့အပေါ် မူတည်ပါတယ်။

နောက်ဆက်တွဲ အကြောင်းရင်း (Secondary Hypertension): တခြားသော ကျန်းမာရေး အခြေအနေတစ်ခုခုကြောင့် ရုတ်တရက် သွေးတိုးလာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ -

ကျောက်ကပ်ရောဂါများ 🫘

သိုင်းရွိုက် (Thyroid) ပြဿနာများ 😔

အိပ်နေစဉ် ခဏတာ အသက်ရှူရပ်ခြင်း (Sleep Apnea) 😴

အချို့သော ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး (ဥပမာ - သန္ဓေတားဆေး၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး) 💊

၂။ ဘယ်သူတွေ ပိုဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသလဲ? (Risk Factors) ⚠️
အသက်အရွယ်: အသက်ကြီးလာလေလေ သွေးကြောများ တောင့်တင်းလာပြီး သွေးတိုးဖို့ အခွင့်အလမ်း ပိုများလေ ဖြစ်ပါတယ်။

မျိုးရိုး: မိဘမျိုးရိုးတွင် သွေးတိုးရှိပါက မိမိတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။

အဝလွန်ခြင်း: ကိုယ်အလေးချိန် များလေလေ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ သွေးလည်ပတ်ဖို့ ဖိအားပိုလိုလေလေ ဖြစ်တာကြောင့် သွေးတိုးစေပါတယ်။

အစားအသောက်: ဆား (ဆိုဒီယမ်) အစားများပြီး ပိုတက်စီယမ် (Potassium) ဓာတ် နည်းပါးခြင်း။

ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မရှိခြင်း: နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြန်စေပြီး သွေးကြောများအပေါ် ဖိအားပိုသက်ရောက်စေပါတယ်။

၃။ ဘယ်အချိန်မှာ သွေးတိုးတယ်လို့ သတ်မှတ်သလဲ? 📊

ပုံမှန်သွေးဖိအားမှာ 120/80 mmHg အောက် ဖြစ်ပါတယ်။

အကယ်၍ သင့်သွေးဖိအားသည် 140/90 mmHg နှင့် အထက် အမြဲရှိနေပါက သွေးတိုးရောဂါရှိနေပြီဟု သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ (မှတ်ချက် - ဆရာဝန်နှင့် သေချာပြသ စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါတယ်။)

၄။ နောက်ဆက်တွဲ ဘာရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်လဲ? 😣

သွေးတိုးရောဂါကို စနစ်တကျ မထိန်းချုပ်ဘူးဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အရေးကြီး အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးစေပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ရောဂါများ (Complications) ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

(၁) နှလုံးရောဂါနှင့် နှလုံးကြွက်သားပုပ်ခြင်း (Heart Attack & Heart Failure) ❤️‍🩹

သွေးဖိအားများတာကြောင့် သွေးကြောတွေ တောင့်တင်းပြီး ကျဉ်းလာတဲ့အတွက် နှလုံးဆီကို သွေးနဲ့ အောက်ဆီဂျင် လုံလုံလောက်လောက် မရောက်နိုင်တော့ဘဲ နှလုံးအောင့်ခြင်း နဲ့ နှလုံးကြွက်သားပုပ်ခြင်း တို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှလုံးက သွေးညှစ်ထုတ်ဖို့ ပိုအလုပ်လုပ်ရတဲ့အတွက် နှလုံးကြွက်သားတွေ ထူလာပြီး နောက်ဆုံးမှာ နှလုံးစွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းခြင်း (Heart Failure) ဖြစ်စေပါတယ်။

(၂) လေဖြတ်ခြင်း (Stroke) 🧠

ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးကြောများ ပိတ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ထွက်သွားခြင်းကြောင့် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ သွေးတိုးရောဂါရဲ့ အကြောက်ရဆုံး နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

(၃) ကျောက်ကပ် ပျက်စီးခြင်း (Kidney Disease) 🏥

ကျောက်ကပ်မှာရှိတဲ့ သွေးကြောငယ်လေးတွေ ပျက်စီးသွားတဲ့အခါ ကျောက်ကပ်က သွေးထဲက အညစ်အကြေးတွေကို မစစ်ထုတ်နိုင်တော့ဘဲ ကျောက်ကပ်အလုပ်မလုပ်တော့ခြင်း (Kidney Failure) အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

(၄) အမြင်အာရုံ ထိခိုက်ခြင်း (Vision Loss) 👁️
မျက်စိအတွင်းမှာရှိတဲ့ သွေးကြောငယ်လေးတွေ ပျက်စီးပြီး သွေးယိုစိမ့်တာကြောင့် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းကနေ မျက်စိကွယ်ခြင်း အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

(၅) မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းခြင်း (Dementia) 💡
ဦးနှောက်ဆီကို သွေးရောက်ရှိမှု နည်းပါးသွားတာကြောင့် စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းနဲ့ မှတ်ဉာဏ်တွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာတတ်ပါတယ်။

(၆) သွေးကြောထုံးရောဂါ (Aneurysm) 🩸
သွေးဖိအား တောက်လျှောက်များနေတာကြောင့် သွေးကြောနံရံတွေ အားနည်းလာပြီး ဖောင်းကြွလာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီသွေးကြောထုံး ပေါက်ထွက်သွားရင် အတွင်းပိုင်း သွေးယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပြီး အသက်အန္တရာယ် အလွန်နီးစပ်ပါတယ်။

၄။ သွေးတိုးရောဂါကို ဘယ်လိုကာကွယ်/ထိန်းချုပ်မလဲ? ✅

အငန် လျှော့စားပါ: တစ်နေ့လျှင် ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁ ဇွန်း (5g) ထက် ပိုမစားသင့်ပါ။ ⛔

ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ပါ: တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ ခန့် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးပါ။ 🏃🏻

ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ: ၎င်းတို့သည် သွေးကြောများကို တိုက်ရိုက်ပျက်စီးစေပါသည်။ 🚭

စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချပါ: တရားထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အနားယူခြင်းဖြင့် သွေးဖိအားကို ထိန်းညှိပါ။ 🧘🏻‍♀️

Disclaimer : ဓါတ်ပုံသည် အေအိုင်မှ စိတ်ကူးယဥ်ဖန်တီးထားသော ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ စာစုသည် သင့်ရဲ့ ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်များကို အစားထိုးရန်မဟုတ်ပါ။ ကျန်းမာရေး ဗဟုသုတများသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင့်ကျန်းမာရေး/ အခြေအနေများနဲ့ ကွဲလွဲချက်များရှိပါက/ လိုက်လံလုပ်ဆောင်ရန်သင့်မသင့်ကို သင့်ရဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ အရင် တိုင်ပင်ပါ။

#သွေးတိုးရောဂါ #ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ

သွေးတိုးရောဂါဟာ ကြိုတင်ကာကွယ်လို့ရတဲ့ ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သင့်ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ မိတ်ဆွေတွေကို သိစေဖို့ ဒီပို့စ်လေးကို မျှဝေပေးလိုက်ပါဦး။ 😊

------------------------------------------

ဆောင်းအေးအေးလေးမှာ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ အသားအရေ လှလှလေး ဖြစ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးလေးတွေရှိကြမှာပါ။

ဒါဆိုရင်တော့ ဒီစိတ်ကူးလေး အထမြောက်စေဖို့ ဒီသစ်သီးလေးတွေကို စားပေးနော်။ ဆောင်းရာသီအတွက် သစ်သီးတွေက ဘာတွေဖြစ်မလဲဆိုတာ မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

#ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ #ကျန်းမာရေး

အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer's)


အယ်ဇိုင်းမား မဖြစ်အောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ

အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer's) ရောဂါကို လုံးဝကာကွယ်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်း ဆိုတာတော့ မရှိသေးပါ။

သို့သော်လည်း ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်တဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံဆိုင်ရာ အရေးကြီးတဲ့ နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါတယ်။

အဓိကကျတဲ့ နည်းလမ်းတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော စားသောက်နေထိုင်မှု
* အာဟာရမျှတအောင် စားပါ -
သစ်သီး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ငါး (အိုမီဂါ-၃ ပါသော)၊ အစေ့အဆံ၊ သံလွင်ဆီ စသည့် အစားအစာများကို ဦးစားပေးစားသုံးခြင်း ဖြစ်သည့် ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော အစားအစာပုံစံကို လိုက်နာပါ။

* ရှောင်ကြဉ်ပါ -
အသင့်ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများ၊ သကြားဓာတ်များသော အချိုရည်များနှင့် အနီရောင်အသားများကို လျှော့စားပါ။

* သွေးပေါင်ချိန်နှင့် ဆီးချိုထိန်းချုပ်ပါ -
သွေးတိုးနှင့် ဆီးချိုရောဂါများသည် ဦးနှောက်သို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိခိုက်စေပြီး အယ်လ်ဇိုင်းမားဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်တဲ့အတွက် သေချာဂရုစိုက်ပါ။

၂။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်ပြုလုပ်ပါ
* လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ -
တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ ခန့် (ဥပမာ - တစ်နေ့လျှင် မိနစ် ၃၀၊ ၅ ရက်) လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ရေကူးခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်းကဲ့သို့သော အေရိုးဗစ် လေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဦးနှောက်ကို အောက်ဆီဂျင် ပိုမိုရရှိစေပြီး မှတ်ဥာဏ်ကို ကူညီပေးပါတယ်။

၃။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် လူမှုရေးရာ လှုပ်ရှားမှုများ
* ဦးနှောက်ကို လှုံ့ဆော်ပါ -
- အသစ်တွေ သင်ယူပါ (ဥပမာ- ဘာသာစကားအသစ်၊ တူရိယာတီးခြင်း)။
- ပဟေဠိများ၊ စကားလုံးဆက်ကစားနည်းများ (Crossword) နှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းဖြင့် ဦးနှောက်ကို စိန်ခေါ်ပါ။
- စာဖတ်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်းတို့ကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ပါ။
- လူမှုဆက်ဆံရေး ထိန်းသိမ်းပါ၊ သူငယ်ချင်းများနှင့် မိသားစုဝင်များ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် အတူတကွ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းက စိတ်ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေပြီး အယ်လ်ဇိုင်းမားဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

၄။ အခြား အရေးကြီးသော အချက်များ
* ကောင်းစွာ အိပ်စက်ပါ -
ညစဉ် ၇ နာရီမှ ၈ နာရီခန့် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော အိပ်စက်မှုရရှိခြင်းသည် ဦးနှောက်မှ အဆိပ်အတောက်များကို ဖယ်ရှားရာတွင် အထောက်အကူပြုပါတယ်။

* ခေါင်းထိခိုက်မှု ရှောင်ပါ -
ဆိုင်ကယ်စီးပါက ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်းကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများဖြင့် ဦးခေါင်းကို မတော်တဆ ထိခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ပါ။

* အရက်နှင့် ဆေးလိပ် ဖြတ်ပါ/လျှော့ချပါ -
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်းသည် အယ်လ်ဇိုင်းမားဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ တိုးစေနိုင်ပါတယ်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော်၊ ကျန်းမာသော နှလုံးသွေးကြောစနစ်နှင့် တက်ကြွသော လူမှုဆက်ဆံရေးသည် ကျန်းမာသော ဦးနှောက်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။
မိမိရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် အသင့်တော်ဆုံး နည်းလမ်းများကို သိရှိနိုင်ရန် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် အာဟာရပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။


Dr. Myint Thein @ 6 December 2025

၁။ အိပ်ရာထထချင်း ရေတစ်ဖန်ခွက်သောက်ပါ
အိပ်ပျော်နေစဉ်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးသွားလေ့ရှိပါတယ်။
• ရေနွေးနွေး (သို့) သံပုရာရည် ပါးပါးထည့်ထားတဲ့ ရေကို သောက်သုံးခြင်းက အစာချေစနစ်ကို နှိုးဆွပေးပြီး အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးပါတယ်။
• ရေသောက်ခြင်းက ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း တက်ကြွစေပါတယ်။
၂။ နေရောင်ခြည်နုနု ခံယူပါ
မနက်ခင်း နေရောင်ခြည်နဲ့ ထိတွေ့ခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဇီဝနာရီ (Circadian Rhythm) ကို ထိန်းညှိပေးပါတယ်။
• ဗီတာမင် D ကို ရရှိစေပြီး အရိုးအဆစ်တွေကို သန်မာစေပါတယ်။
• စိတ်ခံစားချက်ကို ကောင်းမွန်စေတဲ့ Serotonin ဟော်မုန်းကို ထွက်ရှိစေပါတယ်။
၃။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ပါ
ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း မဟုတ်ရင်တောင် ပေါ့ပါးတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်သင့်ပါတယ်။
• အကြောလျှော့ခြင်း (Stretching) သို့မဟုတ် ယောဂ (Yoga) လေ့ကျင့်ခန်း အနည်းငယ် ပြုလုပ်ပါ။
• သွေးလည်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး ကြွက်သားတွေကို ပြေလျော့စေပါတယ်။
၄။ အာဟာရပြည့်ဝသော နံနက်စာ စားပါ
နံနက်စာကို လုံးဝ မလွတ်သွားပါစေနှင့်။ သကြားဓာတ်များတဲ့ အစားအစာတွေထက် အောက်ပါတို့ကို ရွေးချယ်ပါ-
• ပရိုတင်း (Protein): ကြက်ဥ၊ ပဲအမျိုးမျိုး။
• အမျှင်ဓာတ် (Fiber): ကွေကာအုပ်၊ သစ်သီးဝလံများ။
• ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အဆီဓာတ် (ဥပမာ - ထောပတ်သီး၊ အခွံမာသီးများ)။
၅။ ဖုန်းကြည့်ခြင်းကို ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားပါ
အိပ်ရာထတာနဲ့ ဖုန်းကောက်ကိုင်ပြီး သတင်းတွေ၊ Social Media တွေ ကြည့်မယ့်အစား-
• တရားထိုင်ခြင်း (Meditation) (သို့) အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်း ၅ မိနစ်ခန့် ပြုလုပ်ပါ။
• ဒီနေ့အတွက် လုပ်ဆောင်ရမယ့် အရာတွေကို စိတ်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ စဉ်းစားစီစဉ်ပါ။

"ခေါင်းမြီးခြုံအိပ်ခြင်းရဲ့ ကြောက်စရာအန္တရာယ်"

ညဘက်တွေ အရမ်းအေးတဲ့အခါ စောင်ကို ခေါင်းမြီးခြုံပြီး ကွေးအိပ်လိုက်ရတာလောက် ဇိမ်ရှိတာ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီအကျင့်က သင့်ကျန်းမာရေးအတွက် "အသံတိတ်အန္တရာယ်" တစ်ခုဆိုတာ သိပါသလား?

အထူးသဖြင့် နှလုံး၊ သွေးတိုး၊ ပန်းနာရင်ကျပ် ရှိသူတွေ လုံးဝ မလုပ်သင့်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ?

၁။ ကိုယ်ရှူထုတ်တဲ့ အဆိပ်ငွေ့ကို ပြန်ရှူမိခြင်း
-----------------------------------
ကျွန်တော်တို့ ရှူထုတ်လိုက်တဲ့ လေထဲမှာ Carbon Dioxide တွေ ပါပါတယ်။ ခေါင်းမြီးခြုံထားတော့ လေဝင်လေထွက်မရှိဘဲ အဲဒီအဆိပ်ငွေ့တွေကိုပဲ တစ်ညလုံး ပြန်ပြန်ရှူနေရသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

၂။ ဦးနှောက် အောက်ဆီဂျင်ပြတ်ခြင်း (Hypoxia)
-------------------------------
စောင်အထူကြီး အောက်မှာ အောက်ဆီဂျင် နည်းသွားပါတယ်။ ဦးနှောက်က အောက်ဆီဂျင် မလုံလောက်တဲ့အခါ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေ ထိခိုက်နိုင်ပြီး မနက်နိုးလာရင် ခေါင်းကိုက်တာ၊ မူးဝေတာ၊ နုန်းခွေတာတွေ ခံစားရတတ်ပါတယ်။

၃။ နှလုံး ဝန်ပိခြင်း
---------------
အောက်ဆီဂျင် နည်းသွားတဲ့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို လုံလောက်တဲ့ အောက်ဆီဂျင်ရဖို့ နှလုံးက ပိုပြီး အားစိုက်ညှစ်ရပါတယ်။ နှလုံးရောဂါအခံရှိသူတွေအတွက် ဒါဟာ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

၄။ မှတ်ဉာဏ်စွမ်းအား ကျဆင်းခြင်း
-----------------
ရေရှည် ခေါင်းမြီးခြုံအိပ်တဲ့သူတွေမှာ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးမှုကြောင့် မှတ်ဉာဏ်မကောင်းတာ၊ မေ့လျော့လွယ်တာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ (လေ့လာမှုတချို့အရ အယ်လ်ဇိုင်းမား ဖြစ်နိုင်ခြေကိုတောင် မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်)

✅ ဘယ်လို အိပ်သင့်လဲ?

👉အေးရင် ခေါင်းကို စောင်မအုပ်ပါနဲ့။
👉ခေါင်းအေးတာ မခံနိုင်ရင် သိုးမွှေးခေါင်းစွပ် (Beanie) စွပ်အိပ်ပါ။
👉လည်ပင်းကို Scarf ပတ်အိပ်ပါ။
👉ခြေထောက်အေးရင် ခြေအိတ် ဝတ်အိပ်ပါ။

ကိုယ့်မိသားစုထဲမှာ ခေါင်းမြီးခြုံအိပ်တတ်တဲ့သူရှိရင် ဒီပို့စ်လေးကို ပြပြီး သတိပေးလိုက်ကြပါဦးနော်။

ခေါက်ဆွဲခြောက်၊ မုန့်၊ Energy Drink စတဲ့ Ready-made စားစရာတွေကို စားသုံးမှုမြင့်မားလာတဲ့ လူငယ်နဲ့ လူလတ်ပိုင်းတွေမှာ ကင်ဆာအပါအဝင် အူလမ်းကြောင်းနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ရောဂါများ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ပိုများကြောင်း စစ်တမ်းများအရ သိရပါတယ်။

အသက် ၅၀ အောက်လူပေါင်း ၂၉,၁၀၅ ဦးကို သူတို့ရဲ့ စားသောက်မှုပုံစံနဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းရာကနေ ရရှိလာတဲ့ အချက်အလက်များအရ တရားလွန်ပြုပြင်ထားတဲ့ အစားအသောက် (Ultra-Processed Foods - UPFs) တွေကို စာသုံးမှု မြင့်မားသူတွေမှာ အူလမ်းကြောင်းအကြိတ်ရောဂါ၊ အူရောင်နာရောဂါ အစရှိတဲ့ အူလမ်းကြောင်းရောဂါတွေဟာ အနည်းနဲ့အများ ဖြစ်ပွားလျက် ရှိပါတယ်။

UPFs အစားအသောက်တွေထဲမှာ အသင့်စား ခေါက်ဆွဲထုပ်၊ ခေါက်ဆွဲဘူး၊ လေဖောင်းမုန့်၊ ပီဇာ၊ ဟော့ဒေါ့ စတာတွေအပြင် Energy Drinks နဲ့ ကြာရှည်ခံ နို့၊ ဒိန်ချဉ်များလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

UPFs တွေမှာ အာဟာရဓာတ်တွေအပြင် အမျှင်ဓာတ်လည်း နည်းပါးတာကြောင့် မကြာခဏ ဝမ်းချုပ်စေပြီး ရေရှည်မှာ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပွားစေပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ပြည့်ဝဆီ၊ သကြားဓာတ်၊ ဆားနဲ့ ဓာတုဖြည့်စွက်စာတွေ လွန်ကဲစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် မသင့်တော်ပါဘူး။

အူလမ်းကြောင်းပြဿနာတင် မဟုတ်ဘဲ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ချေလည်း မြင့်မားပြီး ပုံမှန်ထက် ပိုစောကာ သေဆုံးနိုင်ကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။

ဒီစမ်းသပ်ချက်ကို Dr. Andrew Chan ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး လူငယ်များအကြား အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း မြင့်မားလာရခြင်း အကြောင်းအရင်းကို အဖြေရှာနိုင်ဖို့အတွက် ကြိုးစားခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... ဂန္တဝင်ပရိသတ်ကြီးတို့ရော ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့အစားအစာတွေ စားနေမိပြီလား။ ကိုယ့်မိတ်ဆွေထဲမှာရော အဲဒီလို အလွန်အကျွံ စားနေတဲ့သူရှိရင် Mention ပြီး သတိပေးလိုက်ပါဦးနော်။

Crd

ခြေထောက်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတိုင်း နှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။ ခြေဖဝါးသည် "ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းတိုင်း" သည် ပြန်လှန်သက်ရောက်သည့် နေရာများ (Reflexology Zones) အဖြစ် တည်ရှိနေကြောင်း ပြသသည့် ဘဝ၏ မြေပုံ တစ်ခုသဖွယ်ဖြစ်သည်။

💡 သမားတော်များ၏ ယုံကြည်ချက်
ရှေးဟောင်းတရုတ်သမားတော်များ၏ ယုံကြည်ချက်အရ ဤပြန်လှန်သက်ရောက်သည့် နေရာများကို နှိပ်နယ်ခြင်းဖြင့် "အတွင်းပိုင်း အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သည်" နှင့် "ခန္ဓာကိုယ် မျှတမှုကို ပြန်လည်ထိန်းညှိပေးနိုင်သည်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဤအကျိုးကျေးဇူးများကို အနောက်တိုင်း ဆေးပညာလောက၌လည်း သုတေသနပြုချက်များဖြင့် စတင် အတည်ပြု နေပြီဖြစ်သည်။

💆‍♀️ နေ့စဉ်ပြုလုပ်နိုင်သည့် ရိုးရှင်းသော အနှိပ်နည်းလမ်း

သွေးလည်ပတ်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်အတွက် အိပ်ရာမဝင်မီ ခြေတစ်ဖက်စီကို ၅-၁၀ မိနစ်ခန့် အချိန်ပေးကာ ဤရိုးရှင်းသောနည်းလမ်းကို လိုက်နာနိုင်ပါသည်-

၁။ ရေနွေးဖြင့် စိမ်ခြင်း
နှိပ်နယ်ခြင်းမပြုမီ ကြွက်သားများ ပြေလျော့စေရန် ခြေထောက်ကို ရေနွေးနွေးဖြင့် ၁၀ မိနစ်ခန့် စိမ်ပေးပါ

၂။ နှိပ်နယ်ခြင်း
လက်မကို အသုံးပြု၍ ခြေဖျားမှစကာ ခြေဖနောင့်အထိ ဖြည်းညှင်းစွာ ဖိပြီး လှည့်၍ နှိပ်နယ်ပါ။

၃။ အဓိက ဖိအားပေးရမည့် နေရာများ
• ဦးနှောက် (စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချရန်) - ခြေချောင်းထိပ်များ
• နှလုံး၊ အဆုတ် - ခြေမရင်း
• အသည်း၊ အစာအိမ်၊ အူလမ်းကြောင်း - ခြေဖဝါးအလယ်
• ကျောက်ကပ်၊ သားအိမ်၊ ဆီးအိမ် - ခြေဖနောင့်

🌿 ခြေထောက် ပုံမှန်နှိပ်နယ်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
✅ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးရှိ သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း။
✅ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုတို့ကို လျှော့ချပေးခြင်း။
✅ အစာခြေစနစ်၏ မျှတမှုကို ပြန်လည်ထိန်းညှိပေးခြင်း။
✅ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်နှင့် မျိုးပွားစနစ်တို့ကို အားကောင်းစေခြင်း။
✅ ညဘက်တွင် ခန္ဓာကိုယ်က "ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်အားဖြည့်ခြင်း" (Reset) ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ကူညီပေးခြင်း။

✨ "အိပ်ရာမဝင်မီ ခြေထောက် ၁၀ မိနစ် နှိပ်နယ်ခြင်း" သည် "ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို အနားယူစေရန် နှိပ်နယ်ပေးသလို" ထိရောက်မှုရှိပါသည်။

ကျန်းမာချမ်းသာလို့ ပျော်ရွှင်ကြရပါစေခင်ဗျာ 🙏🏻

Start December With Joy

CeoCoffee+Lingzhi总裁咖啡＋灵芝养生

" သွေးတိုးရောဂါအကြောင်း "

💥 သွေးတိုးရောဂါအမျိုးစား ( ၂ ) မျိုးရှိပါတယ်။

👉 1. primary Hypertension

👉 2.Secondary Hypertenion

🧔 Primary Hypertension -- ဆိုတာ
👉အသက်အရွယ်ကြီးလို့ ဖြစ်ရတဲ့သွေးတိုးရောဂါ ပါ။
အသက်ကြီးလာရင် သွေးကြောနံရံတွေက မာလာပြီးကျုံ့ နိုင် ဆန့်နိုင်သော စွမ်းအား ( elasticity ) ကျခြင်းကြောင့်သွေးတိုးရခြင်းဖြစ်တယ်။ (အများအားဖြင့်)

🧅 Secondary Hypertenion - ဆိုတာ

🍺 အရက်ကြောင့် သွေးတိုးခြင်း
⛳ အဝလွန်၍ သွေးတိုးခြင်း
⛳ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာသွေးတိုးခြင်း
⛳ ကျောက်ကပ်ယောင်ခြင်းကြောင့် သွေးတိုးခြင်း
⛳ လည်ပင်းကြီးရောဂါ ( သွိုင်းရွိူက် ဟော်မုန်း) ကြောင့် သွေးတိုးခြင်း တို့ကို Secondary Hypertenion လို့ခေါ်ပါတယ်။

💥 ကိုယ့်မှာ သွေးတိုးရောဂါရှိ/ မရှိ သေချာသိအောင်
စစ်ဆေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
🩸 သွေးပေါင်ချိန်လို့ သွေးပေါင်တက်တိုင်းသွေးတိုးရောဂါလို့သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။
👉 သွေးတိုးရောဂါနဲ့ သွေးတက်တာ က မတူပါဘူးဗျ။
😡 ဒေါသထွက်တဲ့အချိန် ၊
😮 စိတ်လူပ်ရှားတဲ့အချိန် ၊
😪 အားကစားလုပ်တဲ့အချိန်၊
🤒 အဖျားရှိတဲ့အချိန်

👉အဲ့လိုအချိန်တွေမှာ သွေးပေါင်တိုင်းလို့ သွေးပေါင်တက်နေတယ်ဆိုရင်သွေးတက်တာလို့ပဲ ခေါ်တာပါ။

🌡 အဲ့လိုအခြေအနေမျိုးမဟုတ်ပဲ သွေးပေါင်ချိန်လိုက်တိုင်း
🩸အပေါ်သွေးက ၁၄၀ အထက် အောက်သွေးက ၉၀ ကျော်မှသာ သွေးတိုးရောဂါလို့ သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။

💥 အကယ်၍ သွေးတိုးရောဂါဖြစ်လာပြီဆိုရင် ကိုယ်တိုင်ဆင်ခြင်ရမဲ့အချက်တွေက

👉 1.ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ရှောင်ကျဥ်ခြင်း။

👉 2.အချိုမူန့်နှင့် အငံ ဓာတ်အလွန်အကျွံ စားခြင်းမှ ရှောင်ကျဥ်ခြင်း။

👉 3.အဝလွန်သူများ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ချခြင်း။

👉 4.အိပ်ရေးဝ ဝ အိပ်စက်ခြင်း။

👉 5.ကိုယ်လက်လူပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်းအချိန်မှန်မှန်လုပ်ခြင်း။

👉 6.စိတ်ဖိစီးမူလျော့ချခြင်း။

👉 7. အသီးအနှံ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အဆီများသော ငါးစားပေးခြင်း။

👉 8. နီးစပ်ရာ ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီးဆေးဝါးကုသမူခံယူခြင်းများပြုလုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။

💥 ကျွန်တော်တို့ ရွှေမြန်မာလူမျိုးအများစုက သွေးတိုးရောဂါကိုမကြောက်ကြတာများပါတယ်။
🚫 သွေးတိုးရောဂါက တကယ်တော့ အင်မတန်ကြောက်စရာကောင်းပါတယ်။

💥 သွေးတိုးရောဂါရဲ့နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေက ဘာဆက်ဖြစ်လာနိုင်လဲဆိုရင်
🌡 1. လေဖြတ်ခြင်း။
🌡 2.နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း ။ နှလုံးကြီးခြင်း။
🌡 3.ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းတို့ကြောင့်
အသက်ဆုံးရူံးနိုင်ပါတယ်။

💥 သွေးတိုးရောဂါ ဆိုသည်မှာ အရှင်း ပျောက်ကင်းနိုင်သည့် ရောဂါအမျိုးစားတော့မဟုတ်ပေမဲ့ စောစော သိပြီး
စောစောကုမယ်ဆိုရင်တော့ အသက်အန္တာရာယ်ဆိုးကျိုး နောက်ဆက်တွဲ ရောဂါများကို ကာကွယ်ပြီးသား ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

❌ အရေးကြီးတဲ့ အောက်ပါ လက္ခဏာ တွေ ရုတ်တရက်ဖြစ်လာခဲ့ လျှင်
👉 ကိုယ်ခန္ဓာ ဟန်ချက်မထိန်းနိုင်ခြင်း
👉 လမ်းလျောက်၍မရတော့ခြင်း
👁 မျက်စိဝေဝါး ခြင်း မမြင်တော့ခြင်း

👨🏻 မျက်နှာထုံကျင်လာခြင်း
ကိုယ်လက်လူပ်ရှား၍မရတော့ခြင်း

😔 စကားပြောလို့မရခြင်း ။
👉 စကားမပီခြင်းများဖြစ်လာခဲ့လျှင် သွေးတိုးလေဖြတ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သောကြောင့်

🏥 နီးစပ်ရာ ဆေးရုံဆေးခန်းတွင် လျှင်မြန်စွာ ဆေးကုသမူ ခံယူရန်လိုအပ်ပါတယ်ဗျ။

.Ye Thu Soe
#ကျန်းမာရေးနဲ့ပက်သက်ပြီးလိုအပ်ရင်မေးလို့ရပါတယ်ဗျ