MV psychologie & coaching

Veel mensen zien het brein als een starre, grijze massa, iets waarmee je geboren wordt en waar je geluk of pech mee hebt. Maar dat klopt niet helemaal.
Neuroplasticiteit wijst erop dat je brein allesbehalve statisch is. Het werkt als een flexibele hoop klei die je een leven lang kunt vormen en aanpassen.

Iedere keer als je iets nieuws leert of ervaart, verandert de bedrading in je brein. Nieuwe hersencellen ontstaan en versterken de verbindingen ertussen. Comfort is de vijand van vooruitgang, want zonder stimulatie: use it or lose it.

Misschien denk je dat je vastzit in angst of een negatief zelfbeeld, maar je zit nooit echt vast. Door actief je brein te blijven uitdagen, of het nu gaat om het doorbreken van oude patronen of het opdoen van nieuwe kennis, vaardigheden en ervaringen. Als je, je brein blijft gebruiken, blijft het groeien.

Onze eigen denkpatronen en gedrag zijn de grootste blokkades voor persoonlijke groei.
Onderzoek (Beck, 1979; Young, 1990) toont aan dat we geneigd zijn oude patronen te herhalen – zelfs wanneer die ons tegenwerken. Dit heet zelf-sabotage en kan voortkomen uit (onbewuste) angst voor afwijzing, faalangst of de wens om controle te behouden.

Ons brein is primair gericht op veiligheid en voorspelbaarheid. Nieuwe stappen zetten voelt dan als onveilig. Maar dit gevoel houdt je alleen maar in het veilige en voorspelbare.

Herken je triggers:
Wanneer voel je de neiging tot zelf-sabotage?
Onderzoek je gedachten: Vraag je af of ze helpend en waarom.
Probeer alternatieven: Klein beginnen, zodat je went aan verandering.

ZELFBEELD. Wist je dat ons zelfbeeld niet uit één enkel stuk bestaat? Binnen de psychologie wordt dit het “meervoudige zelf” of “zelf-complexiteit” genoemd. Dit betekent dat je zelfbeeld bestaat uit verschillende kanten die samen bepalen hoe je jezelf ziet en hoe je je gedraagt in verschillende situaties.

Kijk eens naar deze Lego-poppetjes. Enkele poppetjes zou een kant van jezelf kunnen zijn. Misschien zie je jezelf als zorgzaam in je rol als ouder, professioneel op je werk, of creatief in je vrije tijd. Maar ook onzekerheid of kritisch zijn kan onderdeel zijn van jouw zelfbeeld. Al deze kanten vormen samen wie jij bent.

Je zelfbeeld begint zich al rond je derde levensjaar te ontwikkelen en groeit mee met je ervaringen. Het lijkt soms alsof het vaststaat, maar dat is niet zo. Sommige kanten van jezelf komen op de voorgrond, terwijl andere naar de achtergrond verdwijnen, afhankelijk van wat je meemaakt en hoe je naar jezelf kijkt.

Welke kanten van jezelf zie je op dit moment het meest duidelijk?

En zijn er aspecten van jezelf die je misschien meer aandacht wilt geven?

De domino mindset herken je vast: je dag verloopt prima, kleine successen stapelen zich op. Maar dan gaat er één ding mis – en ineens voelt het alsof alles mislukt is. Dit is een cognitieve bias, een denkfout die we overgeneralisatie noemen. Je brein vergroot dat ene moment uit en laat alle positieve dingen verdwijnen. Het wordt niet alleen een oordeel over de dag, maar ook een voorspeller voor de toekomst: “Zie je wel, het gaat altijd fout.”

Deze mindset voelt vaak heel waar, juist omdat hij inspeelt op patronen die je brein graag ziet. Maar één gebeurtenis zegt niets over wie je bent of hoe de rest van je dag zal verlopen. Oké, hoe ga je er dan mee om? Je kunt dit niet zomaar uitzetten, maar je kunt wél leren het te herkennen.
Door op te merken dat je in de domino mindset schiet, haal je de kracht eruit. Het helpt je om een stap terug te doen en je helder brein terug te vinden.

Emoties zijn als richtingaanwijzers: ze vertellen je wat belangrijk is en wat je nodig hebt. Het emotiewiel helpt je om die signalen beter te begrijpen. Dit model, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van onder andere Paul Ekman en Robert Plutchik, maakt emoties inzichtelijk door ze te ordenen in basisemoties zoals bang, boos, blij en bedroefd.

Vaak worden emoties als ‘positief’ of ‘negatief’ gelabeld, maar in werkelijkheid zijn ze neutraal – signalen die ons iets belangrijks vertellen. Angst wijst bijvoorbeeld op een behoefte aan veiligheid, terwijl boosheid vaak laat zien dat een grens is overschreden.

Met het emotiewiel leer je niet alleen je emoties te herkennen, maar ook de onderliggende boodschap en behoefte te begrijpen.

Perspectief: Wat Zie Jij?

Kijk eens naar deze afbeelding van Escher. Zie jij vogels of vissen? En waarom zie je wat je ziet? Hoe komt het dat je denkt zoals je denkt?

Wat je ziet, hoort en voelt, wordt sterk beïnvloed door jouw persoonlijke ervaringen, overtuigingen en dromen.

Een belangrijk concept hierbij is de self-serving bias (Mezulis et al., 2004). Dit verwijst naar onze neiging om informatie op een manier te interpreteren die ons zelfbeeld of wereldbeeld bevestigt of onze angsten beschermt. We filteren de wereld vaak door de bril die we zelf hebben opgezet, wat we al weten, wat we geloven of wat we vrezen.

Dit betekent dat we de werkelijkheid vaak zien zoals wij die willen zien. Handig als je een beetje bewust bent van je eigen bril.

Bijna vijf jaar geleden startte ik MV Psychologie met één doel: praktische, toegankelijke psychologische zorg bieden. Dit werkboek is een volgende stap.

EGOTRIP: Focus op Jezelf in 30 Dagen’ is een combinatie van dagboek en werkboek, waarmee je in 30 dagen meer inzicht krijgt in je eigen gedrag en patronen. Verwacht een nuchtere, heldere aanpak, vol opdrachten en inzichten uit de praktijk. Voor iedereen die even wil stilstaan bij zichzelf.

Bestel nu via de link in mijn profiel
Of geef het cadeau aan iemand die jij een sterke frisse start in 2025 gunt.