Twój Reumatolog

Naltrekson w małej dawce (LDN) — co nowego wiemy w 2025 roku?
LDN to temat, który od lat pojawia się w moim gabinecie. Niedawno pisałem o nim na podstawie przełomowego przeglądu Youngera z 2014 roku. Czas na aktualizację — bo ostatnie dwa lata przyniosły naprawdę dużo.
🔬 Przypomnijmy w skrócie, czym jest LDN
Naltrekson to lek znany od lat 80., stosowany w uzależnieniach w dawce 50–100 mg. W dawce ok. 10 razy mniejszej (4,5–6 mg) działa zupełnie inaczej — hamuje nadmierną aktywność mikrogleju, czyli komórek odpornościowych mózgu i rdzenia kręgowego. To może tłumaczyć jego działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne w chorobach przewlekłych.
📊 Najważniejsza nowość: badanie FINAL, Lancet Rheumatology 2024
Duńscy badacze przeprowadzili największe jak dotąd randomizowane badanie LDN w fibromialgii — 99 kobiet, 12 tygodni, podwójnie ślepa próba. Wynik był nieoczekiwany: LDN nie był lepszy od placebo w redukcji bólu.
Ale jest jedno „ale" — lek mógł poprawiać problemy z pamięcią i koncentracją związane z fibromialgią. To kierunek wartý dalszych badań.
🤔 Skąd więc pozytywne meta-analizy z 2025 roku?
Równolegle z badaniem FINAL pojawiły się meta-analizy zbierające wszystkie dostępne RCT — i wykazują one istotną redukcję bólu przy LDN. Paradoks? Niekoniecznie. Wcześniejsze badania dobierały pacjentki z wyraźniejszym komponentem zapalnym (wyższe OB). Badanie FINAL miało szerszą populację. Wniosek: LDN prawdopodobnie działa — ale nie u wszystkich i nie tak samo. Kluczem może być właściwy dobór pacjenta.
🆕 Co jeszcze nowego?
Zupełnie nieoczekiwany kierunek: LDN w long COVID i ME/CFS. Nowe badania (2025) pokazują, że lek może przywracać prawidłową funkcję kanałów jonowych TRPM3 w komórkach układu odpornościowego — mechanizm niezależny od wcześniej opisanego działania na mikroglej. Trwają randomizowane badania kliniczne w Australii, Kanadzie i Hiszpanii.
⚠️ Co się nie zmieniło
LDN nadal jest terapią eksperymentalną, stosowaną off-label, bez rejestracji EMA ani FDA w tych wskazaniach. Nie stosować jednocześnie z lekami opioidowymi. Decyzja o leczeniu — zawsze indywidualna, po konsultacji lekarskiej.
Pełny artykuł z omówieniem mechanizmów, profilu bezpieczeństwa i przeglądem wszystkich badań znajdą Państwo na blogu twojreumatolog.pl 👇
Pytania — jak zawsze w komentarzach lub podczas wizyty.

Przełom w walce z przewlekłym bólem? Poznajcie PEA! 🧬💊

Czy słyszeliście o Palmitoiloetanolamidzie (PEA)? Choć ta nazwa brzmi skomplikowanie, to substancja, która naturalnie występuje w naszym organizmie i może być kluczem do ulgi dla osób zmagających się z uporczywym bólem neuropatycznym.

Najnowszy przegląd naukowy w czasopiśmie Pain and Therapy podsumowuje dekady badań nad tym związkiem. Oto najważniejsze wnioski:

✅ Naturalne wsparcie: PEA to amid kwasu tłuszczowego, który nasz organizm wytwarza w odpowiedzi na stres i stan zapalny.
✅ Inny mechanizm działania: W przeciwieństwie do typowych leków przeciwbólowych, PEA nie tylko „tłumi” ból, ale działa na poziomie komórkowym – reguluje aktywność komórek tucznych i gleju, które odpowiadają za przewlekły stan zapalny nerwów.
✅ Bezpieczeństwo przede wszystkim: Badania potwierdzają, że PEA jest bardzo dobrze tolerowane, ma znikomą liczbę skutków ubocznych i nie wchodzi w interakcje z innymi lekami.
✅ Wszechstronność: Może być skuteczne w leczeniu rwy kulszowej, neuropatii cukrzycowej czy zespołu cieśni nadgarstka.

To fascynujący przykład na to, jak nauka wykorzystuje naturalne mechanizmy obronne naszego ciała do walki z chorobami cywilizacyjnymi. 👨‍⚕️🔬
UWAGA: najlepsze działanie wykazuje postać mikronizowana! Początkowa dawka to 1200 mg przez 3 tygodnie, potem 600 mg dziennie.

Więcej szczegółów znajdziecie w pełnym artykule tutaj: https://link.springer.com/article/10.1007/s40122-024-00685-4

https://www.nature.com/articles/s41591-025-04114-7
PRZEŁOM w leczeniu RZS? Wyniki badania RESET-RA już są! 🧬🦾

Czy stymulacja nerwów może zastąpić lub wspomóc tradycyjne leki na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)? Najnowsze badanie opublikowane w „Nature Medicine” przynosi bardzo obiecujące wieści!
+1

Właśnie zakończyło się przełomowe, wieloośrodkowe badanie kliniczne RESET-RA, w którym udział wzięło 242 pacjentów z USA. Badacze testowali innowacyjny system wszczepialny, który wykorzystuje tzw. refleks zapalny organizmu.
+4

Jak to działa? Mały implant umieszczany jest na lewym nerwie błędnym w szyi. Raz dziennie, zazwyczaj w nocy, gdy pacjent śpi, urządzenie przez zaledwie 1 minutę wysyła impulsy elektryczne. Ma to na celu „przestrojenie” układu odpornościowego, aby produkował mniej cytokin prozapalnych odpowiedzialnych za ból i niszczenie stawów.
+4

Najważniejsze wnioski z badania:

✅ Skuteczność: Po 3 miesiącach u pacjentów z aktywną stymulacją odnotowano znacznie wyższy wskaźnik poprawy (ACR20) niż w grupie pozorowanej (35,2% vs 24,2%).
+1

✅ Długofalowe efekty: W miarę trwania terapii wyniki były jeszcze lepsze – po roku aż 52,8% pacjentów osiągnęło znaczącą poprawę!

✅ Ochrona stawów: U osób z grupy wysokiego ryzyka stymulacja wyraźnie spowolniła niszczenie kości (nadżerki), co potwierdziły szczegółowe badania MRI.
+1

✅ Bezpieczeństwo: Zabieg i sama stymulacja były dobrze tolerowane, a większość objawów niepożądanych (jak przejściowa chrypka) ustępowała z czasem.
+1

Co to oznacza dla pacjentów? Dla wielu osób, które nie reagują na tradycyjne leki biologiczne lub źle je tolerują, ta „bioelektroniczna recepta” może być szansą na życie z mniejszym bólem i większą sprawnością, bez konieczności ciągłego przyjmowania silnych leków immunosupresyjnych.

Co sądzicie o takim połączeniu medycyny z nowoczesną technologią? Dajcie znać w komentarzach! 👇

Vagus nerve-mediated neuroimmune modulation for rheumatoid arthritis: a pivotal randomized controlled trial - Nature Medicine An implantable vagus nerve-targeted device safely reduces disease activity and joint damage in rheumatoid arthritis, offering a new nondrug treatment for patients who do not respond to or cannot tolerate medication.