HAMSE ELMI

Haddii ALLE Salaada Subax ku Waafajiyey Cafimaadna Ku Soo Kacday
Ku Shugri Allahii Ku Abuuray oo
Dheh
ALXAMDULILAAH

Warkaasi haddii uu dhab yahay waa argoosi maamul oo ka baxsan mihnadda caafimaadka iyo bani’aadamnimada.

Mas’uulka xafiis dawladeed ka shaqaynaya ee ku ciqaabaya bukaan cawday maxaad u hadashay waa ku takrifal awoodeed halkii u dambaysay.

"Isbitaalka Hargeysa wuxuu kasoo hor jeedaa madaxtooyada, wuxuu la sakad yahay oo wado yar u dhaxaysaa Baarlamanka Somaliland, waxaa ku dhagan Wasaarada Caafimaadka, waxaan wax weyn u jirin Maxak**ada sare ee Somaliland, dhammaan dadkii iska lahaa awooda ee gacantooda ay ku jirtey waxay joogaan isbitaalka agteeda."

"Hadii isbitaalkii intaa idiin jirey laga cabbanayo, sidee bay tahay duruurfta isbitaalada fog fog.? Dhulka idinka fog sidee buu noqonayaa hadiiba isbitaalka idinla deriska ahaa ay Ummadu ka cabanayso adeegyadii wax loogu qaban lahaa.?"

"Madaxweynaha dadka doortey waa dadkaas, waxay u doorteen waa arrimaas, caafimaadkey u doorteen, waxbarashadey u doorteen, shaqa abuurkey u doorteen, hadii kuwaa waxba laga qaban waayo, laga dhaga adeygo, ha iska hadlaan la yidhaahdo, cabashadooda waxba laga soo qaadi waayo, horta waa masuuliyadii dadkaa loo doortey oo waxba laga qaban waayay, wayna iman doonta maalintey noqotaba, iney dadkaasi itaalka ay leeyihiin oo codka ah ay ku aargoostaan."

Garyaqaan Guuleed Dafac.

" Sidee xidhiidhadu u guulaystaan?, (كيف تنجح العلاقات؟) "

Muuqaal podcast ah kan ugu daawashada badan, waxaa la daawaday 133 million jeer wax ka badan, wuxuu ka hadlayaa xiriirrada sida ay u guulaystaan, si faahfaahsan buu uga hadlayaa Sh Yaasir Al Xuzaymi, muuqaalku wuxuu soconayaa saddax saacadood! Saddex saacadood muuqaal ah in la daawado 133m jeer wax ka badan faa,iidadiisa waa dareemi kartaa, muuqaalkaa baa halkaan kuugu soo koobayaa inshaa allaah.

Bismillaah..

" ma jiro xiriir aan dano/baahi ku dhisnayn, xataa xiriirka aad Alle swt kaala dhaxeeyo baahi buu ku dhisanyahay k**a maarantid Alle swt, lkn Alle swt makhluuqiisa uma baahna ee iyaga ayaa u baahan ".

" Xiriirrada marka aad samanayso laazim waa inaad wadataa seef iyo galkeeda iyo gaashaan ". Seeftaa waxaad u adeegsanaysaa qofka mudan in loo adeegsado si uusan kuugu soo xadgudbin, qofka aan mudnayn in loo adeegsado galka ayaad ka gashanaysaa!

" اركان العلاقات "

1: Xiriirka aad laleedahay Ilaah: insaanku waxaa ku beeran fidra ah rumaynta Ilaah iyo baahida uu u qabo Ilaah, laakiin waa Ilaahee?!, halkaan ayaa lagu kala duwanyahay, sidaa darteed Rususha waxaa loo soo diray inay na baraan Ilaaha swt mudan in la caabudo, kaligii la caabudo. Ilaaha ay dadka qaar caabudaan wuxuu noqon karaa isla hawdooda inay caabudaan...

{... أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ ...}

Xiriirka Alle swt wuxuu ku taaganyahay saddex arrin, "warkiisa inaad rumayso, waxa Rabbi Swt kuu qoray inaad ku raalli noqoto, amarkiisa inaad raacdo ".

2: Xiriirka naftaada aad laleedahay: waa inaad qadariso ixtiraamto, nabiga scw wuxuu yiri " qofka muslimka ahi yuusan dullayn naftiisa...." sidee buu dullaynaa?, yacnii inaad dusha aad saarato shay kaa wayn aadan xamili karin culayskiisa ". Dharka aad xiranayso, waxa aad aqrinayso, magacaada, naanaystaada, waxay ka tarjumayaan xiriirka naftaada. Caaqilka waa qofka lasoo baxaa jawharka!

Dadku saddex qaanad bay kuugu kala jiraan, qof ku garab taagan ku kaalmaynaya( waa sayidkaaga qofkaa), qof aad adigu garab taagantahay( sayidkiisa baa tahay), qof aan kuu baahnayn (waa simantihiin qofkaas).

Xiriirradu waxay ku taaganyihiin hab-dhaqan wanaagsan, kala faa,iidaysi sidaa darteed " Mar kaste oo ay xirfadahaagu bataan waa mar kaste dadka baahida ay kuu qabaan badato, waxaana siyaado inaad ka maaranto dadka. Mar kasto ay ku hayso xirfad-yari waa mar kaste ay badato baahida dadka aad u qabto, waxaana siyaado in dadku kaa maarmaan! ".

Si guud xiriirradu waa 3 qayb. Nabiga scw: " Alle swt ka baq meel kaste aad joogto(Xariirka Alle swt laleedahay), xumaanta marka ay kaa dhacdo wanaag raaci, wanaagga ayaa tirtiraya xumaanta(Xariirka naftaada laleedahay), dadka kula dhaqan dabeecad wanaagsan( xiriirka dadka aad laleedahay)".

Jacaylka Naftaada:

Sidee ku garanaysaa inaad naftaada jeceshahay? 1: garashada xuduudkaaga iyo inaa tahay qof nuqsaani ku jirto waxay ku tusinee inaa naftaada jeceshahay, dhammaytirnaan Alle swt bay u sugnaatay. 2: Waa inaadan ka xishoon waxyaabaha caadiga ah aad leedahay, sida qaabka u muuqato, timahaaga, bidaarta aad leedahay, waxa aad haysato, waa dullinimo inaad soo xirato maro kugu dhegan adigoo is leh dadka haku qancaan soo jiido waxa aad xirantahay lkn, adiga culays ku dareemayso... 3: inaad hal waji lahaato, markii baraha bulshada la joogo inaad muujiso dabeecad wanaagsan inaad leedahay, lkn waaqaca aad tahay qof dabeecad xun dhaqan aan lahayn, tusaale: marka qoyskaaga aad dhax joogto inaad dabeecad xun tahay! Nabiga scw " dadka sharta ahi waa kuwa labada waji leh, kuwaan waji ugu imaan, kuwa kalane waji kale ugu imaan", kooxdaan waji ula tagayaa, qolada kalane waji kale ayuu ula tagayaa!

Qaybaha xiriirrada:

1: Xiriir ku dhisan si nabdoon wanaagsan, in labada qofood isku xadgudbin, wixii waajibaad la isku leeyahay la guto, la isku naseexeeyo, waa xiriir wanaagsan xiriirkaa.

2: Xiriir jirran oo ku dhisan canaan, qaylo buuq, qofka uusan ilaalinayn qofka kale xuquuqdiisa.

3: Xiriir ku dhisan in qofka qofka kale ka dalbo arrin uusan awoodin, isagoo wiliba aan xuquuqdiisa siinayn, xiriir danaysi ah.

4: Xiriir nabadeed si nabdoon ku dhisan lkn, geeri shabaha! Majiro wax waajibaad ah ka dhaxeeyo labada qofood ay kala gudanayaan, sidoo kale galkacayl majiro iyo daganaan, waa uun lakala aamusanyahay.

5: Xiriir ku dhisan fasahaad, adduunyadaada iyo aakhiradaada fasahaad waxaa ahayn kagama dheefaysid. " Xiriir kaste ee ku bilawdo caro ilaaheey swt xiriirkaa dhammaadkiisa/qaatimadiisa mid xun bay noqotaa aan raaligalin labada qofood ".

Calaaqada rag iyo dumar meel ka wada shaqeeyo ka dhaxayn karto!

Xiriirka laba nooc midkood weeye. 1: Xariir laba qofood wada xiriirayaan, waqtigiisa waa waqti go,an, makaankiisa waa makaan xadiddan, baahi baa la xariirta, marka ay baahidaa meesha ka baxdo wada xiriirkii halkaa buu ku ekaan, makaankiisuna waa xadidanyahah, kan shaqada oo kale tusaale u qaado. 2: Sidoo kale xiriir labada qofood wada xiriirayaan lkn joogta ah, wax makaan aan u xaddidnayn sida xiriirka ka dhaxeeyo labada qof is qaba waa xiriir joogta ah, baahidiisu taagantahay.

Xiriirka labada qofood ajnabi ah dhaxmaraya laba qaaciddo Qur,anka inoo sheegay baa lagu dhaqmayaa...

"...فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ..."، " وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا "

Hadalka waa inuu noqdaa hadal aan jilicsanayn ninka qalbigiisa lagu jiro soo jiidanaya, sidoo kale hadalka waa inuu koobanyahay, baahida laga hadlaa ku koobanyahay. Hadal wanaagsan ha ahaado hadalka, wanaag iyo kheyr ah.

Xiriirada jiran iyo daawooyinkooda.

Xubbiga(الحب) iyo cishqiga(العشق)farqi baa u dhaxeeyo, marka aan eegno labadaan kalmad ee carabi ahaan macnahooda, xubbiga waa qofka inaad jeclaato jacaylka curfiga ah la yaqaan, lkn cishqigu waa jacayl xad dhaafa, yacni qofka in noloshaada dhan aad ku xirto danahaadi kale ka tagto, isaga aad diiradda saarto maqnaashihiisa si joogta ah uga fakarto, aadba u aragto qofka inaad isaga leedahay dana kale uusan qabsan karin. Jacaylka noocaan ah cishqiga ah dabcan waa jirro maaha jacayl ee waa jirro! Majiro qof insaan ah qof kale noloshiisa dhan u hibayn Kara isaga u go,i karo, sababtoo ah qofkaan dana kale baa ku xiriira, qofkaan waa addoon Alle swt, waa aabbe/hooyo, ama qof dhalinyara ah noloshiisa la hardamayo....iwm. sidaa darteed marka aad qof is baranaysaan wado saxiixa la yaqaan isku barta, isku sabridda iyo dhagar la,aanta waxay abuuraan xariir joogta ah guulaysta.

ماهو رقمك الإجتماعي؟

Booska aad ka joogta bulshada: bulshada qof waliba meel buu ka joogaa, meesha aad ka shaqayso heerka aad ka joogto gurigaada heerka aad joogto way kala duwanyihiin, marka aad tahay prof jaamacad dhiga shaqadaada waxaad joogtaa lambar one lkn, guriga markaa joogto dadka guriga jooga la simantahay.

Tusaale kale: marka la tukanayo salaadda qofka imaamka ah laguma qiimeeyo hebel jaamacad buu dhigaa iyo waa prof ee waxaa la fiirinayaa yaa Qur,aanka yaqaan?!, adigoo 40 jir ah ayaa wiil 15 jir xaafid ah ku tujinayaa, maxaa yeelay meeshaa isagaa ugu darajo sarreeyo adiga waa ka hoosaysaa. Meel baa waxa ka joogtaa darajada 1aad halka meel kalane aad ka joogto darajaad 10, heeraraka qofka uu kala joogo in uu aqbalo qofka waxay ka dhigtaa qof aqbalaa mawaaqif badan, qof wacyi leh isla socda. Alle swt makhluuqiisa waa kala fadilay.....

ٱنظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ وَلَلْءَاخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَٰتٍۢ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا

Intaa baa ku soo koobay lkn, waxaa kugula talinayaa inaad daawato, xataa haddii aad horay u daawatay mar kale daawo waxbaad ka faa,iidee waa xaqiiqo. Sidoo kale subtitle English ah buu leeyahay muuqaalka.

Ku mahadsanid aqriskaaga.

Ayuub nadaara

Fabrizio Romano; "Heshiiska Rodri ugu biiri doono Real Madrid wuxuu noqon doonaa mid kamid ah heshiisyadii ugu waaweynaa taariikhda kubbada cagta, balse waxaan idiin xaqiijiyanaa in Perez uusan wali leydhka cagaaran u daarin heshiiskaan, walina wax dalab ah ka gudbinin".

Bal qiyaas inaad horta Alle istaagtay Maalinta Qiyaame...

Adigoo qalbigaagu kuu deggan yahay.

Sanado badan ayaad tukanaysay.

Sanado badan ayaad soomaysay.

Waxaad bixisay sadaqo.

Waxaad samaysay dikri badan.

Waxaad dhammaysay akhrinta Qur'aanka marar badan.

Waxaad u malaynaysaa in xasanaadkaagu kugu filan yihiin badbaadada.

Markaas ayuu Nebigu ﷺ weydiiyey asxaabtiisa:

"Ma garanaysaan qofka khasaaray (mufliska)?"

Waxay yiraahdeen:

"Qofka khasaaray annaga dhexdeenna waa kan aan lahayn lacag iyo hanti."

Markaas ayuu Nabiyullaahi Muxamed ﷺ yiri:

"Qofka khasaaray ee ummaddayda ka mid ah waa kan yimaada Maalinta Qiyaame isagoo wata salaad, soon iyo zakaa... laakiin wuxuu yimid isagoo qofkan caayay, kan kale aflagaaddeeyey, kan kale hantidiisii cunay, kan kale dhiiggiisii daadiyey, kan kalena garaacay. Markaas mid kasta waxaa la siinayaa qayb ka mid ah xasanaadkiisa. Haddii xasanaadkiisu dhammaadaan ka hor inta aan xuquuqda dadka laga gudin, dambiyadooda ayaa lagu ridayaa isaga, dabadeedna Naarta ayaa lagu tuurayaa."

(Waxaa wariyey Muslim.)

Bal muuqaalkaas ka fiirso...

Ma khasaarin sababtoo ah ma uusan tukan.

Mana khasaarin sababtoo ah ma uusan soomin.

Wuxuu khasaaray maxaa yeelay dadka ayuu dulmiyey.

Xasanaadkiisu way badnaayeen...

Laakiin dadka xuquuqda ku lahaa ayaa ka badnaa.

Sidaas darteed:

Ku dadaal salaaddaada.

Ku dadaal soonkaaga.

Laakiin ha iloobin inaad carrabkaaga ilaaliso.

Dadkana ha dhibin.

Xuquuqdoodana u celi.

Waxaa dhici karta in hal dulmi oo aad qof u geysato uu noqdo sababta ay u baaba'aan xasanaad aad sanado badan soo urursatay.

Haddaba maanta is weydii:

Haddii maanta aan horta Alle istaago, imisa qof ayaa xasanaadkayga wax ka qaadan doona?

Alloow Nafteena ka badbaadi in aay xadgudubdo.