Fizyoterapist VEDAT ÜLKER

Bel ve boyun fıtıkları artık yalnızca ileri yaşların problemi değil.

Eskiden daha çok 50 yaş ve üzerindeki kişilerde gördüğümüz omurga problemleriyle bugün 13–14–15 yaşındaki gençlerde bile karşılaşabiliyoruz. Uzun süre telefon ve tablet kullanımı, hareketsizlik, yanlış oturma alışkanlıkları, ağır yüklenmeler ve postür bozuklukları omurgayı çok daha erken yaşlarda zorlayabiliyor.

Ancak fıtık tanısı almak, ömür boyu ağrıyla yaşayacağınız anlamına gelmez.

Doğru değerlendirme yapıldığında; manuel terapi, klinik egzersizler, postür düzenlemeleri ve kişiye özel bir rehabilitasyon programıyla birçok bel ve boyun fıtığı vakasında şikâyetler belirgin şekilde kontrol altına alınabilir ve uzun süreli iyilik hali sağlanabilir.

Önemli olan yalnızca ağrıyı geçirmek değil; fıtığa zemin hazırlayan mekanik problemi de düzeltmektir.

Omurganızı yaşınız ilerleyince değil, bugünden korumaya başlayın.

DİŞ SIKMADA MASSETER BOTOKSU: ÇÖZÜM MÜ, GEÇİCİ RAHATLAMA MI? 🦷

Masseter botoksu, bazı hastalarda çene kaslarının kasılma gücünü azaltarak ağrı ve gerginlikte geçici bir rahatlama sağlayabilir. Ancak botoks, diş sıkmanın altında yatan mekanizmayı her zaman ortadan kaldırmaz. Bilimsel çalışmalarda da botulinum toksinin özellikle kas aktivitesi ve ağrıyı azaltabileceği, fakat uzun dönem etkinliği konusunda kanıtların hâlâ sınırlı olduğu görülüyor. (PubMed)

Klinikte gördüğümüz önemli nokta şu:
Kasın gücünü azaltmak ile diş sıkma alışkanlığının veya nedeninin ortadan kalkması aynı şey değildir.

Diş sıkma; stres, uyku düzeni, çene eklemi, kasların çalışma düzeni ve farklı biyolojik faktörlerle ilişkili olabilen çok yönlü bir problemdir. (Diş Araştırmaları Enstitüsü)

Bu nedenle tedaviyi sadece masseter kasına botoks uygulamak olarak görmüyoruz.

Fiziksel değerlendirme sonrasında;

👐 Manuel terapi
🏋️ Klinik egzersizler
🦷 Gerekli hastalarda gece plağı / splint
😴 Uyku ve stresle ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

birlikte ele alınmalıdır.

Botoks bazı hastalarda yardımcı bir seçenek olabilir; ancak tek başına “diş sıkmayı tedavi eden” kalıcı bir yöntem olarak değerlendirilmemelidir. Nitekim bazı çalışmalar splint kullanımının daha uzun süreli etki gösterebildiğini bildiriyor. (PubMed)

Diş sıkmada amaç yalnızca masseter kasını zayıflatmak değil, çene sisteminin neden sürekli aşırı çalıştığını anlamak ve hastaya uygun bütüncül bir tedavi planı oluşturmaktır.

🦴 BEL FITIĞI MI, SİYATİK Mİ?
Her belden bacağa vuran ağrı aynı değildir!

Bel fıtığı; omurlar arasındaki diskin sinir yapılarını etkilemesiyle bel, kalça ve bacak boyunca ağrı, uyuşma veya güç kaybına neden olabilir.

⚡ Siyatik ise tek başına bir hastalık değil, siyatik sinirin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan bir şikâyet tablosudur. Ağrı kalçadan başlayarak bacağın arkasına, baldıra ve bazen ayağa kadar uzanabilir.

Tedavide amaç yalnızca ağrıyı geçici olarak azaltmak değil, ağrının kaynağını doğru belirleyerek hareket sistemini yeniden düzenlemektir.

Fiziksel değerlendirme sonrasında hastanın ihtiyacına göre;

🔹 Manuel terapi ve mobilizasyon
🔹 Osteopatik yaklaşımlar
🔹 Sinir mobilizasyonları
🔹 Kas ve fasya çalışmalar
🔹 Bel–kalça–sakroiliak bölge mobilizasyonları
🔹 Kişiye özel egzersiz ve postür çalışmaları
🔹 Klinik pilates ve stabilizasyon egzersizleri

tedavi programına dahil edilebilir.

Önemli olan MR görüntüsünü değil, hastayı tedavi etmektir. Çünkü aynı büyüklükte fıtığı olan iki kişinin şikâyetleri ve ihtiyaçları tamamen farklı olabilir.

📌 Bel fıtığı tanısı her zaman ameliyat anlamına gelmez. Pek çok hastada uygun konservatif tedavi ve egzersiz programlarıyla şikâyetlerde önemli iyileşmeler sağlanabilir.

Ancak ilerleyici kas güçsüzlüğü, idrar veya dışkı kontrolünde değişiklik ya da kasık–oturma bölgesinde uyuşma gibi belirtiler varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.

“Daha önce fizik tedavi aldım, fayda görmedim. Artık fizik tedaviye inanmıyorum.”

Bu cümleyi sık duyuyoruz.

Ama aslında bu düşünce şuna benziyor:

🍽️ “Bir restoranda yemek yedim. Yemeği beğenmedim, servis kötüydü, bana da iyi gelmedi. O halde artık hiçbir restoranda yemek yemem.”

Oysa bir restorandaki kötü deneyim, bütün restoranların aynı olduğu anlamına gelmez.

Fizik tedavide de durum benzerdir.

Çünkü “fizik tedavi” tek bir uygulamanın adı değildir.

Manuel terapi, osteopatik yaklaşımlar, kişiye özel egzersiz programları, mobilizasyon teknikleri, elektroterapi uygulamaları, traksiyon, lazer, ESWT, TENS, ultrason ve farklı rehabilitasyon yöntemleri fizik tedavinin içerisinde yer alabilir.

Üstelik önemli olan sadece hangi yöntemin uygulandığı da değildir.

Hastanın doğru değerlendirilmesi, problemin kaynağının anlaşılması, doğru yöntemin seçilmesi, uygulamanın dozu ve süresi, fizyoterapistin yaklaşımı ve hastaya özel program oluşturulması sonucu doğrudan etkiler.

Bu nedenle bir merkezde uygulanan tedaviden yeterli sonuç alamamak:

“Fizik tedavi işe yaramıyor.”

anlamına gelmez.

Daha doğru soru şudur:

“Bana doğru değerlendirme yapıldı mı ve benim problemime uygun fizik tedavi yöntemi uygulandı mı?”

Çünkü aynı bel ağrısı, boyun ağrısı veya omuz problemiyle gelen iki hastanın bile ihtiyaç duyduğu tedavi birbirinden tamamen farklı olabilir.

Bir hastada manuel terapi ön plana çıkarken, diğerinde egzersiz; başka bir hastada osteopatik yaklaşım veya uygun cihaz uygulamaları tedavi programının önemli bir parçası olabilir.

Bir yerde yaşadığınız kötü deneyim, bütün bir tedavi alanının başarısız olduğu anlamına gelmez.

Nasıl ki kötü bir restoran deneyiminden sonra yemek yemekten vazgeçmiyorsak, daha önce sonuç alamadığımız bir fizik tedavi deneyimi nedeniyle de bütün fizik tedavi yöntemlerini aynı kabul etmemeliyiz.

Doğru fiziksel değerlendirme.
Doğru yöntem.
Doğru uygulama.
Kişiye özel tedavi planı.

Farkı oluşturan çoğu zaman tam olarak bunlardır.