DR Mardy

ករណីថ្មីមួយ ខ្សែmicrophoneជាង ២ ម៉ែត្រ ចូលក្នុងប្លោកនោមអ្នកជំងឺម្នាក់ អាយុជាង៣០ឆ្នាំ ត្រូវបានជួយសង្រ្គោះ ភ្លាមៗក្រោយបានដាក់ចូលរយៈពេលជាង ២៤ម៉ោង ដោយសារតែកាលេងសើច របស់មិត្តភក្តិខ្វះការពិចារណា។

ករណីនេះកើតដោយសារ អកស្រាអ្នកជំងឺអោយស្រវឹងដាប រួច សូក បញ្ចូលខ្សែនេះចូលក្នុងបង្ហរនោមតែ ម្តងសូម លេងសើចដោយមាន កាប្រុងប្រយត្ន័ នឹង កុំយកគំរូតាមអោយសោះ។

ប្រភព៖ វេជ្ជ អាំង ពេជ្របូររដ្ឋ

Sharing.....💖💖💖

🧑🏻‍🔬 ហេតុអ្វីត្រូវចាក់ថ្នាំវ៉ាក់សាំង

ពេលឆ្កែ ឆ្មា ខាំ ខ្វាច ឬក្រញៅ?

ព្រោះថ្នាំវ៉ាក់សាំងអាចបង្ការ "ជំងឺឆ្កែឆ្កួត" បាន។

ជំងឺឆ្កែឆ្កួតគឺជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដែលភាគច្រើនបណ្តាលឱ្យស្លាប់។

🧑🏻‍🏫 ជំងឺឆ្កែឆ្កួតជាជំងឺដែលបណ្តាលមកពីវីរុស ហើយចម្លង
ពីសត្វមកមនុស្ស តាមរយៈ សត្វឆ្កែ ឆ្មា ប្រជៀវ ស្វា និង
សត្វជ្រូក . . . ជាដើម ។

នៅកម្ពុជា ជាទូទៅជំងឺឆ្កែឆ្កួតជាជំងឺកើតលើសត្វឆ្កែ
និងឆ្លងទៅមនុស្សដោយសារសត្វឆ្កែខាំ ដោយហេតុ
ថាប្រជាជនយើងចូលចិត្តចិញ្ចឹមឆ្កែដើម្បីការពារផ្ទះ។

ទិន្នន័យពីវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា 🏥បានប៉ាន់ប្រមាណ
ថា ក្នុង ១ ឆ្នាំៗ មានកុមារ និង មនុស្សធំស្លាប់ដោយជំងឺ
ឆ្កែឆ្កួតជាង ៨០០ នាក់។

ជំងឺឆ្កែឆ្កួតពុំទាន់មានថ្នាំព្យាបាលនោះទេ តែយើងអាច
បង្ការបាន ១០០% ដោយការចាក់ថ្នាំបង្ការក្រោយពី
សត្វឆ្កែខាំ និង ១០០% វិវត្តទៅស្លាប់ ប្រសិនបើមានលេចឡើងជារោគសញ្ញា ដោយមិនបានទទួលការចាក់
ថ្នាំបង្ការទាន់ពេលវេលា ។

👩🏻‍⚕️ ការចម្លងមេរោគឆ្កែឆ្កួតទៅមនុស្ស

មេរោគឆ្កែឆ្កួតឆ្លងចូលតាមមុខរបួស និងមានចលនា
តាមប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ រួចទៅបង្កមេរោគក្នុង
ខួរក្បាល ធ្វើឲ្យរលាកខួរក្បាល រួចស្តែងចេញជាជំងឺ
ឆ្កែឆ្កួត តាមដំណាក់កាលខាងក្រោម៖

🔸មេរោគឆ្លងចូលទៅក្នុងរបួសតាមទឹកមាត់សត្វខាំ
🔸មេរោគបង្កើនចំនួនក្នុងសាច់ដុំជុំវិញរបួស
🔸មេរោគធ្វើដំណើរពីមុខរបួស ទៅខួរក្បាល
តាមប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ
🔸មេរោគទៅដល់ខួរក្បាល បង្កឲ្យរលាកខួរក្បាល
កើតជំងឺឆ្កែឆ្កួត
🔸មេរោគឆ្លងពីខួរក្បាល បន្តទៅក្រពេញនានា
ពិសេសក្រពេញទឹក

មនុស្សអាចកើតជំងឺឆ្កែឆ្កួត ប្រសិនបើពួកគេប៉ះពាល់
ទឹកមាត់ ឬជាលិកាសរសៃ ប្រសាទរបស់សត្វដែល
មានមេរោគ ។

ឧទាហរណ៍តាមរយៈការខាំ ឬកោស ហើយមិន
បានទទួលការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រសមស្រប រួមទាំង
វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺឆ្កែឆ្កួតផងដែរ ។

👩🏻‍🔬 រោគសញ្ញា (Symptômes)៖

រោគសញ្ញាដំបូង (Période prodromique)
មានរយៈពេលពី២ថ្ងៃទៅ១០ថ្ងៃ៖

🔸មានការឈឺចុកចាប់នៅកន្លែងខាំបែបរមាស់ ក្តៅ ឬស្ពឹក
🔸ជួនមានក្តៅខ្លួន ជួនអត់មានក្តៅខ្លួន
🔸អត់ឃ្លានចំណីអាហារ ចង្អោរ ក្អួត រាគ
🔸ឈឺក្បាល វិលមុខ តប់ប្រមល់ក្នុងខ្លួន ដេកមិនលក់ យល់សប្តិ វង្វេងៗ

រោគសញ្ញាដំណាក់កាលបន្ទាប់មកទៀត (Période d’état)
គឺជាដំណាក់កាលដែលរលាកខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង
ដែលមានរោគសញ្ញាដូចតទៅ៖

🔸អ្នកជំងឺគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងលែងបាន
🔸អ្នកជំងឺនៅមិនស្ងៀមមានចលនារហូត(Hyperactivité)

រោគសញ្ញាពិសេសរបស់ជំងឺឆ្កែឆ្កួតគឺ៖ ខ្លាចទឹក (hydrophobie) និងខ្លាចខ្យល់ (aérophobie)

🔸ចេញទឹកមាត់ច្រើន (Hypersalivation)
ចេញញើសច្រើន ចេញនោមអត់ដឹងខ្លួន
🔸ពិបាកលេបចំណីអាហារ (Dysphagie)
🔸មានប្រកាច់ (convulsions) រហូតដល់សន្លប់(Coma)
🔸ការស្លាប់ជាមធ្យម ៥ ថ្ងៃក្រោយពីចេញរោគសញ្ញា
ណាមួយខាងលើ

មេរោគឆ្កែឆ្កួតឆ្លងដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាល។ រោគសញ្ញាអាចកើតមានឡើងពីប៉ុន្មានថ្ងៃទៅប៉ុន្មានឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់នឹងមេរោគ រួមមានការភ្លេចភ្លាំង
( ការភាន់ច្រឡំ ) អាកប្បកិរិយាមិនប្រក្រតី
ភាពស្រឡាំងកាំង ការភ័យខ្លាចទឹក (ខ្លាចទឹក) និង
ការគេងមិនលក់ (ពិបាកគេង) ដែលភ្លឹក និងស្លាប់ ។

🛡️ ការព្យាបាលក្រោយពីឆ្កែខាំ៖

🔸ក្រោយពីឆ្កែខាំភ្លាមត្រូវលាងសំអាតមុខរបួស
ដោយទឹកនិងសាប៊ូយ៉ាងតិចបំផុតក៏ ១៥ នាទី ដែរ
បន្ទាប់មកលាងសំអាតជាមួយទឹកថ្នាំសម្លាប់មេរោគ
ដូចជា អាល់កុល ឬ អ៊ីយ៉ូឌីន
🔸មិនត្រូវដេររបួសដែលឆ្កែខាំ
🔸ចាក់វាក់សាំងការពារតេតាណូស
🔸ព្យាបាលដោយថ្នាំផ្សះ (បើចាំបាច់)
🔸ការចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្កែឆ្កួត
យកល្អត្រូវធ្វើក្នុង ២៤ម៉ោងក្រោយពី ឆ្កែខាំ ឬប៉ះពាល់
ជាមួយសត្វដែលយើងសង្ស័យថា មានផ្ទុកមេរោគឆ្កែឆ្កួត
🔸ជួបប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយវេជ្ជេបណ្ឌិតដែលនៅជិតអ្នក ៕

#ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល
#ពិនិត្យឈាមនិងចាក់វ៉ាក់សាំងគ្រប់ប្រភេទ

🍀គួរយល់ដឹងអំពី #វីតាមីន🍀
1.☘️ កង្វះវីតាមីន C៖
- ហូរឈាមអញ្ចាញធ្មេញ ឈាមច្រមុះ
- ហូរឈាមនៅក្រោមស្បែក។ ស្បែកមានស្នាមជាំ
- ស្បែកមានស្នាមជ្រីវជ្រួញ ភាពធន់ថយចុះ។
-ងាយមាន​អា​ឡែ​ស៊ី ធ្មេញ​ងាយ​នឹង​ជ្រុះ​
- រលាកអញ្ចាញធ្មេញ ឬផ្តាសាយ។

. វីតាមីន C លើស
- ជំងឺរំលាយអាហារ ដំបៅក្រពះ រលាកក្រពះ រាគ។
- បង្កើតគ្រួសក្នុងតម្រងនោម
- កើតរោគប្រគ្រីវ
- រារាំងការស្រូបយកវីតាមីន A ។
- ការថយចុះស្ថេរភាពនៃគ្រាប់ឈាបក្រហម។

2. ☘️ កង្វះវីតាមីន E៖
- ភាពចាស់នៃស្បែកជ្រីវជ្រួញ,
– សក់​ឆាប់​សំពោង និង​បែក​ចុង
- ងាយបែកញើស​, ស្ត្រេ​ស​។
-មនុស្សចាស់មានជំងឺពុកឆ្អឹង ស្ត្រេស គេងមិនលក់។
☘វីតាមីន E លើស
- ចង្អោរ រាគរ៉ាំរ៉ៃ
- ថយចុះនៃប្រពន្ធ័ចក្ខុសាស្រ្ត
- វដ្តរដូវមិនទៀងទាត់ចំពោះស្ត្រី។

3. កង្វះខូឡាជែន៖
- ស្បែកយារធ្លាក់ ជ្រួញ ភាពចាស់
- ស្បែកមានសភាពទ្រុឌទ្រោម។
- ស្បែកខ្មៅស្រអាប់ ស្ងួត
- សក់និងក្រចកស្ងួត
- ភ្នែកស្រវាំង
- ឈឺចុករោយសន្លាក់។
- ងាយនឹងកើតជំងឺអញ្ចាញធ្មេញ។
- គេងមិនលក់ អស់កម្លាំង។
- ស្នាមរបួសត្រូវចំណាយពេលយូរដើម្បីជាសះស្បើយ។

4. កង្វះអរម៉ូនអ៊ឹស្ត្រូសែន៖
- ទ្វាមាសស្ត្រីមានសភាពស្ងួត កាត់បន្ថយចំណង់ផ្លូវភេទ។
- បំរែបំរួលវដ្តរដូវ មកមិនទៀងទាត់ ងាយប្រឈមជំងឺរោគស្រ្តី៕
- ឆាប់ខឹង ស្ត្រេស...
- ស្បែកស្រអាប់ មានពណ៌ស្បែកស្លេក។
- សុដន់យារធ្លាក់។
- ស្បែកស្ងួត ជ្រីវជ្រួញ ។
-ងាយមានខ្លាញ់​ក្បាល​ពោះ​កកកុញ​ច្រើន​។

5. កង្វះវីតាមីន A៖
- កាត់បន្ថយការមើលឃើញ, ងងឹតភ្នែកពេលយប់។
- ឈឺភ្នែកពីស្រាលទៅធ្ងន់ធ្ងរ។
- ឬឈឺរន្ធប្រស្រីភ្នែក មើលឃើញមិនច្បាស់។
- ខ្លាចពន្លឺ។
- ងាយនឹងមានបញ្ហារលាក​ស្បែក​។
- របួសនៅលើស្បែកងាយនឹងមានការឆ្លងមេរោគ។
- ងាយកើតជម្ងឺក្រិនថ្លើម។
☘លើសវីតាមីន A ប្រសិនបើប្រើក្នុងកម្រិតខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលយូរ។
- បណ្តាលឱ្យរលូតកូនចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។
- ឈឺក្បាល ចង្អោរ វិលមុខ។
- ស្បែកស្ងួត និងរមាស់។
- បបូរមាត់ស្ងួត ប្រេះ សក់ជ្រុះ។
- រលាកភ្នាសមាត់ ឈឺឆ្អឹង លើសជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម លើសជាតិកាល់ស្យូម។
- កុមារតូចៗអាចមានសម្ពាធ intracranial កើនឡើង ហើម fontanelle ឈឺក្បាលប្រកាច់។
- កុមារមានជម្ងឺខាន់លឿងនៅបាតដៃ និងជើង...

6. 🍀 កង្វះជាតិកាល់ស្យូម៖
- មនុស្សពេញវ័យដែលមានការឈឺចាប់សន្លាក់,ជំងឺពុកឆ្អឹង។
- កុមារក្រិន និងលូតលាស់យឺត។
- ឆ្អឹងផុយស្រួយ
- រមួលក្រពើ ស្ពឹកដៃ និងជើង។
- ការគេងមិនលក់ចំពោះមនុស្សពេញវ័យ។
- ធ្មេញងាយលឿង និងបាក់។
- ចំណុចពណ៌សលេចឡើងនៅលើក្រចក។
- ឈឺសាច់ដុំ។
☘កាល់ស្យូមលើស
- អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ, ងាយនឹងមានវិប្តតិផ្លូវចិត្ត។
- វិលមុខ ចង្អោរ ស្រេកទឹក នោមញឹកញាប់។
- កាត់បន្ថយការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹម។

7. ☘️កង្វះវីតាមីន B1៖
- ស្រកទម្ងន់លឿន។
- មិនឃ្លានអាហារ ញ៉ាំមិនសូវឆ្ងាញ់។
- រាគរាំរ៉ៃ
- ឈឺចាប់ក្នុងសរសៃប្រសាទ
- ឈឺចាប់នៅបាតជើង។
- អស់កម្លាំង ខ្វះថាមពល។
☘️វីតាមីន B1 លើស។
- ទល់លាមក ស្ពឹកឫងាប់សរសៃប្រសាទ ឈឺសាច់ដុំ។
- ចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់។

8. 🍀 កង្វះវីតាមីន B2៖
- ងាយមានដំបៅក្នុងក្រអូមមាត់មាត់
- ឈឺអណ្តាត បបូរមាត់ប្រេះ។
- ធ្វើឱ្យភ្នែកឡើងបាយ ស្រវាំងភ្នែក។
- ក្រចកដៃ និងក្រចកជើង ផុយ និងងាយបាក់។
☘លើស វីតាមីន B2
- រមួលក្រពើ។
-ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះអាចប៉ះពាល់សុកកូន កុមារលូតលាស់យឺត។

9. កង្វះវីតាមីន B3 (pp):
- ក្តៅក្រហាយ ឈឺដូចម្ជុលចាក់ចូលស្បែក។
- មានវិបត្តិ ប្រពន្ធ័រំលាយអាហារ។
- ឈឺក្បាល វិលមុខ។
- ការរំខានដល់ការមើលឃើញ, ការចុះខ្សោយនៃការចងចាំ
🍀លើសវីតាមីនB3(PP)។
- ចង្អោរ វិលមុខ ញ័រទ្រូង។

10. កង្វះវីតាមីន B5៖
- សក់ស្តើង ផុយ ងាយបែកចុង។
- ក្រពេញញើសសកម្មភាពខ្លាំងពេក ធ្វើអោយស្បែកបញ្ចេញជាតិខ្លាញ់ច្រើន ងាយនឹងកើតមុន
- ឈឺក្បាល អស់កម្លាំង ឆាប់ខឹង។
- ស្បែក​ងាយនឹងរលាកដោយសារ​ជាតិ​ខ្លាញ់​ច្រើន​។

11.☘️ កង្វះវីតាមីន B6៖
- ហត់នឿយ អស់កម្លាំង មិនស្រួលខ្លួន
- គេងមិនលក់រ៉ាំរ៉ៃ
-អារម្មណ៍ឆាប់ប្រែប្រួល ម៉ួលម៉ៅ។
- បបូរមាត់ប្រេះស្ងួត។
- កើតមុនច្រើន។
– ភ្នែក​ច្រើន​តែ​ឡើង​ក្រហម ភ្នែក​មិន​ច្បាស់
- ស្មាមរបួសយឺតនឹងលូតលាស់ស្បែកថ្មីមកវិញ
☘️លើសវីតាមីន B6
- ងាយនឹងរងវិបត្តិប្រពន្ធ័ប្រសាទ
- ស្ពឹកដៃ និងជើង។

12. កង្វះវីតាមីន B9៖
- ឈឺចុករោយសន្លាក់។
- បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ៖ ចង្អោរបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ រាគបន្ទាប់ពីញ៉ាំ។
- ដំប៉ៅ ពងបែកមាត់

13. កង្វះវីតាមីន B12៖
- អស់កម្លាំង។
- ងងុយដេក ហត់នឿយ។
-ស្ពឹកដៃជើង
- ស្បែកស្លេក។
- ងាយហើមរលាកអណ្តាត។
- ទល់លាមក រាគ ហើមពោះ បាត់បង់ចំណង់អាហារ។
- កាត់បន្ថយការមើលឃើញ(ចក្ខុសាស្រ្ត)
- ងាយមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។
- បាត់បង់ការចងចាំ។
- ឆ្អឹងខ្សោយ។
☘លើសវីតាមីន B12
- មិនឃ្លានអាហារ អស់កម្លាំង ចង្អោរ រាគ
- ឈឺក្បាល រមាស់។
- ខ្សោយ ទន់ដៃជើង សាច់ដុំ។
- បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត។
- បង្កើនការកកឈាម កំណកឈាម ងាយនឹងស្ទះសរសៃឈាម។

14. 🍀 កង្វះវីតាមីន B7 (Biotin)
- សក់ងាយដាច់ ខ្សោយ បែកចុង
- ក្រចកដុះមិនស្មើគ្នា ខូច និងស្រួយ។
☘លើស វីតាមីន B7 (Biotin)
- ឡើងស្នាមមុន, ស្បែករោលក្រហម។
- ងាយឈឺក្រពះ កន្ទួលលើស្បែក អ

15. 🍀 កង្វះវីតាមីន D
- កុមារក្រិន និងលូតលាស់យឺត។
- រមួលក្រពើ ស្ពឹកដៃ និងជើង។
- ធ្មេញងាយលឿង និងឆាប់បាក់
☘លើសវីតាមីន D
- បង្កើនជាតិកាល់ស្យូមក្នុងឈាម។
- ឈឺក្បាល វិលមុខ បាត់បង់ចំណង់អាហារ ស្ងួតមាត់។
- រមួលក្រពើ ទល់លាមក ចង្អោរ ឈឺសាច់ដុំ។
- សរសៃឈាមងាយឡើសរឹងស្ងួត។ ↑

វេជ្ជបណ្ឌិត ជ្រិន សុខណា
❤️

🧑🏻‍🔬 ហេតុអ្វីត្រូវចាក់ថ្នាំវ៉ាក់សាំង

ពេលឆ្កែ ឆ្មា ខាំ ខ្វាច ឬក្រញៅ?

ព្រោះថ្នាំវ៉ាក់សាំងអាចបង្ការ "ជំងឺឆ្កែឆ្កួត" បាន។

ជំងឺឆ្កែឆ្កួតគឺជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដែលភាគច្រើនបណ្តាលឱ្យស្លាប់។

🧑🏻‍🏫 ជំងឺឆ្កែឆ្កួតជាជំងឺដែលបណ្តាលមកពីវីរុស ហើយចម្លង
ពីសត្វមកមនុស្ស តាមរយៈ សត្វឆ្កែ ឆ្មា ប្រជៀវ ស្វា និង
សត្វជ្រូក . . . ជាដើម ។

នៅកម្ពុជា ជាទូទៅជំងឺឆ្កែឆ្កួតជាជំងឺកើតលើសត្វឆ្កែ
និងឆ្លងទៅមនុស្សដោយសារសត្វឆ្កែខាំ ដោយហេតុ
ថាប្រជាជនយើងចូលចិត្តចិញ្ចឹមឆ្កែដើម្បីការពារផ្ទះ។

ទិន្នន័យពីវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា 🏥បានប៉ាន់ប្រមាណ
ថា ក្នុង ១ ឆ្នាំៗ មានកុមារ និង មនុស្សធំស្លាប់ដោយជំងឺ
ឆ្កែឆ្កួតជាង ៨០០ នាក់។

ជំងឺឆ្កែឆ្កួតពុំទាន់មានថ្នាំព្យាបាលនោះទេ តែយើងអាច
បង្ការបាន ១០០% ដោយការចាក់ថ្នាំបង្ការក្រោយពី
សត្វឆ្កែខាំ និង ១០០% វិវត្តទៅស្លាប់ ប្រសិនបើមានលេចឡើងជារោគសញ្ញា ដោយមិនបានទទួលការចាក់
ថ្នាំបង្ការទាន់ពេលវេលា ។

👩🏻‍⚕️ ការចម្លងមេរោគឆ្កែឆ្កួតទៅមនុស្ស

មេរោគឆ្កែឆ្កួតឆ្លងចូលតាមមុខរបួស និងមានចលនា
តាមប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ រួចទៅបង្កមេរោគក្នុង
ខួរក្បាល ធ្វើឲ្យរលាកខួរក្បាល រួចស្តែងចេញជាជំងឺ
ឆ្កែឆ្កួត តាមដំណាក់កាលខាងក្រោម៖

🔸មេរោគឆ្លងចូលទៅក្នុងរបួសតាមទឹកមាត់សត្វខាំ
🔸មេរោគបង្កើនចំនួនក្នុងសាច់ដុំជុំវិញរបួស
🔸មេរោគធ្វើដំណើរពីមុខរបួស ទៅខួរក្បាល
តាមប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ
🔸មេរោគទៅដល់ខួរក្បាល បង្កឲ្យរលាកខួរក្បាល
កើតជំងឺឆ្កែឆ្កួត
🔸មេរោគឆ្លងពីខួរក្បាល បន្តទៅក្រពេញនានា
ពិសេសក្រពេញទឹក

មនុស្សអាចកើតជំងឺឆ្កែឆ្កួត ប្រសិនបើពួកគេប៉ះពាល់
ទឹកមាត់ ឬជាលិកាសរសៃ ប្រសាទរបស់សត្វដែល
មានមេរោគ ។

ឧទាហរណ៍តាមរយៈការខាំ ឬកោស ហើយមិន
បានទទួលការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រសមស្រប រួមទាំង
វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺឆ្កែឆ្កួតផងដែរ ។

👩🏻‍🔬 រោគសញ្ញា (Symptômes)៖

រោគសញ្ញាដំបូង (Période prodromique)
មានរយៈពេលពី២ថ្ងៃទៅ១០ថ្ងៃ៖

🔸មានការឈឺចុកចាប់នៅកន្លែងខាំបែបរមាស់ ក្តៅ ឬស្ពឹក
🔸ជួនមានក្តៅខ្លួន ជួនអត់មានក្តៅខ្លួន
🔸អត់ឃ្លានចំណីអាហារ ចង្អោរ ក្អួត រាគ
🔸ឈឺក្បាល វិលមុខ តប់ប្រមល់ក្នុងខ្លួន ដេកមិនលក់ យល់សប្តិ វង្វេងៗ

រោគសញ្ញាដំណាក់កាលបន្ទាប់មកទៀត (Période d’état)
គឺជាដំណាក់កាលដែលរលាកខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង
ដែលមានរោគសញ្ញាដូចតទៅ៖

🔸អ្នកជំងឺគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងលែងបាន
🔸អ្នកជំងឺនៅមិនស្ងៀមមានចលនារហូត(Hyperactivité)

រោគសញ្ញាពិសេសរបស់ជំងឺឆ្កែឆ្កួតគឺ៖ ខ្លាចទឹក (hydrophobie) និងខ្លាចខ្យល់ (aérophobie)

🔸ចេញទឹកមាត់ច្រើន (Hypersalivation)
ចេញញើសច្រើន ចេញនោមអត់ដឹងខ្លួន
🔸ពិបាកលេបចំណីអាហារ (Dysphagie)
🔸មានប្រកាច់ (convulsions) រហូតដល់សន្លប់(Coma)
🔸ការស្លាប់ជាមធ្យម ៥ ថ្ងៃក្រោយពីចេញរោគសញ្ញា
ណាមួយខាងលើ

មេរោគឆ្កែឆ្កួតឆ្លងដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាល។ រោគសញ្ញាអាចកើតមានឡើងពីប៉ុន្មានថ្ងៃទៅប៉ុន្មានឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់នឹងមេរោគ រួមមានការភ្លេចភ្លាំង
( ការភាន់ច្រឡំ ) អាកប្បកិរិយាមិនប្រក្រតី
ភាពស្រឡាំងកាំង ការភ័យខ្លាចទឹក (ខ្លាចទឹក) និង
ការគេងមិនលក់ (ពិបាកគេង) ដែលភ្លឹក និងស្លាប់ ។

🛡️ ការព្យាបាលក្រោយពីឆ្កែខាំ៖

🔸ក្រោយពីឆ្កែខាំភ្លាមត្រូវលាងសំអាតមុខរបួស
ដោយទឹកនិងសាប៊ូយ៉ាងតិចបំផុតក៏ ១៥ នាទី ដែរ
បន្ទាប់មកលាងសំអាតជាមួយទឹកថ្នាំសម្លាប់មេរោគ
ដូចជា អាល់កុល ឬ អ៊ីយ៉ូឌីន
🔸មិនត្រូវដេររបួសដែលឆ្កែខាំ
🔸ចាក់វាក់សាំងការពារតេតាណូស
🔸ព្យាបាលដោយថ្នាំផ្សះ (បើចាំបាច់)
🔸ការចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្កែឆ្កួត
( យកល្អត្រូវធ្វើក្នុង ២៤ម៉ោងក្រោយពី ឆ្កែខាំ ឬប៉ះពាល់
ជាមួយសត្វដែលយើងសង្ស័យថា មានផ្ទុកមេរោគឆ្កែឆ្កួត)
🔸ជួបប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយវេជ្ជេបណ្ឌិតដែលនៅជិតអ្នក ៕

#ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល
#ពិនិត្យឈាមនិងចាក់វ៉ាក់សាំងគ្រប់ប្រភេទ

★ ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល!
ភាសាអង់គ្លេសហៅថា (Stroke) ភាសាបារាំងហៅថា (Accident vasculaire cérébral) មាន 2 បែប ដោយយោងទៅតាមមូលហេតុ នៃគ្រោះថ្នាក់នោះ។ ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាម ក្នុងខួរក្បាលដោយសារ ស្ទះសរសៃឈាម (AVCI) និង ជំងឺដាច់សរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល (AVCH) ដោយសារមាន ការហូរឈាមក្នុងខួរក្បាល។
ក.ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល ដោយសារស្ទះសរសៃឈាម អាចកើតមានតាមមធ្យោបាយ ពីរបែប៖
1-កំណកឈាមមួយអាច នឹងកកើតឡើងនៅតាមសរសៃឈាមក្រហមដែល តូចចង្អៀតស្រាប់ទៅហើយ។ បញ្ហានេះអាច កើតមាននៅតាមសរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល ឬសរសៃឈាម ដែលនាំឈាមទៅកាន់ ខួរក្បាល។ ជាតិខ្លាញ់ កូឡេស្ដេរ៉ុល និងសារធាតុផ្សេងទៀត អាចប្រមូលផ្ដុំនៅតាម ជញ្ជាំងនៃសរសៃឈាមតូចៗ ដោយបង្កើតបាន ជាក្រមរ។ មួយរយៈពេលយូរមក ក្រមរនេះ កាន់តែក្រាស់ហើយ ឈានដល់ញ៉ុកស្ទះ សរសៃឈាមតែម្ដង។ ស្ថានភាពសរសៃឈាម ឡើងក្រាស់បែបនេះ ភាសារអង់គ្លេសហៅថា (atherosclerosis)។
2-កំណកសរសៃឈាមនេះអាចដាច់ចេញពី កន្លែងណាមួយនៅ ក្នុងខ្លួនយើង ហើយវាធ្វើដំណើរមកកាន់ ខួរក្បាល ដើម្បីធ្វើអោយស្ទះសរសៃឈាមតូចណាមួយ ដែលទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល។ ដូចជាកំណកឈាម អាច កកើតនៅក្នុង បេះដូងហើយ វាបានធ្វើដំណើរតាម ចរន្ដឈាមមកញ៉ុក ស្ទះសរសៃឈាមតូចៗ នៅតាមខួរក្បាល។

ខ.ជំងឺដាច់សរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាលដែលបណ្ដាលមកពីការហូរឈាម៖
ជាការពិតណាស់ ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល ដែលបណ្ដាលមកពី ការស្ទះសរសៃឈាម ដូចបាន រៀបរាប់ខាងលើ គឺកើតមានញឹកញាប់ជាងគេ។ ប៉ុន្ដែជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុង ខួរក្បាលចំនួន១០ភាគរយទៀត នោះ គឺជំងឺដាច់សរសៃឈាម នៅក្នុងខួរកាលដោយសារការ ហូរឈាម (haemorrhagic stroke) ។ វាកើតឡើង ពីការហូរឈាម ចូលទៅក្នុងខួរក្បាល បន្ទាប់ពីមានសរសៃឈាម ណាមួយនៅ ក្នុងខួរក្បាលដាច់ ដោយភាគច្រើនដោយមកពីមានសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ ។

គ.នរណាខ្លះជាមនុស្ស ដែលប្រឈមនឹង ការកើតមានជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល?
បើសិនជាអ្នកមាន ការភ័យខ្លាចថាជំងឺនេះ អាចញាំញីដល់សុខភាព និងជីវិតរបស់អ្នកនោះ អ្នកគួរតែយល់ដឹង អំពីកត្ដាហានិភ័យ ទាំងអស់ដែល ទីបញ្ចប់នឹងបើកផ្លូវអោយ កើតគ្រោះថ្នាក់ សរសៃឈាមនៅក្នុង ខួរក្បាលនេះ។
1-ហានិភ័យនៃការ មានជំងឺដាច់សរសៃ ឈាមក្នុងខួរក្បាល មានកាន់តែខ្ពស់ ចំពោះអ្នកណា ដែលមាន របៀប រស់នៅ មិនប្រកបទៅ ដោយសុខភាព ដូចជាជក់បារី ហូបអាហារ ប្រៃពេក និងមានជាតិខ្លាញ់ បង្ខាប់ខ្លាំងពេក មានកម្រិតអ័រម៉ូន(oestrogene )ខ្ពស់ មានភាពតានតឹងអារម្មណ៍ច្រើន មានកម្រិតកូឡេស្ដេរ៉ុល LDL ខ្ពស់ និងធាត់ខ្លាំងពេក ។ អ្នកដែល ឆាប់ ខឹងច្រឡោត ខ្លាំងពេកក៏អាចនឹងមានហានិភ័យ ខ្លាំងដែរ ។ មនុស្សណា ដែលមានឈាម ក្រុម A ឬ AB ក៏មានហានិភ័យ ខ្ពស់ដែរ ព្រោះឈាមឆាប់កកពេក ។
2-ជំងឺលើសឈាម ត្រូវបានចាត់ទុកជាមូលហេតុ ធំបំផុតដែលនឹងនាំអោយ កើតមានជំងឺដាច់សរសៃ ឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល។ page គ្រូពេទ្យក្មេង Young Doctor
3-ជំងឺដទៃទៀតគួរ យកចិត្ដទុកដាក់នោះរួមមាន៖
ជំងឺទឹកនោមផ្អែម
ចង្វាក់បេះដូងមិនទៀងទាត់
ប្រវត្ដិគ្រួសារធ្លាប់មានគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល
ជំងឺបេះដូង
កូឡេស្ដេរ៉ុល (ជាតិខ្លាញ់)នៅក្នុងឈាមខ្ពស់
អាយុច្រើន!

ឃ.ដំបូន្មាន៖
តើអ្នកគួរធ្វើដូចម្ដេច បើសង្ស័យថាសមាជិកគ្រួសារឬនរណាម្នាក់អាចកើតមានជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាម នៅក្នុងខួរក្បាល?
បើសិនជាលោកអ្នក សង្ស័យថានរណាម្នាក់មានជំងឺនេះ សមាគមជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល អាមេរិក (the American Stroke Association) បានផ្ដល់អនុសាសន៍ឱ្យ សួរនូវ សំណួរសាមញ្ញមួយចំនួនដែល អាចជួយជីវិតរបស់ជននោះបាន គឺ៖
1-សុំឱ្យអ្នកនោះញញឹម(ពិនិត្យមើលលើផ្ទៃមុខ)
2-សុំឱ្យអ្នកនោះលើកដៃឡើងទាំងពីរ(ពិនិត្យមើលចលនាដៃ)
3-សុំឱ្យអ្នកនោះនិយាយឃ្លាសាមញ្ញណាមួយ ដូចជាថា “នៅខាងក្រៅថ្ងៃក្ដៅខ្លាំងណាស់ “។(ពិនិត្យមើលការនិយាយស្តី)
បើសិនជាអ្នកនោះមានការលំបាក នឹងអនុវត្ដតាមសំណើទាំងបី សូមនាំគាត់ទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ឬហៅគ្រូពេទ្យមកជួយភ្លាមជាបន្ទាន់។

↓នេះTelegramខ្ញុំ (ជំងឺ,សុខភាព&រៀនពេទ្យ)👇join
https://t.me/+wcUoWka1mKJiMmE1

👨🏻‍⚕️ បាននាំកូនទៅចាក់ថ្នាំបង្ការតាមអាយុហើយ ឬនៅម៉ាក់ ?

👶🏻 កូនទើបកើត

1. ការពារជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទបេ
2. ការពារជំងឺរបេង

👶🏻កូនអាយុ ១ ខែកន្លះ

1. ការពារជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើង
2. ការពារជំងឺក្អកម៉ាន់ ខាន់ស្លាក់ តេតាណុស ជំងឺរលាកថ្លើម
ប្រភេទបេ និង រលាកសួត រលាកស្រោមខួរ ហ៊ីប
3. ការពារជំងឺរលាកសួត រលាកស្រោមខួរដោយភ្នើម៉ូកូក

👶🏻 អាយុ ២ ខែកន្លះ

1. ការពារជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើង
2. ការពារជំងឺក្អកម៉ាន់ ខាន់ស្លាក់ តេតាណុស ជំងឺរលាកថ្លើម
ប្រភេទបេ និង រលាកសួត រលាកស្រោមខួរ ហ៊ីប
3. ការពារជំងឺរលាកសួត រលាកស្រោមខួរដោយភ្នើម៉ូកូក

👶🏻 អាយុ ៣ ខែកន្លះ

1. ការពារជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើង
2. ការពារជំងឺក្អកម៉ាន់ ខាន់ស្លាក់ តេតាណុស ជំងឺរលាកថ្លើម
ប្រភេទបេ និង រលាកសួត រលាកស្រោមខួរ ហ៊ីប
3. ការពារជំងឺរលាកសួត រលាកស្រោមខួរដោយភ្នើម៉ូកូក
4. ការពារជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើងប្រភេទចាក់

👶🏻 អាយុ ៩ ខែ

1. ការពារជំងឺកញ្រ្ចិល ស្អូចលើកទី1
2. ការពារជំងឺរលាកខួរក្បាលដេអ៉ី

👶🏻 អាយុ ១៨ ខែ

1.ការពារជំងឺកញ្រ្ចិល ស្អូចលើកទី2

#មនុស្សឆ្លាតសង្វាតសុខភាព
#ការពារប្រសេីរជាងព្យាបាល