Hẻm Triết

Tý hẻm năm nay tầm hai lăm, ba mươi, nhỏ con, trắng tái như miếng đậu hũ để lâu. Mắt lúc nào cũng lim dim, nhìn ai cũng như nhìn qua tấm mùng rách. Người ta gọi là Tý hẻm vì cả ngày gã chỉ ngồi ru rú trong cái hẻm sau chợ, chả khác gì con chuột cống lười biếng.

Ngày trước, gã từng bán vé số, từng phụ bưng phở, từng đẩy xe hủ tiếu dạo. Việc nào cũng chỉ được dăm bữa nửa tháng. Gã bảo:

Tao không hợp nghề lương thiện, vì lương thiện xong tối về vẫn đói.

Từ ngày học cách bán thuốc lắc dỏm, gã thấy đời bớt cực. Mỗi sáng, gã kê cái ghế nhựa xanh, trước mặt là hộp thuốc con nhộng đựng đầy mấy viên màu mè. Toàn hàng gã tự ép từ bột tẩy toilet trộn kẹo bạc hà. Ai hỏi, gã nhả khói thuốc, tỉnh bơ:

Muốn phê nhanh hay phê lâu?

Ai chọn phê lâu, gã đưa viên to gấp đôi, giá gấp ba. Ai chọn phê nhanh, gã đưa viên nhỏ, giá gấp năm. Đứa nào thắc mắc, gã chửi:

Mẹ, tụi mày nghiện chứ đâu phải chuyên gia hóa học, nuốt vô là phê hết.

Có hôm Lủng ghé mua, hỏi:

Mày bán thuốc giả, tao phê được mẹ gì?

Gã cười, hất hàm, để lộ hàm răng thưa vàng khè:

Tao không bán thuốc, tao bán niềm tin. Mày tin, mày phê. Không phê thì cũng đâu còn tiền đòi lại.

Có thằng nghiện xóm trên uống thuốc gã xong, sùi bọt mép, người tím tái. Đám xung quanh nhốn nháo tính gọi xe cứu thương. Gã ngáp dài, nhả khói, phán:

Kệ nó. Thuốc tao dỏm chứ có phải thuốc độc đâu. Nó sùi xong nó tỉnh, lạ gì.

Người ta nói, tụi nghiện sống nhờ thuốc, còn gã sống nhờ tụi nghiện. Có người hỏi:

Mày không sợ quả báo hả Tý?

Gã cười khẩy, phun khói thuốc bay thẳng vào mặt người hỏi:

Tao sợ quả báo tới trễ, lúc đó tao già, hưởng cũng chẳng sướng.

Nói xong, gã ngáp dài, gãi háng, rồi dựa lưng vào vách tường lim dim ngủ. Trên tay vẫn cầm điếu thuốc, khói bay lên quện với mùi cống rãnh, tan vào nắng sớm. Gã cười khẩy một cái, nhìn bọn nghiện lụi hụi ngồi chia tiền mua thuốc mà nghĩ thầm:

Đời tao bán mồm, tụi mày trả bằng mạng. Khôn thì sống, ngu thì chết, luật rừng thôi.

Chuyện đời xó hẻm
Lủng làm nghề bốc vác ở chợ đầu mối gần nhà tôi. Người ta gọi anh là Lủng vì anh cao chưa tới mét sáu mà lưng thì còng xuống gần nửa tấc. Hồi nhỏ, mẹ anh bảo đặt tên Lủng cho dễ nuôi, ai ngờ lớn lên lại dễ đói hơn dễ nuôi.

Ngày nào cũng vậy, bốn giờ sáng anh có mặt ở chợ, lưng đeo cái bao tải rách, tay cầm điếu thuốc lủi thủi. Người ta bảo, nhìn Lủng chẳng khác gì con tôm khô biết đi, chỉ thiếu mùi mặn.

Lủng khỏe lắm. Một buổi có thể vác được mười mấy chuyến gạo, tiền công cũng khá, đủ nuôi hai đứa con nhỏ, nếu anh không nghiện. Nhưng anh nghiện. Nghiện tới mức mà có lần đang vác bao gạo 50 ký, tự dưng đứng khựng lại giữa đường, mắt lờ đờ, miệng lẩm bẩm:

- Tao tới cơn, Đ* m* tao tới cơn, Đ* m* thằng Tý...

Bao gạo trượt xuống đè bẹp mấy trái cà tím của bà Sáu. Bà Sáu chửi um trời, nhưng thấy mặt anh tái nhợt, mắt đảo như cá rô cạn, bà cũng tắt tiếng, lắc đầu lụm cụm nhặt cà tím lên xếp lại.

Tiền công mỗi ngày, sáng mới lãnh xong, chưa kịp về nhà đưa vợ, anh đã ghé con hẻm phía sau chợ đưa hết cho thằng Tý. Người ta bảo thằng Tý là chủ nợ, nhưng thật ra nó là chủ tiệm bán thuốc lắc dỏm. Mua thuốc của nó, hôm nào may thì phê, hôm nào xui thì tắt thở.

Có lần anh quyết tâm bỏ, về nhà ôm con khóc ròng. Con anh nhỏ xíu, thấy cha khóc cũng khóc theo, vợ anh nhìn mà rơi nước mắt. Anh hứa:

- Mai tao bỏ, tao đi làm về đưa hết tiền cho mày.

Ngày mai, anh vẫn đi làm, vẫn vác hàng, vẫn ghé hẻm sau chợ, và vẫn về nhà với hai bàn tay trắng. Anh bảo vợ:

- Mai nữa tao bỏ, thiệt.

Người ta hỏi anh sợ nhất điều gì, anh cười, hàm răng chỉ còn bảy cái lộ ra vàng khè:

- Tao sợ nhất là chết, mà không phê.

Đời anh cứ vậy, lủng lẳng như cái tên. Mỗi ngày trôi qua, lưng anh còng thêm một chút, mắt thêm đục, tay thêm run, mà miệng vẫn nói cười, như thể mọi thứ rồi cũng qua. Người ta nói, nghiện thì chỉ có hai đường: một là vô tù, hai là vô hòm.

Nhưng với Lủng, anh tin mình còn đường thứ ba:

Biết đâu mai tao trúng số, tao làm lại cuộc đời.

Nói xong, anh cười, khạc đờm, rồi lại bước đi, lưng còng thêm một chút, hòa vào tiếng ồn của xe hàng, tiếng rao và tiếng thở dài lẫn lộn nơi xó hẻm.