Trang Vũ

Con không tự nhiên ốm, cơ thể thường báo trước bằng những cách này👇

Dạo này thấy nhiều em bé ốm sốt quá. Jenny vừa trải qua 1 trận nên m chia sẻ hết để cho các mom phòng hờ. Thật ra đa số em bé không tự nhiên sốt hay tự nhiên đổ bệnh sau một đêm. Cơ thể thường phát tín hiệu trước từ 1-3 ngày (thgian ủ bệnh). Nếu rành thì sẽ hỗ trợ đc con tốt hơn và k để bị sốt, hoặc thậm chí đi bệnh viện.

Dưới đây là những tín hiệu thường gặp nhất:

- Bú kém đột ngột: đợt rồi Jenny ăn rất hợp tác, có thể nói là ăn gấp đôi so vs tháng trc luôn. Nhưng tự nhiên từ lúc đi chơi về thì ăn ngậm r nhả, k khó chịu nhưng k chịu ti lâu và mạnh. Sau này m mới biết là do con bị đờm trong họng k ăn đc, khi sốt con nôn đờm ra mới ăn còn k nôn thì k ăn. Giống như người lớn mình khi bị đờm mắc cổ họng nuốt nước cũng k trôi v đó. Nhưng mình biết khạc hoặc súc nc muối còn con thì k biết nên nếu nôn ra thì tốt nhất (nhưng k đc móc họng con). Cũng có thể đang gđ ủ bệnh cơ thể con bị mệt hơn, giảm cảm giác thèm ăn nên k muốn ăn như mọi khi dù đói. Theo nhi khoa, giảm ăn nhẹ trong giai đoạn khởi phát bệnh khá thường gặp

=>nên chia nhỏ cữ ăn. Có thể con muốn ăn nhưng k ăn đc nhiều thì kiên trì và chủ động cho con ti chút một. Có hôm con quay sang ăn rồi nhả, quay chỗ khác rồi lại tìm ti ăn. Con nút 2-3 cái rất mạnh rồi nhả. M vẫn kiên trì. Cứ như vậy chục lần thấy ngực cũng mềm là biết con muốn ăn và ăn đc. Sáng hôm con sốt li bì là khi con k thể ăn đc trong vòng 6 tiếng, cơ thể mất nước nên diễn biến bệnh nhanh hẳn=>cố gắng đút thìa cho con cũng đc để con k bị mất nước.

Song song đó thì nên theo dõi con đi tè/ị bn lần, có bị giảm k? Khi sốt m thấy con có thể đi tướt nhiều nhưng giảm đi tè hẳn luôn nguyên ngày có thể chỉ đi 3 lần và lượng nc tiểu rất ít luôn. Theo dõi để biết đc tình trạng con và báo với bs khi đi khám

- Ngủ nhiều bất thường: hôm đi chơi về con bị ấm người và ngủ ngay cả khi k đúng giờ ngủ. Con vừa ngủ dậy đc 30p thì sau đó tự chìm vào giấc k cần ru và ngủ tận 1 tiếng 30p. Sau đó về buổi chiều con ngủ thì đòi ngậm ti liên tục (mút có lực) và ngủ 1 giấc tận 3 tiếng (đánh thức lại ngủ). Con chơi ít hơn hẳn dù thường ngày rất thích đùa nghịch

Thgian thức của con 2-2.5h nhưng những hôm đó thì chỉ 1.5h đã dụi mắt và vào giấc khá nhanh. Liên tục các giấc như vậy kể cả giấc đêm m thấy lạ. Và khi con sốt thì chỉ 1 tiếng đến 1 tiếng 15p con đã dụi mắt đòi ngủ. Thậm chí thức và ngủ mê man k ra giấc. Đây là do cơ thể đang tiết ra các chất trung gian miễn dịch để chống lại tác nhân gây bệnh

=>nên để con nghỉ ngơi, ở trong nhà, giữ ấm để con nhanh phục hồi. M quan sát gần giống lúc sau tiêm vacxin vậy

- Quấy khóc k rõ nguyên nhân và bám mẹ hơn bình thường: Jenny rất thích tự chơi và tập bò nhưng tự nhiên cứ bám mẹ, k thấy mẹ là khóc nhiều và khóc to. Chỉ ư ư nhẹ là nc mắt trào ra, mặt đỏ hết lên rất bất an. Thường ngày con kbh như vậy, chỉ khóc chút khi đói hoặc chuyển giấc hoặc đòi gặm nướu. Liên tiếp nvay và đến khi con sốt thì hầu như chỉ yên khi mẹ bế. Con thích đc bế áp sát ngực mẹ. Đây là dấu hiệu rất điển hình. Nhiều khi chưa sốt. Nhưng cơ thể đã bắt đầu khó chịu.

Đặc biệt hay gặp khi:

* viêm họng, cảm cúm
* viêm tai giữa
* nhiễm virus

- Thức đêm nhiều hơn: đi chơi về con thức đến tận 12h và những hôm sau đó toàn đến 11-12h mới ngủ. Dù con rất buồn ngủ và m có căn chuẩn wake window, tgian ngủ ngày-đêm. Con ngủ cũng chập chờn. Giữa đêm thức dậy khóc dù nền ngủ trc đây rất tốt

Đặc biệt khi đi kèm:

* bú kém
* quấy hơn
* nhiệt độ hơi tăng

- Thân nhiệt cao hơn bình thg: Không phải lúc nào cũng sốt ngay. Nhiều ebé trước khi sốt thật sự đo trán sẽ 37.5-38 độ, cao hơn mức thông thường của con

=>Không cần đo liên tục. Chỉ cần theo dõi nếu thấy con nóng hơn bình thường. Hãy ghi lại để khi khám cho bs xem

- Phân thay đổi: Một số bệnh do virus có thể gây phân lỏng hơn (nhiều nước trong), nhiều nhầy hơn, có bọt khí nhiều, đi ngoài nhiều lần hơn (Jenny đi poo ngày 3 lần nhưng lúc ốm đi tướt 5-6 lần nhưng lại tè ít). Đi tướt cách ốm 3-4 ngày

- Hắt hơi, khụt khịt nhiều hơn: Một vài cái hắt hơi không đáng lo. Nhưng nếu hắt hơi liên tục (ngày 4-5 lần), khụt khịt kéo dài (nhất là lúc ngủ đang êm tự dưng nghe tiếng), nghẹt mũi nhẹ hoặc chảy nc mũi lỏng thì có thể là giai đoạn đầu của nhiễm siêu vi đường hô hấp

- Mắt khác bình thg: Mom để ý sẽ thấy:
mắt lờ đờ, ít giao tiếp mắt, ánh mắt mệt mỏi. Khi sốt con lờ đờ và dễ lim dim

=>Đây là dấu hiệu rất nhiều phụ huynh nhận ra trước khi bé phát bệnh.

- Ít cười, tương tác: Bình thường con rất hay ê a nằm chơi nhưng hôm nay ít nói chuyện, ít cười, ít phản ứng (đùa nhưng k đáp lại)=>Đây là dấu hiệu cần chú ý

Nên làm gì khi biết rõ con đang ủ bệnh?

Cho nghỉ ngơi nhiều hơn
Bú theo nhu cầu, k sợ ti vặt
Theo dõi nhiệt độ 2-3 lần/ngày nếu cần
Vệ sinh mũi nếu có nghẹt mũi (ngày 4 lần), nên làm trc khi ngủ
Đảm bảo đủ nước
Giữ ấm cơ thể đbiet lòg bàn chân+ngực+lưng
Giữ nhiệt độ phòng mát 24-27 độ, độ ẩm 60-70%
Quan sát tình trạng chung của con

Khi nào cần đưa con đi khám?

=>có 4-5 dấu hiệu trên và con bđ bỏ ăn quá 6 tiếng, con bđ sốt thì khám ngay

Đặc biệt là nếu mom hoặc người nhà bị ốm (các bệnh cảm cúm/viêm họng dễ lây) thì khử khuẩn thg xuyên+đeo khẩu trang và k hôn con để giảm nguy cơ lây. Em bé k chỉ cảm thông thường mà triệu chứng nặng lơn ng lớn rất nhiều.

Chúc các em bé đều khoẻ mạnh trộm vía nhé.

Đừng quên follow để xem thêm nhiều trải nghiệm chăm con thực tế. Xem là áp dụng đc liền ❤️

BLW, ăn dặm kiểu Nhật hay truyền thống?

Sau hơn 2 tháng tìm hiểu, mình nhận ra rất nhiều mẹ đang hoang mang vì tập trung vào thứ ít quan trọng nhất.

Khi bđau chuần bị cho ăn dặm thì đa số các mom qtam:
* Con đã đủ 6 tháng chưa? Có mom con 4m đã cho ăn dặm vì thấy con thiếu kg..
* Có nên ăn BLW không? Sợ hóc nhưng muốn rèn con sớm
* Có nên ăn kiểu Nhật không?
* Có nên ăn bột trước không? Sợ con sau kén ăn

Tuy nhiên nhiều mom k hiểu đúng bản chất ăn dặm và k chọn pp theo con mà chọn rất là cảm tính luôn.

Nếu mom cũng đang phân vân thì m sẽ tổng hợp các pp ở đây nhé:

Đầu tiên: Ăn dặm là gì?

Ăn dặm là giai đoạn chuyển tiếp từ bú hoàn toàn sang ăn như người lớn. Kéo dài đến khi con 1 tuổi.

Mục tiêu của ăn dặm không phải để thay thế sữa. Trong năm đầu đời, sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng chính

Ăn dặm là để:

* Học cách nhai
* Học cách nuốt
* Học cầm nắm điều khiển đồ ăn vào miệng
* Học cảm nhận mùi vị thức ăn
* Học tham gia bữa ăn gia đình, nền nếp ra sao

=>Nói cách khác: Ăn dặm là học ăn. Không phải là chuyển sang ăn thật nhiều

Phương pháp 1: Ăn dặm truyền thống

Đây là cách phổ biến nhất tại Việt Nam

Lộ trình:

Bột loãng=>Bột đặc=>Cháo xay/ rây=>Cháo hạt=>Cơm nát (tăng thô dần)

Người lớn là người đút. Con chủ yếu há miệng và nuốt, bị động.

Ưu điểm:

* Dễ thực hiện
* Ông bà dễ hỗ trợ
* Con thường ăn được lượng nhiều hơn lúc đầu, tăng kg ổn
* Mẹ cảm thấy yên tâm vì nhìn thấy con ăn

Nhược điểm:

* Dễ phát sinh ép ăn (thêm miếng nữa/ăn cho hết sạch)
* Con ít được luyện kỹ năng nhai sớm
* Nhiều e bé quen nuốt hơn là nhai
* Một số mom kéo dài cháo xay quá lâu khiến bé con khó chuyển sang thức ăn thô

=>Ăn dặm truyền thống không xấu. Điều khiến nó trở thành vấn đề là ép ăn.

Phương pháp 2: Ăn dặm kiểu Nhật

Thực chất đây là phương pháp tập trung vào việc phát triển vị giác và kỹ năng ăn

Lộ trình:

* Bắt đầu bằng thức ăn nghiền mịn/ rây
* Tăng dần độ thô theo từng giai đoạn
* Chú trọng trình bày đẹp
* Cho con làm quen từng loại thực phẩm

Ưu điểm:

* Con được làm quen nhiều kết cấu đồ ăn
* Tôn trọng tốc độ phát triển của con
* Hạn chế việc ăn một nồi cháo thập cẩm

Nhược điểm:

* Tốn thời gian chuẩn bị (cầu kỳ)
* Nhiều công đoạn, dễ psinh tốn kém mua đồ
* Mom dễ áp lực vì phải nấu quá cầu kỳ/dễ bỏ cuộc

Ăn dặm kiểu Nhật phù hợp với những gia đình có nhiều thời gian chuẩn bị

Phương pháp 3: BLW (Baby Led Weaning) tự chỉ huy

Đây là phương pháp đang được rất nhiều mom quan tâm

BLW nghĩa là con tự cầm thức ăn và tự ăn

V dụ:

Khoai lang hấp thanh dài
Bông cải xanh hấp
Chuối
Bơ
Cơm /thịt viên..

Con tự quyết định:

* Ăn hay không
* Ăn bao nhiêu
* Ăn tốc độ nào

Ưu điểm:

* Phát triển kỹ năng nhai rất tốt
* Phát triển vận động tinh
* Con chủ động trong bữa ăn
* Giảm nguy cơ ép ăn=>lâu dài có thể con k ăn quá nhiều nhưng hình thành niềm vui trong ăn uống
* Có thể ít cần chuẩn bị cầu kỳ

Nhược điểm:

* Rất bừa, ban đầu có thể con chỉ ăn đc 10-20% còn lại rơi rớt hết
* Con ăn ít trong thời gian đầu
* Mom phải học phân biệt ọe và hóc=> biết cách xử lý, sơ cứu
* Đòi hỏi người lớn bình tĩnh hơn, k đc rời mắt khi con ăn

Nhiều mom nghĩ BLW là phương pháp hiện đại nhất Nhưng thực tế BLW không phải cuộc thi hay để đánh giá ai giỏi hơn

BLW cũng không tốt hơn tất cả các phương pháp khác

Điều mà nhiều mom hiểu sai là phần lớn con biếng ăn không phải vì phương pháp nào mà vì:

* Bị ép ăn
* Bị dọa ăn
* Bị bế rong
* Bị xem điện thoại TV khi ăn/ăn xong đc thưởng...
* Bữa ăn trở thành cuộc chiến ngán ngẩm

Một em bé BLW vẫn có thể biếng ăn nếu bị áp lực như thường. Một em bé ăn truyền thống vẫn có thể ăn rất tốt nếu được tôn trọng cảm giác đói no

Vậy nên chọn phương pháp nào?

Sẽ có e bé thích đc cầm nắm hơn nhưng cũng có e bé hợp tác ăn đút..

Nếu gia đình có ông bà hỗ trợ nhiều: Ăn truyền thống hoặc kiểu Nhật thường dễ thực hiện hơn, ít nguy cơ, đi chơi cũng dễ cb đồ ăn

Nếu muốn con chủ động: BLW là lựa chọn rất đáng cân nhắc. Những hãy tham gia khoá học xử lý học nghẹn

Nhưng cũng có 1pp rất phổ biến là ăn dặm kết hợp

Ví dụ:

Con tự cầm khoai lang
Tự cầm bông cải xanh

Nhưng vẫn có thể ăn thêm

* Sữa chua
* Yến mạch
* Một số món cần dùng thìa (súp/cháo..)

Không cực đoan vào pp nào, không áp lực ngay từ đầu

Điều quan trọng nhất trước khi ăn dặm

Không phải mua ghế, mua thực đơn, mua dụng cụ chế biến. Mà là hiểu rằng:

Tuần đầu tiên:

Con có thể chỉ liếm, bóp nát thức ăn, có thể làm rơi 90% và ăn rất ít

=>tất cả những điều đó đều bình thường.

Một bữa ăn thành công không phải là bát sạch trơn mà là con vui vẻ, con thích ngồi ghế ăn, con tò mò với thức ăn, không sợ bữa ăn

Nếu hiểu đúng bản chất thì đã đi được nửa chặng đường của hành trình ăn dặm rồi

BLW không phải thần thánh
Ăn dặm kiểu Nhật không phải hoàn hảo
Ăn dặm truyền thống cũng không hề lỗi thời

Điều quyết định tương lai ăn uống và cân nặng của con không nằm ở phương pháp. Mà nằm ở việc mỗi ngày con có được lớn lên trong những bữa ăn vui vẻ hay không. Con đang học thì đừng ép con phải ăn nhiều

Các mom đang chọn pp nào cho con?
----
Có mom nào qtam cách lên thực đơn dinh dưỡng cho con k?

Đừng chỉ cho con uống hạ sốt khi sốt mà đây là việc quan trọng hơn rất nhiều👇

Đợt rồi Jenny sốt m cũng chỉ nghĩ là uống hạ sốt. Nhưng cho đến khi cơn sốt k dịu mà quay lại cao hơn, dày đặc hơn thì m đã hoảng. Và đây là những điều m rút ra sau lần đầu con ốm sốt tưng bừng:

- Xác định được nguyên nhân chính xác gây bệnh: việc xđ chính xác nguyên nhân hoặc khoanh vùng đc nguy có giúp bs chẩn đoán nhanh và chính xác. Từ đó đưa phác đồ đúng hơn. Nếu k đúng ng nhân thì nhiều bs sẽ cho thuốc kiểu loại trừ và khiến mất thgian mà con phải chịu đau

- Bù nước cho con: khi sốt thì con bị mất nước rất nhiều, cần cho con bú tăng cường. Con chưa đòi ăn hoặc chưa đến giờ nhưng vẫn cho ăn để bù nước. Cần theo dõi xem tã con đủ ko, môi có khô ko, da dẻ hồng hào hay tái nhợt, con khóc r nc mắt ko? Hôm Jenny sốt lần đầu thì từ sáng đến chiều tối k ăn đc sữa cho nên diễn biến sốt lên rất nhanh. Đến tối là hơi bi lì luôn

- Khi cảm/viêm họng con tịt mũi/nhiều đờm nên k bú đc=>cần xử lý đờm/nghẹt mũi. Em bé thì chưa biết khạc đờm ra ngoài cho nên thg là ăn sữa xong hoặc uống thuốc xong mà bế lên dễ bị sặc ói ra ngoài. Có thể khi nằm ngửa con cũng ói. Nên giúp con tống bớt đờm ra ngoài đc thì con sẽ ăn lại ngay. Nếu con ói có đờm thì nên ktra xem đờm sệt ko, có màu gì? Nên chụp lại để đi khám đưa bs xem

- Ghi lại thời điểm sốt kèm nhiệt độ và tgian uống thuốc hạ sốt. Vừa rồi Jenny sốt lần thứ 3 vào gần đêm thì m gọi bs nhưng bs nói phải đợi đúng 4 tiếng mới uống tiếp hạ sốt. Dù lúc đó cơn sốt lên rất cao và con mệt lử, mệt nhất trong ngày. M phải lau mát người rồi bế con vòng quanh đúng đến giờ mới uống thêm thuốc đc. Nếu quá liều sẽ gây tổn thương các bp khác.

- Theo dõi diễn biến cơn sốt: m thg do nhiệt độ sau 30p hoặc khi người con có vẻ nóng lên/mát đi. Cơn sốt đầu tiên thì k nặng và kèm theo triệu chứng mới nhưng đến cơn sốt thứ 2, thứ 3 kèm thêm nhiều triệu chứng như chân tay lạnh, nổi da gà nhiều (thân nhiệt tăng nhanh), đi tướt nhiều,.. tức là diễn biến đang nặng lên. Gặp trg hợp này đừng đợi đến đêm sẽ nặng và xử lý khó. Mom hãy đưa con đi khám ngay từ chiều và hỏi bs nếu diễn biến nặng hơn vào nửa đêm thì xử lý ntn?

- Giúp con ngủ đc con sẽ nhanh khoẻ lại: lúc con ốm sốt m vẫn căn giờ ngủ và thức của con và thấy thgian thức đã ngắn lại. M hỗ trợ bất cứ khi nào con ngủ m đều giúp con ngủ thật tròn giấc để cơ thể hồi phục tốt hơn. Và sau khi ngủ dậy con ăn đc 1 chút 1 chút... đỡ hơn là k ăn đc xíu nào. Nếu k ăn trong nhiều giờ (4-6h trở lên tuỳ tháng tuổi) dễ hạ đường huyết nguy hiểm

- Cho con mặc áo tay ngắn có cài nút để dễ lau người và thoát nhiệt tốt hơn. K cần mặc quần mà chỉ mặc tã là đc. Khi lau mát người thì chỉ dùng nc ấm k dùng nc lạnh và lau kỹ ở bẹn, nách để hạ nhiệt nhanh hơn

- Theo dõi nhịp thở của con, nếu cánh mũi phập phồng hoặc dưới sườn/lồng ngực rút lõm thì con đang khó thở, cần đưa đi khám hoặc đưa đi bv ngay k chần chừ

Nhiều người nghĩ rằng em bé bị cúm/viêm họng k nguy hiểm nhưng con dễ bị sốt và khó thở. K xử lý đúng dễ phải vào bệnh viện và rất mệt mỏi. M thấy có nhiều trg hợp chấn đoán sai làm em bé uống ksinh oan mấy tháng trời. Nên hãy xử lý thật nhanh và dứt khoát nhé các mom. Con đau đớn k thể nói thì chỉ có mẹ là hiểu nhất và giúp con nhanh nhất.

Các mom có kn gì hay xử lý khi con ốm sốt k chia sẻ thêm nhé.

Đừng quên follow để xem thêm nhiều trải nghiệm nuôi con thực tế. Xem là áp dụng đc liền mom nha❤️